Riesn

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Riessen
Stad in Nederlaand Flag of the Netherlands.svg
Vlagge van Riessen Wapen van Riessen
(Vlagge van Riessen) (Wapen van Riessen)
Riessen (Oaveriessel)
Riessen
Riessen
Bestuur
Provinsie NL-OV Oaveriessel
Gemeente Riessen-Hoolten
Geografie en bevolking
Inwonners
28000 ()
Koördinaoten 52° 18′ N, 6° 31′ OKoördinaoten: 52° 18′ N, 6° 31′ O
Aoverig
Belangrieke verkeersaoders N350
Netnummer 0548
7461-7463
Offisiële webstae
www.rijssen-holten.nl
De Pelmölle
NS-stasjon van Riesn

Riesn, duur inwonners zelf eskrewen as Riessen (Hollaands: Rijssen) is een städjen in Tweante, in de gemeente Riessen-Hoolten, in de Nederlaandse proveensie Oaveriessel. Et hef roem 28.000 inwonners.

Wat vuur nen zet of et precies besteet weet gin meanske. Mer et is wal dudelik at den Angelsassiesen monnik Lebuïnus der in et zeuwnde joarhoonderd al een köarkske stichten. In 1243 kreeg Riessen stadsrechten van den biskop Otto III van Hollaand van et Sticht Utrecht, umdet den verskel har met den groaf van Goor.

Van Riessen wörd vake zegd det et een duur mekoar stoark gerefformeerde bevolking hef. Toch is dit neet de grötste groep, mer ze vaalt wal et meeste op duur ne strakke noaleaving van den Biebel, oonderskeaidende kleare en anhoolden van de zöandagsröste. Ze stekt doarbie of tegen de umliggende plaatsen, dee as mear Rooms-Katholiek zeent of helemoal neet geleuwig. Der zeent völle gereffomeerde koarken in Riessen, terwiel as der mer éne katholieke koarke is. Doarnöast hef Riessen ook ne grote Suryoye- en Molukse gemeenskop en ne kleane groep Turkse moslims.

Duur et gerefformeerde plichtsgeveul en Kalvienistiese gedachten oawer arbeid, steet Riessen op ekonomies vlak laandelik in den top. Völle blöaiende bedriewe oet Riessen zeent van stoark gerefformeerde families, zo as Baan, Wessels, en zo wiedter. In Riessen besteet een nauw sosjaal netwoark, woerin as oonder mekaar haandel driewen blöait.

Oet Riessen köm ok komiek en vrogeren pressentator van RTV Oost Harm oet Riessen. Riessen was ook de geboortestea van de skriewersbreurs Belcampo en Koarel van n Notoaris. Belcampo beskreef et Riessen van zinnen tied in zien book Het grote Gebeuren, wat um in Riessen neet geleefd maakten. Koarel is bekeand ewörden van de Tweantse wöardebeuke en reaizeverhaaln dee as hee skreef.

Riessen hef een aktief verenigesleawen en is as deel van de gemeente Riessen-Hoolten ekeuzn as Nederlaand's meuiste waandelstea van 2012. In de theaterhalle et Parkgebouw wordt regelmoatig vuurstellingen eheulden van bekeande en meender bekeande ärtieste.

Verleden[bewark | bronkode bewarken]

Den Angelsassiesen monnik Leefwin (Lebuïnus) köm in et joar 754 noar et oosten van Neerlaand um de Sassen, dee as de Germaanse Mythologie anhungn, bie et Kristendom te kriegen. Hee leut in Riessen ne koarke bouwen. De Sassen zatten hier neet op te wochten en höwwen of braanden de Dionysiuskoarke een antal moal kort. In de Vikingtied wör de koarke nog ne keer duur de Noormänne verwoost.

Den naam Riessen steet vuur et eerst op nen vrachtbreef van den Groaf van Dalen (1188), woerin as de parrochia Risnen eneumd wörd. De Skeeldkoarke, den at doomoals nog Dionysius-koarke heetten, was et middelpeunt van et karspel Riesn.

Stadsrechten[bewark | bronkode bewarken]

Riessen kreeg stadsrechten toen at den bisskop van Utrecht, Otto III van Hollaand, verskel kreeg met zinnen leenman, den Groaf van Goor. Den gung te völle zin egene gaank in zinnen borg en begun zoonder goodkuring van den bisskop besloeten te nemmen. Um disse macht in te dammen, gavven den bisskop op 5 mei 1243 stadrechten an Riessen. Det heuld in det Riessen twee joarmoarkten hoolden meug (wat de Riessense knippe good vulden) en det Riesn zikzelf verdeadigen meug. Det deed Riessen duur wallen en singels an te leggen. Verskeaidene stroatnaams doot hier nog aait bod van: Huttenwal, Walgaarden, Walstroate. Et stadsrecht van Riessen is verbeunden met et stadsrecht van Deawenter. Zodöanig treud ook Riessen roond 1350 oonder Deawenter too töt de Haanze.

Riessen har as heuwdplaatse van et richterambt Kedingen et Hoge Baanke-recht, woerduur as umliggende döarpe vuur rechtsproake noar Riessen mossen kommen. Dit bleef töt an de Fraanske tied bestoan. Der wör nog wal eerst verskeaidene moalen esteggeld tusken Goor en Riesn noar wee at det recht zol goan. Riessen behearden de Riessense kwarteern: Hoge Heksel, Wierdn, Rektum, Iepeloo, Eanter, Nötter, Sunnoa en Ealsen. Riessen har dree stadspoorten: de Möllepoorte, Ealsenerpoorte en de Hoarpoorte. Den Riessensen achternaam Poortman dut hier nog an deanken. 's Oawends deden ze in Riessen um half tiene de klokken luden um an te gewen det de poorten too gungen. Nog aait wordt in Riessen um dissen tied de klokken eluudt. Den zudeliken ingaank van Riessen wör slim bewaakt met de Hooltertoren (rechtevoort nog in den stroatnaam: Holtertorensweg) op den Koerbeeld. Zwöardere verdeadiging har Riessen neet neudig, want wiedters lea et tusken morre- en vennelaanden.

Nöast havezate Den Oosterhof, den as nog aait besteet, har Riessen havezate de Beverfeurde (rechtevoort Bevervoorde eneumd). In 1323 heurden et de familie Van Beverfeurde. Et zol van vroger oet ne peardewisselplek vuur den bisskop ewest hebben, as den duur Tweante mos. Van et kasteel is niks mear oawer. Der stoat non bejoardenwonningen, mear de stroate het nog aait De bevervoorde.

Stadsbesteur[bewark | bronkode bewarken]

Riessen har een stadsbesteur en zes börgemeaisters. Disse woarkten tegelieke as skepens en as road. De skepens warren vuur veer moand in et joar een vast koppel. As dee veer moand umme warren, har et volgende koppel de buurte. De skepens harren een oetgebreaid pakket an taken. Ze warren ook rechters in onegelike zaken, zo as et opstellen en vastleggen van aktes. De skepens van Riessen gedreugen zik feaitelik as moarkerechters. Nöast de stad Riessen ha'j ook ne moarke Riesn. Dit lea um Riessen too.

Noa et 18de joarhoonderd was Riesn verdeeld in zes kwarteers van 12 rotten (wieken). Disse rotten besteunden vuural oet de euldste stroaten. De bekeandste nog bestoande rotten zeent: 'n Skeeld, Hoarstroate, Ealsenerstroate, Bouwstroate, Walstroate, Rozengoarde, Grotestroate, Boomkaamp en den Huttenwal. Et gebeed um Riessen hen neumden ze moarkegroond. Heanig an köm dit duur de gröai van Riesn binnen de stad te liggen, woernoa as de leu et et boetenrot neumden. In et 18de joarhoonderd besteund Riessen dus oet 12 rotten en één boetenrot. Et Boetenrot har bie verkiezings gin inspraak, umdet et boeten et stadswigboold völ. In alle kwarteers konnen de inwonners twee man anwiezen vuur et besteur. Op dee wieze har Riesn dus 12 leu in den road, woervan as der 6 in de regearing van Riessen oawerblewen.

Reformasie[bewark | bronkode bewarken]

Et Besloet van 1598 um de Reformasie der duur te kriegen, har in Riesn neet völle invlood. Van 1601 töt 1628 probeerden de classis van Deawenter de Riessenders de wil op te leggen en de Reformasie duur te driewen. Mear den Italiaan Spinola vereuwerden de belangrieke Tweantse stad Oldenzel, woerduur as heel Tweante wier Rooms-Katholiek wör. Den Magistroat van Riessen deed niks op Deawenter op oet en den oolden pastoor Rutgerus Braemcamp bedeenden noa zinne ofzetting as priester nog gewoon de Roomske mis. De Classis verbeud doarop alle soorten "paapse afgoderij". De grotendeels nog Katholieke inwonners gungn geregeld op bedevoart noar et Healige Bloodhoes in de Martinuskoarke van Moarkel, umdet ze doar een reliek van et Heailige Blood van Jezus Kristus bewoarden. Op disse bedevoarten steunden zwoare bootes. Noa pastoor Braemcamp was et nog lange onröstig in Riesn, en de inwonners blewen nog lange bekeand as egenwieze leu. Pas tegen et eande van et 18de en et begin van et 19e joarhoonderd wör Riessen verdan mear gerefformeerd.

Bereuwing en oorlog[bewark | bronkode bewarken]

De euldst bekeande bereuwing is van 1497 duur Hendrik V van Wisch, nen bannerhear van kasteel Wisch oet t Härtogdom Gelre. De stad kon niks beginn um de bereuwing te vuurkomn. In 1510 wol Karel van Gelre Riesn löagreuwn. t Stadsbesteur kon det met n geeldbedrag ofkoopn. In 1517 probeerdn he t nog n keer.

Tusken 1580 en 1584 har Riesn t meest te maakn met n Tachtigjoarigen Oorlog. Deawnter völ oonder stoatsbehear, en Oldnzel was van de Spanjoardn. Disse partiejn tröfn mekoar regelmoatig halfweg um te vechtn: bie Riesn. In 1583 wör Riesn in n braand estökn duur n Spanjaard Fransisco Verdugo, den't ook de verdeadigingswaln leut vorthaaln. In 1584 kömn Engelse en Duutse huursoldoatn van t Stoatse leager, dee't inwonners van Riesn giezelden. Met 2100 Karolusgeulden konn dee wordn vrie ekocht.

n Toewmoaligen biskop van Meunster, Bernhard van Galen, ook wal bekeand as "Bomnbearnd", pleundern Riesn twee moal; t eerste moal direks noa niejjoar in 1666, t tweede moal in 1672.

Industriële tied[bewark | bronkode bewarken]

In 1750 wör an n Oa de Pelmölle bouwd duur de Riesnse femilie Ter Horst. Ter Horst was nen grootn naam in Riesn, den't n groot femiliebedrief opstartn. Op n bepoald momeant har Ter Horst nen steenfabriek, nen hoolthaandel en textielfabriek. De Koninklijke Jutespinnerijen en -weverijen van Ter Horst & Co (Duur de Riesnders "n Stoom" eneumd) warn mear as 125 joar laank de driewende ekonomiese kracht in Riesn. Noar Ter Horst zeent twee stroatn verneumd (Ter Horstlaan en Ter Horststroate). Ter Horst was zo groot det t ne eegne muziekverenige har (later zelfstaandig ewördn as Wilhelmina) en ne eegne revue, woer't later de zelfstaandige Riessense Revue is oet ekömn. t Volkspark is an Riesn eskeunkn duur Ter Horst. in 1890 har Ter Horst 1000 man in dienst in de hoesnieverheaid. De wichter en vrouwleu mosn in thoes jutezäkke neein. In deezelfde huuskes wör ook ekokt en esloapn. t Antal wichter det vuurtiedig oet de tied köm was onmeundig hoge. Riesn was nit skoon, en steund bekeand um de grote mestheupe dee't vuur ieder hoes leadn. As verbettering hierop leut Ter Horst n badhoes bouwn, wat vrie toogaankelik was vuur t woarkvolk en öare femilies, en vuur n kleain bedrag vuur de aandere inwonners.

t Woarkvolk (de Stoomgäste) har t in dee tied nit makkelik; ze mosn vake 66 uur in de wekke woarkn, en mosn dan in t hoes nog vuur de beeste zorgen. Tusken 1905 en 1906 gung iederene massaal bie de vakboond. Volgens n toewmoaligen vakboondsman Pluumers har det te maken met n personeelsuitje van 1903 ter geleagnheaid van ne trouwerieje van ene van de Ter Horst-femilie, woerbie ze noar Amsterdam mochn. Doar zagn ze vuur t eerst wo slecht of ze t zelf hadn. t woarkvolk staakn doarumme van 3 december 1906 töt an 26 april 1907.

Nöast Ter Horst warn dr in t 19de joarhoonderd nog 25 steen- en pannebakkeriejn, woervan't n lestn in 2007 is dichte goan. In 1888 kreeg Riesn n eegn stasjon an de spoerliene Deaventer - Almelo. In 1924 köm dr n eande an de skeepvoart met Eanterse zoompn.

Duurdet vanof de 70er joarn de fabrikaantn öar spul al mear in Azië leutn maakn, kon Ter Horst t nit mear biebeenn. Op de plaatse woer't vroger n Stoom was, stoat non weenkels en wonhuze.

De leu mosn wat aanders bedeankn um an inkomsten te komn, en doarumme zeent dr in Riesn rechtevoort onmeundig völle bouwbedriewe en vrachtboern.

n Oorlog[bewark | bronkode bewarken]

De Tweede Wearldoorlog wör ook in Riesn härd vernömn. Riesn har ne grote, volledig in ebörgerde groep jödn, dee't zelfs mangs nen Skeeldnaam hadn. Ze wördn duur de Duutsers hoaste allemoal noar Duutslaand evoord en ummebracht. Ook wördn völle Riessense kearls an t woark ezat in verskeaidene Duutse woarkkaampn. t Verzet was skoonwal in Riessen beheurlik good eregeld. Ze warn oonder mear drok met t saboteern van Duutse transportn, dee't oawer de spoerliene langs Riesn gungn. Op Riesn köm ook nog ne V1-bomme dale, woerbie't 17 leu oet de tied kömn.

Laandskop van Riessen[bewark | bronkode bewarken]

Tweede Heede bie Riessen

t Völziedige laandskop in en um Riessen wörd beundig samen evat in n eersten regel van t Riessens volksleed: "Tusken heed, en bos en akker ...". Riessen ligt gedeeltelik op nen heuwel, n Riessenderboarg, en de heugste peunten liggent tusken de 30 en 35 meter boawen n zeespegel. Ook ligt Riessen deels in eslötten duur t Hollaands Schwarzwaldbos, woer't ook völle leem en törf in de groond zit. Duur eeuwnlange ofgreawing van disse groondstofn, zeent dr kleaine heuwelkes en koeln ontstoan, dee't in de volksmoond Kleain Zwitserlaand eneumd wordt. Det geet laankzaam oawer in heedgroond, zo as de Tweede Heede, det keunstmoatig in staand eheuldn wörd duur Stoatsbosbehear. In de ofgelopen joarhoonderden zeent n antal van disse leem- en vennekoelen oet egreawen, en stoat non vol met water, zo as n smitjesviewer, de hagslagen en de venneslagen. Duurdet Riessen van vroger oet ne boernegemeenskop was, mossen de Riessenders t hebben van t woark op de Essen. Duur t heugteverskil zeent der in Riessen bepoalde delen bekeand as n Hogen Es en wat as n Legen Es. t Hudige bedriewenterrein De Mors was vroger gröslaand, woer't de boeren de beeste hadden lopen.

Riessen is ebouwd an de Regge. Det leawerden van vroger oet haandel, en doarumme wör de Regge op bepoalde plekken rechte trökken. Rechtevoort zeent ze gangs um de Regge wier op de oolde manere te loaten lopen, woerduur t laandskop der mear verskillend van wörd.

Toerisme[bewark | bronkode bewarken]

Duurdet Riesn biej de Regge lig, en teegn n Riesrboarg an, is dr ne grote verskeaidnheaid an natuur te veendn. dr is völ bos, n groot stuk heede en völle akkers, umdet Riesn van euldsher ne boerngemeenskop is. Disse umstandigheedn trekt völ natuurleefhebbers an en beedt plaatse an n antal kaamp-steas dee nen gooen naam hebt.
Ok Kasteel n Oosterhof met zinnen kasteelhof trekt völ bezeukers an, mede duurdat t Riesns Museum en t Brandweermuseum op dezelfde lokaasie beent onder bracht. Doarbie is disn stean geleefd bie trouwnde steln, dee at n kasteelhof öare fotoos loatt maakn. Riesn hef, ondaanks de gerefformeerde reppetasie, n beheurlik oetgoansleawn, met n antal kafees en nen laandelik bekeandn diskoteek, woerop at jongeleu vanoet de wiede umtrek op an komt. Riesn hef n verskeaidn anbod van weenkels, wat dr vuur zörgt det leu van boetn Riesn ook gearne inkoopn in Riesn doot.

Van t oolde Riesn is in t centrum nit völle mear van oawer. De oolde stadsboerderiejn zeent grootndeels vervöngn duur nieje weenkels en gebouwn. Net um t centrum hen veend iej nog wal n antal stroatn woerin nog völle oolde boerderiejn stoat, zoas in n Baankaamp, de Bleekstroate en dee kaante.

Alle joarn wörd vuur toeristn duur de Folkloregroep van Riesn ne oolderwetse waske edreeid. Dit gebuurt op n Wiejerd, woerbie vuurnamelik vrouwleu en wichter in jak en rok de kleare doot wasken in n viewer, en bleekn op de bleekweaide.

Riesn har vroger ne grote steenbakindustrie. Dr warn in t 19de joarhoonderd 25 steen- en panfabriekn, woervan at dr noa 1960 nog 4 van oawerbleewn. t Leem wör eerst nog met peard en wage vervoerd, mear In 1907 wör begunn met de bouw van t Leemspoer. Ne smalspoerbane van in totaal 12 km tusken Maarkel en Riesn wör völle gebroekt. Toew t gebuurd was met de steenbakkeriejn, wör ook t leemspoer nit mear gebroekt. Rechtevoort zeent dr vriewilligers gangs um t Leemspoer wier dreeinde te hooldn, en dr wordt ritn emaakt vuur toeristn.

Wieters steet an n Oa de Pelmölle Ter Horst, den at aait völle bezeukers trekt, en den at vake as achtergroond vuur trouwfotoos deenst dut.

Verkeer[bewark | bronkode bewarken]

Riesn lig an de A1 snelweg en N347 preveensiale weg. t Lig an de revier de Regge, den vrooger völle duur zoompn bevöarn wör. Riesn hef n eegn stasjon an de spoerlienverbeendege Deawnter-Almelo.

Kultuur[bewark | bronkode bewarken]

Zeensweardigheedn[bewark | bronkode bewarken]

n Oosterhof

De volgende dinge zeent de möaite weard um es te bekiekn:

Hen stapn in Riesn[bewark | bronkode bewarken]

Riesn hef n verskeaidn anbod van kafees, woer't völle jongeleu op ofkomt. Roond 16 joar ongevear geet t jonge volk t leewste noar 'Tiny', 'De Molen' of noar diskotheek 'Lucky & Co'. Dissen lesten oetbater steet laandelik bekeand, en organiseert völle feesjes vuur verskilnde leaftiedn. Dr wordt "reünies" eheuldn vuur de euldere gardes dee't non n gezin hebt, mer vroger noar Lucky gungn. Twentigers goat t leewste noar kafee De Tijd. Op vriedag- en zoaterdagoawnde kö'j dr oawer de köppe loopn. A'j lewer heanig weelt zitn kan det bie 'De Markies', of a'j ne keer weelt biljärtn, pooln of snookern mu'j in Dorus wean. t Euldste nog bestoande kafee van Riesn is 'Spekhorst'. Dit is ook ne verzamelplaatse vuur FCT Riessen, de plaatselike anhangersverenige van FC Tweante. Leu in de dartig of begin veertig goat gearne noar kafee 'Duizendpoot' (Pootjen). Aandere kafees zeent 'De Blauwe Reiger' (n Blaauwn), 'La Piazza', 'Femi's', 'De Twee Schimmels' (Skimmels, mangs as gein ezegd: "goa'j hen skimmeln vanoawnd") en n Dreehook.

Weenkels in Riesn[bewark | bronkode bewarken]

Leu vanoet de umtrek komt gearne noar Riesn vuur de völle klearweenkels dee't dr zitt. Duur de Riesnse kristelike volksoard zeent dr vake wat "nettere" kleare te kriegn. Ook zitt dr rellatief völle juweliers. Riesn hef twee weenkelstroatn: de Hoarstroate en de Grotestroate. Seend n antal joar is doar t oawerdekte weenkelspul n Hoogn Wal nog bie ekömn. Parkeerplekn zeent dr zat. Iej köant n auto kwiet in de parkeerkeelders oonder t stadhoes, oonder n Hoogn Wal (mangs nog de Torrokeelder eneumd), op de perkeerplaatsn an de Bouwstroate, n Hoogn Pad, bie de Koejans (Fons Tusveld) vuur, en op de Oolde Veemoarkt. Parkeern kostet oawer t algemeen niks.

Volksoard en geleuf[bewark | bronkode bewarken]

Riesn is laandelik bekeand um de grote groep gerefformeerdn wat dr wont. As nen Riesnder op n vrömden verteelt det he oet Riesn keump, krig he aait de vroage of he ook zonnen fienn is.

Duur t kalvinistiese plichtsgeveul stoat Riesnders bekeand as n heanig en beleafd volk dat zin woark grondig dut. Vrooger steundn ze ook bekeand as n ineteugn volk woer gin gezelligheaid an te beleawn was, mear det is duur mekoar enömn de leste poar joar veraanderd. Duurdet Riesn de leste joarn ekonomies fleenk vuuroet is goan, beent dr völle leu noar Riesn verhuusd. Doarduur weeit dr in Riesn rechtevoort n wat vuuroetstrevendern weend. Det heuld töt vuur kort ook in det t Riesns aal mear in eruild wör vuur t Nederlaands, mear dr zeent ok al wier teegnaksies um t Riesns te behoaldn: Op t nieje gemeentehoes van Riesn haank n brödken woerop steet det leu ook in t Tweants en t Sallaands ehulpn köant wordn as ze doarvuur kiest, en eens in t joar wörd de roadsvergaderige van de gemeenteroad in t plat eheuldn. n Vrogeren börgemeaister Bort Koelewijn kreeg hiervuur zelfs oonderwies in t Riesns, um zo t spul te könn volgen en n wöardjen met te kuiern. Riesnders beent dr duur mekoar fier op dat Riesn töt de euldste steedn van Nederlaand beheurt. Ze zöalt n boetnstoander den de fout maakt Riesn n doarp te neumn aait verbettern.

Ondaanks al dee niejigheedn veendt de meeste Riesnders t belangriek de'j normaal bliewt doon en neet met de neuze in de loch goat loopn. Oet beleafdheaid sprekt oew de meeste Riesnders in t Hollaands an, mear as ze vernemt de'j Tweants köant, goat ze ook gaaw wier oawer op Riesns. De meeste Riesnders hooldt van tradities en gebroekt nog regelmoatig Tweantse Skeeldnaamns vuur mekoar. Zo is n bouwbedrief nog aait bekeand as Potje, en n skildersbedrief as de Feaie, en n eigenaar van t tankstation an de Oranjestroate wörd nog aait n Ölliebear neumd. Ook de jungere gennerasies gebroekt disse skeeldnaams regelmoatig as skoelnaams op t internet.

In de rest van Nederlaand is vuural t konservatieve van Riesn bekeand. De skriewer Belcampo, dee zölf ok in Riesn groot wordn is, skreef zölfs dat as de wearld vergeet, Riessen nog n paar joar blif bestoan.

In 2009 köm Riesn laandelik in t niejs duur de grote wearstaand van de gerefformeerdn teegn n metalfestival, umdet dr godslasterlike en satanistiese teksn ezungn zoln wordn. De gemeenteroad kreeg mear as 3000 klachtn. Ze spöldn t zo hoge det t in t lestn in n Haag behaandeld mos wordn. t Festival gung wal duur.

Sproake[bewark | bronkode bewarken]

Koarel van n Notoaris, skriewer van de eerste Tweantse wöardebeuke
>Least hier oetgebreaid oawer t Riesns

t Riesns is nen vörm van Tweants, wat wier tot t Neersassies heurt. t Hef skoonwal n heel eegn en herkenboar karakter, met biezeundere wöarde en klaankn. Woeras aandere soortn Tweants vaake wat kortangebeundn oawer komt, is t Riesns wat zängeriger. t Riesns hef in de kleenkers -ee, -eu en -oo vake nen dreei inzitn, woerat aandere soortn Tweants nen vlakken eankelklaank hebt, bv. in de wöarde zee en groot ([zɪə, ɣɾɔət]). Dit zol volgens de geleardn n oawerbliefsel wean vanoet t Westfaalse plat, wat vuur n poar hoonderd joarn töt wied in Neerlaand esprökn wör. Aandere dialekn dee't hier ook nog oawerbliefsels van hebt, zeent t Eanters en t Vjens. t Riesns wörd vake in eenn oadem met Eanters eneumd, umdet dee beaide van t Tweants ofwiekt en eegne klaankn hebt, mear det beaide wal op zonne manere doot det ze met mekaander te vergeliekn zeent.

t Gebroek van t Riessens gung töt vuur n poar joar terugge zo wied det leu mekoar allene mer bie n Riessensen skeeldnaamn keandn, en zelfs vuur sommige stroatn nen eegn naam hadn. De Markeloseweg wörd nog aait de Harte Weg eneumd, Stationsdwarsweg is n Zwartn Weg, de Bloemstraat neumt ze Siknstroate, Arend Baanstroate was aait t Ströatjen, en de Wilhelminastroate neumt ze t Doodsströatjen. t bosrieke heuwelachtige gebeed an de Koerbeeld, de Ravijntjes, wörd duur völle leu nog Klean Zwitserlaand eneumd.

De gemeente Riesn-Hooltn was de eerste gemeente dee't offisjeel leut vaste legn det inwonners op t gemeentehoes plat magnt kuiern. De offisjele webstea van de gemeente is oonder mear in t Riesns te bekiekn. Ook köant trouwnde koppels dr vuur kiezn um zik in t Tweants te loatn trouwn. Hiervuur zeent spesjale ambtenoarn van de börgerlike staand an enömn.

n Eerstn geleardn den at de wearde van t Riesns zag, was Koarel van n Notoaris. Hee skreef t eerste Riesnse Wöardebook, en later vuur t hele Tweante. Ene van de eerstn den at bekeand is ewördn met t skriewn in t Riesns, en woervan at de verhaaln en gedichtn völle inzicht geewt in de sproake en kultuur van t toewmoalige Riesn, was W.J.C. van Wijngaarden, den at in t 19de joarhonderd al stuks in t plat skreef. Noar um is in Riesn ne stroate verneumd. Nen aanderen, in Riesn slim geleefden dichter was Jan Rozendom.

Aandere skriewers dee't zik rechtevoort bezig hooldt met t skriewn in t Riesns zeent Gerrit Kraa, Gerrit Dannenberg en Jan Zandbergen.

Öare greutsheaid blik ook oet t feit dat Riesn n eegn volksleed hef, wat is eskreewn duur G. Mekenkamp:

Mooi Riessen [bewark | bronkode bewarken]

Riesn hef ok n eagn volksleed: Mooi Riessen. Hier he-j t eerste vèrske en t refrein. De muziek dr bie is eskreewn duur Albert Sommer:

Tusken 't heed en bos en akker,
tusken 't hoog' en leege laand,
woer 'n Oa zo laankzaam, laankzaam kroonkelt,
zik 'nen weg noar 't noorden baant,
woer nog zeent, de vennekoelen
met de bolnpeeters in 't reet,
woer 't nog völle, völle oolderwèts is,
weet ie woer dèt is of neet,

'Refrein:
Dèt is in Riessen, dèt oole Riessen,
't mooiste plaetsken oet heel Twentelaand
in heele groote stean, kon 'k vaste aalt nit wean
mear Riessen, jonge joa, jonge joa, jonge joa,
dèt lig mie toch zo noa, toch zo noa, toch zo noa
noarns is 't zo heelder en zo fris,
umdèt 'r mear één Riessen is
umdèt 'r mear één Riessen is.

Mooi um te weetn[bewark | bronkode bewarken]

  • In Riesn wörd seend n antal joar duur jonge möage ne Aftersummerparty (Halfweg Hooltn) organiseerd. t begun ooit as n kleain feestjen vuur n stel kameröa met ne leagerteante in n peardebak bie nen boer, rechtevoort wörd t grötter an epakt met ne circusteante en vuur t hele Riesn toogaankelik.

Bekeande leu oet Riesn[bewark | bronkode bewarken]

Vereniges[bewark | bronkode bewarken]

Riesn hef n aktief verenigesleawn. Dr beent n groot antal verskeaidene sportvereniges.

  • Veer voetbalclubs:
    • Excelsior '31
    • RKSV
    • Rijssen Vooruit (meestieds of ekort tot Ärre Vee)
    • Sportclub Riessen
  • Ne tennisverenige De Mors
  • Ne tennisverenige TCR
  • Ne zwemclub De Mors
  • Ne wielrenverenige: Tourclub Rijssen.
  • Ne volleybalverenige: Rivo Rijssen (RIVO steet vuur Riesnse Volleybalclub)
  • Ne gemmestiekverenige: VEK
  • Ne skeetverenige: SC Tubantia
  • Ne peardrieverenige: De Oosterhoffruiters
  • Dree vogelvereniges:
    • Eerste Riesnse Kanarie Verenige (ERKV)
    • Verenige van Kleane Deers- en Pluumveehoolders De Eendracht
    • Zanglust

Vearder zeent dr nog verskeaidene keunstnvereniges:

Partnerstad[bewark | bronkode bewarken]

Woapn van Stemmert

Riessen is partnerstad met t Duutse Stemmert. De beaide steadn hebt gode kontaktn en dr wordt regelmoatig oetwisselingstreffens op töw ezat. t Riessense muziek Wilhelmina hef al es muziek west maakn in Stemmert, en de brandwearkorpsn van beaide steadn hebt regelmoatig saamn oefening of feest.

Zee ook[bewark | bronkode bewarken]

Oetgoande verbeendingn[bewark | bronkode bewarken]

Wikimedia Commons Commons: Riesn - plaetjes, filmkes en/of geluudsbestaanden.