Mirreweenterhoorn

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Een in-espreuken versie van dit artikel beluusteren
Deur op de aofspeulknoppe te drokken ku'j dit artikel beluusteren (hulpe). Nao de opname kan 't artikel wat veraanderd ween, hierdeur is de opname misschien wat verouwerd. Zie de veerdere infermasie over disse opname.
Mirreweenterhoornbloazn

n Mirreweenterhoorn (Nederlaands: midwinterhoorn) is n oold, heultn bloasinstrumeant wat um de karstdeage wörd gebroekt in Tweante, n Achterhook, Oostn van Sallaand, Westerwolde en wat plaatsn in Duutslaand. t Lik t meest op nen alpenhoorn. t Is nen haand-emaakten, lecht eböagnen hoorn van boarkn-, ealzn- of wilgnhoolt, met n moondstuk (de happe) van vlierhoolt.

n Mirreweenterhoorn is wal van hoolt, mear t wördt toch tot de kopperne bloasinstremeantn erèknd, umde'j dr op dezelfde manere geluud oet mutn kriegn as oet nen trompet. Duur spanning op de lipn te verheugn of te verleegn krie'j nen heugerden of nen legerden toon. Mirreweenterhoorns hebt gin knöppe, extra geater of klepn. Hierduur krie'j dr allenig mear natuurtoonn oet.

Gebroek[bewark | bronkode bewarken]

t Mirreweenterhoornbloazn hef zin oorsproonk in de Germaanse joelfeestn, dee zo roond t mirreweenter (21 december) eheuldn wördn. De joelfeestn wördn noar t skient eheuldn um t duuster en kwoade geestn te verdriewn. Toew as de Saksen töt t Kristendom wördn edwungn, wör t gebroek van n mirreweenterhoorn verdreeid. t Bloazn wör gebroekt um n komst van Christus an te kondigen.

n Hoorn wör ook gebroekt um boskopn duur te geewn. De noabers konn an t soort roop heurn wat dr an de haande was: of dr n keend was geboorn, of dr ene in nood was en of dr vuur gevoar ewoarskouwd wör.

Meestentieds wördt dr tiedens t tweeduuster ebloazn. As de vorst an de groond is dreg t geluud vearder dan as t doo is. Mangs wördt t oeteande van n hoorn op n raand van ne waterputte ezat, um zo t geluud te verstoarken. n Aandern reedn hiervuur is det t deenk nog wal zwoar kan wordn a'j lange mutn bloazn en buurn te gelieke.

Mirreweenterhoorn as versiering

Lös van t bloazen is n mirreweenterhoorn al joarn ne völgebroekte versiering van huze. Det kan eawngood binn as boetn wean.

Rechtevoort[bewark | bronkode bewarken]

t Mirreweenterhoornbloazn maakt de leste joarn ne opleawing met. Ieder joar wörd dr zelfs t Nasjonaal Kampioenskap Mirreweenterhoornbloazn eheuldn met ne opvalnd grote jeugdklasse. Op 6 jannewoari 2008 (dreekeuningn) wör in Deepn t kampioenskap eheuldn. Hieran deedn zowat 80 jeugdleedn oet heel Tweante met.

Geluud[bewark | bronkode bewarken]

n Mirreweenterhoorn gef n hol, klaaglik geluud. Det neumt ze in t Tweants en t Achterhooks n Ooldn Roop. Umdet n hoorn in de eerste plaatse n instrumeant is um bodskopn oawer te brengn en nit vuur t vermaak of vuur muziek deent, hef iedern mirreweenterhoorn zin eegne geluud en toonn. Doarumme is n mirreweenterhoorn n solo-instremeant. t Geluud vaalt meestal nit in aandere muziek te passen en t instrumeant is doar ook nit op ofestemd. Um dezelfde reedn kan dr mear eenn tegeliek bloazn, umdet t aanders nit kleenkt.

Dr wörd nog aait edisseld of op de mirreweenterhoorn non wal of nit n melodieken espöld mut wordn. Wat leu zegnt det t ginne mellodie is, mer det t dr op lik, umdet det non eenmoal t gevolg is van t verheugn van de lipspannige. Aandere leu meant det t is oet te skriewn op nen muziekbalkn:

Music ClefG-1.svgMusic 4c1.svgMusic 2f1.svgMusic End.svgMusic 4c1.svgMusic 4f1.svgMusic 2a1.svgMusic End.svgMusic 4c1.svgMusic 4f1.svgMusic 4a1.svgMusic 4f1.svgMusic End.svgMusic 4c1.svgMusic 4f1.svgMusic 4a1.svgMusic 4c2.svgMusic 4a1.svgMusic 4f1.svgMusic 4c1.svgMusic 4f1.svgMusic 4a1.svgMusic 4c2.svgMusic End.svg

In Grönningn[bewark | bronkode bewarken]

In Grönningn is t mirreweenterhoornbloazn völle meender bekeand en meender wied verspreaid, mer der zeent verskeaidene vereanigingn dee't t nog hebt duur ezat. De leaste joarn keump der steeds meer andacht vuur disse tradisie. t Wörd nog edoan in Westerwolde roond de doarpn Wedde, Jipsinghuzen en Onstwedde, in t Oldambt in of roond Finsterwolde en in t Westerkwarteer in Niekoark. De leste joarn is t bloazn ok te heurn in Veendam, woer as t nog rellatief niej is. Vroger gung dit, oonder n naam Sunt-Tomas, saamn met t gebroek dat alle jungs oet t doarp saamn t laand op gungn met peerdn, dat "Tomasrieden" eneumd wör. Dit was dan n good momeant vuur de jonge kearls um zik an de deerns te loatn zeen. Tegenswoordigs is dit leste gebroek oetestörvn.

Oetgoande verbeending[bewark | bronkode bewarken]

www.midwinterhoorn.nl: ne webstea met mear infermaasie oawer n bouw van n mirreweenterhoorn

Nuvola apps ksig.png Disse pagina is eskreewn en in esprökn in t Riesns