Reggae

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Bob Marley, n bekeandstn Reggae-artiest

Reggae is nen Jamaikaansen muziekstiel wat in de joarn '60 van den 20sten eeuw onstoan is oet ska. Et belangriekste kenmoark is wellicht et noapikken; den slaggitaar, een Hammondörgel en mangs nen piano spölt noa iederen tel een stakkato dreeklaank. Dit gef een kort tsjak-geluud wat bekeand steet as de skank. Aander kenmoarken zeent et troage tempo (tusken 60 en 80 BPM, ofhaankelik van wo as iej et telt) en nen oawerheersenden basgitaar wat een heel nummer duur een zelfde ritme spölt.

Reggaeteksen goat vake oawer serieuze dinge, zooas leefde, oarmood, sosjale probleme, et leawen in de sloppenwieken en vrieheaid (van een vroger slawen-bestoan). Nommers met zulke tekste wordt mangs roots reggae of conscious reggae (bewuste reggae) eneumd. Roots reggae wörd vake meteen met marihuana in verbaand ebracht. Dit keump duurdet reggae völle duur anhangers van et rastafarianisme espöld wörd. Dee rookt mangs marihuana vuur öare geleuwsbeleawing.

Duurdet onmeundig völle ärtieste met reggae an et oetproberen zeent egoan, bestoat der rechtevoort verskillende soorten reggae, zo as roots reggae, lovers rock, dancehall reggae, dub, raggamuffin, en zo wiedter. Der wörd wal es beweard at oet Reggae ook wier nieje muziekstielen ontstoan zeent, zo as dance, hiphop, drum 'n' bass en niejer nog dubstep.

Den Bekeandsten reggae-artiest, mer lange neet den ennigsten, is zoonder twiefel Bob Marley oet Jamaika. Duur um wör reggae ook boeten Jamaika bekeand. Hee was den eersten reggae-artiest den as internasjonaal duur breuk. Zin album Legend is nog aait et bestverkopende reggae-album van alle tieden.

Naamsverkloaring[bewark | bronkode bewarken]

Der zeent verskillende verhalen oawer et ontstoan van de naam, dee as allemoal ginne volledige verkloaring geewt. Den Jamaikaansen band Toots & The Maytals beweart det zee den naam vuur et eerst gebroekt hebt in öar nummer Do the Reggay. Volgens aanderen is et woard reggae ne onomatopee wat et noapikgeluud noadut.

Et ontstoan[bewark | bronkode bewarken]

Der zeent verskeaidene verkloarings oawer et ontstoan van reggae. In de joarn '50 was ska machtig populear op Jamaika. Dr wör aaltied onmeundig oetbeundig op edaanst. Toen as der in een gegewen joar ne hittegolf was, völlen de leu bie et daansen in de begouwnisse van de hette. Doarumme vreugen de organisasies van de verskeaidene festivals of de muzikaanten wat laankzamer konden spöllen, zodet de leu et better oethoolden konden. Dee spölwieze hef duur ezat, woernoa as der reggae ontsteund. Toch is ette kort duur den bocht um te zeggen det reggae laankzamen ska is. De tuskenvörm van ska en reggae wörd Rocksteady neumd.

Ne aandere verkloaring kan wean det in de joarn '50 de Rudeboys (Engels vuur rauwe jongs) ne subkultuur in Jamaika warren. Dit warren meesttieds jongs (en meadkens) oet de sloppenwieken, dee as zik oonderskeaiden wollen van de rest van et volk en zik ofzatten tegen et hearsende beweend. In de daanshallen wör nog aaltied ska espeuld, mer de rudeboys veunden det opgewekte en oetbeundige daansen neet bie öare rude oetstroaling passen. Doarumme steunden ze een betjen ofziedig en deden half tempo daansen. De muzikaanten wollen natuurlik geeld verdenen en pasten öare muziek hierop an duur ska op half tempo te spöln.

Instrumeanten[bewark | bronkode bewarken]

De basis van reggae wörd elegd duur veer instrumeanten:

Vake komt doar nog verskeaidene bie-instrumeanten bie, zo as bongo's, ne tamboeriene, ne koobelle en aander kleain slagwoark. In de beginjoaren lea reggae nog kort bie ska. Van doaroet zatten der vake ook nog bloasinstrumeanten biej, zo as nen trompet, trombone en saxofoon. Det is de leste joaren mear oetzeundering as regel.

Muzikale kenmoarken[bewark | bronkode bewarken]

Reggae wörd aait in veerkwartsmoate spöld. Et meest bekeande an reggae is et noapikn; tusken iederen tel duur geewt den piano, et örgel en den gitaar nen korten slag.

Reggae hef een seempel akkoordenschema. Een nummer besteet meestal oet mer twee akkoorden. Mear akkoordn zeent ne oetzeundering. Et kan nog wal es vuurkommen at der in et refrein twee aandere akkoorden gebroekt wordt, mer meestal neet. Et nommer Get Up, Stand Up van Bob Marley hef zelfs et hele nommer duur mer één akkoord. Et tempo woerop reggae spöld wörd, lig meestal tusken de 60 en 80 BPM.

Bas[bewark | bronkode bewarken]

Den bas is ene van de belangriekste instrumeanten in reggae. In de mix steet den bas meestal härter as de aandere instrumeantn. Den Bas spölt duur mekoar een patroon van twee moaten. Dit kan ofhangen van et akkoordenschema wat den gitaar, et örgel en den piano spölt. Den basspöller gebrok meesttieds korte teunen espöld. Hierduur vog et zowal an et ritme as an de mellodie wat too.

Drums[bewark | bronkode bewarken]

Vuur reggae wörd een standaard drumstel gebroekt. Et besteet oet nen bassdrum, ne kleaine tromme, nen hihat, bekkens en toms. Kenmoarkend vuur Reggae is det et trommelvel van de kleaine tromme ekstra hoge is op edreeid, zodet et een hoog, metalen geluud gef.

Aanders as in aandere muziekstieln wordt slagen op crashbekkens meestal neet an et begin van de moate gewen, mer op den doarden of veerden tel van de moate dervuur. Reggae hef dree standaard drumritmes: de one drop, et rockers- en et steppers-ritme.

One Drop[bewark | bronkode bewarken]

Dit is et bekeandste ritme en kenmoarkend vuur roots reggae. Et is oet eveunden duur den Jamaikaansen studiodrummer Winston Grennan. Den bassdrumstoot keump neet op den eersten en den doarden tel zo as in aandere muziekstielen, mer op den tweeden en den veerden tel. Tegelieke hiermet spölt den drummer nen rimklik op de kleaine tromme. De moate vult hee op met stöadige 8sten. Mangs kan doar ne 16de note tuskenduur. Umdet der op den eesten tel vuur et geveul 'niks' espöld wörd terwiel as iej doar nen basdrumstoot verwocht, het dit ritme One Drop'. Oawer et tellen van reggae is völle te doon. Doaroawer steet mear bie t köpken Ondudelikheaid oawer et tellen.

Rockers[bewark | bronkode bewarken]

Dit is een standaard rockritme, met nen bassdrumstoot op den eersten en doarden tel, nen slag op de kleaine tromme op den tweeden en veerden tel, op evuld met achtsten of zesteende noten op den hihat tuskenduur.

Steppers[bewark | bronkode bewarken]

Dit ritme hef nenn bassdrumstoot op alle veer tellen van de moate, mear ook tegelieke met den hihat op alle achtsten tuskenduur. De kleaine tromme hef nen slag of rimklik op iederen tweeden en veerden tel. De rest wörd an evuld met hihatslagen. Dit ritme wörd ook wal es Four on the Floor eneumd.

Gitaar[bewark | bronkode bewarken]

Den ellektriesen gitaar spölt de akkoorden aaltied kortangebeunden (stakkato) met et akseant op de achtsten noa de tel. Of en too keump hier nog nen opweartsen slag op nen zesteenden direkt achteran. dit gef een kort en dreug tsjakke-geluud. Dit is t bekeande reggae-geluud. Bob Marley's nommer Stir it Up begeent hiermet

Gröttere reggaebands hebt vake nog nen sologitarist, den as solo's en körte thema's tuskenduur spölt.

Örgel[bewark | bronkode bewarken]

n Reggaeörgel is n standaard Hammond-örgel, wat ook völle in rock en aandere stieln van muziek wörd gebroekt. Ook t örgel spölt de akkoordn noa n tel. Meestal wördt hier dan ook nog op de 16en tusken de 8sten duur t zelfde akkoord n oktaaf leger espöld. Dissen bubble, zoas dissen techniek ook eneumd wordt, is tiepies vuur reggae.

Piano[bewark | bronkode bewarken]

De piano is in latere joarn pas an reggae too evoogd, um t vuur de Amerikaanse en Europese oorn wat plezeriger te loatn kleenkn. Ook n piano spölt akkoordn op n 8sten noa n tel. Nen bekeanden reggaetoetsenist was Augustus Pablo.

Ondudelikheaid oawer et tellen[bewark | bronkode bewarken]

Oawer de vroage wodöanig o'j reggae munn teln is gin eendudig antwoard te geewn. Wat leu meant det t one drop-ritme nen klap op iedern tweedn en veerdn tel hef (en zodet t dus veult as een-tsjak-twee-tsjak-dree-tsjak-veer-tsjak), mer dr zeent ook leu dee t dubbel zo rap telt, woerbie t noapikn op n tweeden en veerden tel keump. Zodöanig veult t dus as of dr allene nen klap op n doardn tel zit (een-tsjak-dree-tsjak). Ne aandere verkloaring hiervuur kan wean det Reggae nit in veerkwartsmoate is, mer tweekwartsmoate. Vuur beaide verkloarings is wat te zegn, en t haank oeteandelik van de lusterder's perseunlike vuurkeur of. n Argumeant vuur de eerste verkloaring is det n drummer van Bob Marley, Carlton Barrett, in t nommer Waiting in Vain op de eerste manere ofteelt (en dus t noapikn op de 8sten vaalt).

Soortn reggae[bewark | bronkode bewarken]

Dr zeent onmeundig völle soortn reggae ontstoan, duurdet verskeaidene ärtieste probeerdn dr ne eegne dreei an te geewn, of t te mengn met aandere muziekstieln. Zo he'j de oorsproonkelike roots reggae, wat vake zwoare pollitieke en relligieuze tekste hef, Lovers Rock, wat n zelfden muzikaaln slag hef as roots, mer allene mear oawer leefde geet, Dubreggae ontsteund doo't Jamaikaanse DJ's (Selectas) met instrumentale versies van roots an t knooin gungn, en völle met echo-effekte begunn te spöln. Hierduur ontsteund n "zwewerigen" soort reggae met völle noadruk op de bas en drums. Dan he'j Dancehall reggae, ook wal es ragga(muffin) eneumd, wat de leste tienjoarn aal mear ellektronies is ewördn, n aander ritme hef ekreegn, en woervan't n antal ärtieste internasjonaal völle kritiek kriegnt, umdet ze homofobe tekste hebt, of tekste dee't oproopt töt geweeld.

Geluudsvuurbeeld[bewark | bronkode bewarken]

Um de kenmoarkn van reggae wat dudeliker te maakn is dr n spesjaal geluudsvuurbeeld vuur Wikipedia produseerd. t Begeent met n One drop drumritme. Doar keump dan t noapikn bie. Doarnoa heur-j allene drums en basgitaar. Doarnoa drums + basgitaar + noapikn en bubble (t kenmoarkende örgel). Doarnoa heur-j allene drums + bubble, um eawn good te loatn heurn wat de bubble non feailik is. Doarnoa keump t hele spul bie mekoar, mear dan met bloazers dr bie.

Reggae in Europa[bewark | bronkode bewarken]

In Pooln, Zweedn, Fraankriek en Duutslaand is reggae onmeundig geleewd en zeent dr völle ärtieste. Ook in t Verenigd Keuninkriek is reggae van vroger al geleewd, duurdet Jamaikaanse immigraantn de muziek metnömn en in Londen grote reggaefeeste heuldn. Oet Duutslaand keump de internasjonaal bekeande reggae-artiest Gentleman, ook hef doar de groep Seeed grote hits ehad. Wieters zeent dr onmeundig völle b-ärtieste en plezeerbandjes. In Pooln he'j de groepn Star Guard Muffin en Rastasize, dee't nen grootn trop (jonge) volgers hebt. n Zanger van Star Guard Muffin dee met an de Poolse variaant van n internasjonaal taleantnprogramma vuur tellevisie en wus tweede te wordn.Bekeande Fraansken artieste zeent Yannick Noah en de band Kana. In Zweedn he'j Peps Persson, woervan't Bob Marley ooit zea at n ennigsten blaankn is met reggae in t blood. Wieters he'j doar nog Papa Dee en Kapten Röd. In Finlaand haaln Jukka Poika in 2011 platinum met zin album Kylmästä Lämpimään. In Noorweagn kriegnt ärtieste Nico D, Admiral P en Jabaman aal mear leefhebbers. Den lesten wus zelfs in Jamaika ne kleaine hit te haaln.

In Neerlaand is reggae nit heel bekeand, de leste Neerlaandse hit köm oet Suriname: Damaru met zin Mi Rowsu (tuintje in m'n hart). Ne grote reggae/skaband was Doe Maar, dee't verskeaidene ska-hits op naam hebt stoan. Ne aandere bekeande reggaehit was Suzanne van VOF De Kunst. De niejste reggaesensasie is JAH6. Dit is ne samenwoarking van n antal leedn van Beef met Surinaamsen Amsterdammer Herman Havertong, dee't bekeande metzingers van Hollaandse ärtieste op ne reggae- of skabeat zett. Vearder zeent dr nog verskeaidene meender bekeande artieste en sound systems. Zo he'j in Eanske Herb-a-lize-it en n band Roots Creation.

Neersassies gebeed[bewark | bronkode bewarken]

In t Neerlaands-Neersassiese gebeed zeent nit völle ärtieste dee't zik eankelt met reggae bezig hooldt. Oet Hengel keump n reggaeband Roots Creation, mer dee zingt nit in t Plat. Vake zeent t wat strekgebeundn b-ärtieste, dee't al nen redeliken naam hebt, dee't zik ne heel eankele keer an reggae woagnt. Vuurbeelde hiervan zeent Rooie Rinus en Pé Daalemmer oet Grönningen met t nummer Bie de Lidl. Wieders hef n Achterhooksen boerenrockband Normaal verskeaidene (half)reggaenummers maakt, zo as Wiet is niet ver en Ik mos pissen, en nen aanderen Achterhooksen band, Boh Foi Toch maakn t versken 't Hundjen.

Bekeande Roots-artieste en bands[bewark | bronkode bewarken]

Internasjonaal:


Nasjonaal:

Oetgoande verbeendige[bewark | bronkode bewarken]

Nuvola apps ksig.png Disse bladziede is eskreewn in t Riesns