Reggae

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Bob Marley, n bekeandstn Reggae-artiest

Reggae is ne Jamaikaanse meziekstiel den in de joarn '60 van n 20sten eeuw onstoan is oet ska. t Wördt ekenmoarkt duur n troag tempo, duur n oawerheersenden basgitaar den n heel nummer duur n zelfde ritme spölt en duur t noapikn; t geliekertied noa de tel spöln van n slaggitaar, Rock-örgel en mangs n piano, wat n geluud gef det ze ook wal de skank neumt, en wat kleenkt as tsjak.

Reggaeteksen goat vake oawer serieuze dinge, zooas leefde, oarmood, sosjale probleme, t leawn in de slopnwiekn en vrieheaid (van öar vrogere slaawn-bestoan). Nommers met zulke tekste wördt wal es roots reggae eneumd. Roots reggae wörd vake meteen met marihuana in verbaand ebracht. Dit keump duurdet reggae völle duur anhangers van t rastafarianisme espöld wörd, dee't marihuana rookt vuur öare relligieuze beleawing.

Duurdet onmeundig völle ärtieste met reggae an t oetprobeern zeent egoan, bestoat dr rechtevoort verskilnde soortn reggae, zo as roots reggae, lovers rock, dancehall reggae, dub, raggamuffin, ezw.

n Bekeandstn reggae-artiest is zoonder twiefel Bob Marley oet Jamaika. Hee hef dr vuur ezorgt dat reggae ook boetn Jamaika bekeand wör. Zin album Legend is nog aait t bestverkoopnde reggae-album van alle tiedn.

n Naam[bewark | bronkode bewarken]

Dr zeent verskilnde verhaaln oawer t ontstoan van n naam, dee't allemoal gin volledige verkloaring geewt. n Jamaikaansen band Toots & The Maytals beweart det zee n naam vuur t eerst gebroekt hebt in öar nummer Do the Reggay. n Aander verhaal geet det t woard reggae ne onomatopee is, wat t geluud noadut van t noapikn.

t Ontstoan[bewark | bronkode bewarken]

Dr zeent verskeaidene verkloarings oawer t ontstoan van reggae. In de joarn '50 was ska machtig populear op Jamaika. Dr wör aaltied onmeundig oetbeundig op edaanst. In n bepoald joar, toew dr ne hittegolf was, völn de leu in de begouwnisse van de hette. Doarumme vreugn de organisasies van de verskeaidene festivals of de mezikaantn wat laankzamer konn spöln, zodet de leu t better oethooldn konn. Dee manere van spöln hef toew duur ezat en oeteandelek kwam doar reggae oet. Mear t is te kort duur n boch um te zegn dat reggae laankzaamn ska is. De tuskenvörm van ska en reggae wörd Rocksteady neumd.

Ne aandere verkloaring kan wean, det in de joarn '50 warn de Rudeboys (Engels vuur rauwe jongs) n subkultuur in Jamaika en Engelaand. Dit warn jongs (en meakns) oet de slopnwiekn, dee't zik woln oonderskeaidn van de rest van t volk en zik ofzatn teegn t heersende beweend. In de daanshaln wör nog aaltied ska espeuld, mear de rudeboys veundn t nit biej öare rude oetstroaling passen um oetbeundig op den vlotn ska te daansn, doarumme steundn ze n betjen ofziedig en deedn half tempo daansen, dus eens zo laankzaam, mear wal in de moate. De muzikaantn woln natuurlik geeld verdeenn en pasn öare muziek hierop an duur ska op half tempo te spöln.

Instrumeantn[bewark | bronkode bewarken]

De basis van reggae wordt elegd duur 4 instrumeantn:

Vake wordt doar nog verskaaidene bie-instrumeantn an too evoogd, zo as bongo's, tamboerijn, koobelle en aander kleain slagwoark. Toew reggae nog redelik joonk was, en dus nog kort bie ska lea, zatn dr vaake ook nog bloasinstremeantn biej, zo as n trompet, trombone en saxofoon. Mear det is de leste joarn mear oetzeundering as regel.

Muzikale kenmoarkn[bewark | bronkode bewarken]

t Meest kenmoarkende an reggae is wal t noapikn; tusken iederen tel duur doot n piano, örgel en gitaar nen kortn slag. Reggae hef n seempel akkoordnschema. n Nummer besteet meestal oet mer twee akkoordn. Meardere akkoordn zeent ne oetzeundering. t Kan nog wal es vuurkomn at dr in t Refrein twee aandere akkoordn gebroekt wordt, mer det is meestal nit t geval. t Nommer Get Up, Stand Up van Bob Marley hef zelfs t hele nommer duur mer één akkoord. t Tempo woerop reggae spöld wörd, lig meestal tusken de 60 en 80 BPM.

Bas[bewark | bronkode bewarken]

n Bas is ene van de belangriekste instrumeantn oet reggae. n Bas steet in reggae meestal härter as de aandere instrumeantn. n Bas hef oawer t algemeen n patroon van 2 moatn, ofhaankelik van t akkoordnschema wat n gitaar, t örgel en n piano spölt. Dr wordt meestieds korte teunn espöld, woerduur t zowal ritmies as melodieus wat toovog. Doarumme wordt n bas ook vaake tot de ritmeseksie ereknd.

Drums[bewark | bronkode bewarken]

n Reggae-drumstel besteet, net as aandere drumsteln, oet nen bassdrum, ne kleaine tromme, nen hihat, bekns en toms. t Vel van de kleaine tromme is hierbiej ekstra strak op edreeid, zodet he n hoog, metaaln geluud krig.

Aanders as in aandere muziekstieln wordt slaagn op crashbekkens nit an t begin van de moate geewn, mer meestal op n doarden of n veerden tel van de moate doarvuur. Reggae-ellemeantn zeent in völle muziekstieln too te pasn, zo as bievuurbeeld in hiphop, mer reggae zelf hef dree standaard drumritmes:

One Drop[bewark | bronkode bewarken]

Dit is t bekeandste ritme en tiepies vuur roots reggae. t Is oet eveundn duur n Jamaikaansen studiodrummer Winston Grennan. n Bassdrumslag keump nit, as in aandere muziekstieln, op n 1en en n 3den tel, mear op n 2den en n 4den. Dit geet geliek op met nen rimklik op de kleaine tromme. Dit wordt an evuld met 8sten en of en too 16den op n hihat. Op n eersten en n doarden tel heur ie dus allene nen hihat. Doarumme het dit ritme One Drop, umdat n eersten tel 'weg eloatn' wörd. Oawer t teln van reggae is völle te doon. Doaroawer steet mear bie t köpken Ondudelikheaid.

Rockers[bewark | bronkode bewarken]

Dit is n standaard rockritme, met n bassdrumslag op alle 4 teln, ne kleaine trommeslag op n tweedn en veerdn tel, opevuld met 8sten of 16den op n hihat tuskenduur.

Steppers[bewark | bronkode bewarken]

Dit ritme hef n bassdrumslag op alle 4 teln van de moate, mear ook tegelieke met n hihat op alle 8sten tuskenduur. n Snaredrum hef n slag of rimklik op iedern tweedn en veerdn tel. De rest wörd an evuld met hihatslaagn. Dit ritme wörd ook wal es Four on the Floor eneumd.

Gitaar[bewark | bronkode bewarken]

n Ellektriesen gitaar spölt de akkoordn aaltied heel kortangebeundn (stakkato) met t akseant op de 8sten noa de tel. Of en too keump hier nog nen opweartsen slag op n 16en direkt achteran. dit gef n kort en dreug tsjakke-geluud. Dit is t bekeande reggae-geluud. n Bekeand vuurbeeld hiervan is Bob Marley's nommer Stir it Up, wat met den slaggitaar begeent. Gröttere reggaebands hebt vake nen ekstra gitarist, den't solo's spölt en de muziek opfluurt met körte thema's tuskenduur.

Örgel[bewark | bronkode bewarken]

n Reggaeörgel is n standaard Hammond-örgel, wat ook völle in rock en aandere stieln van muziek wörd gebroekt. Ook t örgel spölt de akkoordn noa n tel. Meestal wördt hier dan ook nog op de 16en tusken de 8sten duur t zelfde akkoord n oktaaf leger espöld. Dissen bubble, zoas dissen techniek ook eneumd wordt, is tiepies vuur reggae.

Piano[bewark | bronkode bewarken]

De piano is in latere joarn pas an reggae too evoogd, um t vuur de Amerikaanse en Europese oorn wat plezeriger te loatn kleenkn. Ook n piano spölt akkoordn op n 8sten noa n tel. Nen bekeanden reggaetoetsenist was Augustus Pablo.

Ondudelikheaid oawer t teln[bewark | bronkode bewarken]

Oawer de vroage wodöanig o'j reggae munn teln is gin eendudig antwoard te geewn. Wat leu meant det t one drop-ritme nen klap op iedern tweedn en veerdn tel hef (en zodet t dus veult as een-tsjak-twee-tsjak-dree-tsjak-veer-tsjak), mer dr zeent ook leu dee t dubbel zo rap telt, woerbie t noapikn op n tweeden en veerden tel keump. Zodöanig veult t dus as of dr allene nen klap op n doardn tel zit (een-tsjak-dree-tsjak). Ne aandere verkloaring hiervuur kan wean det Reggae nit in veerkwartsmoate is, mer tweekwartsmoate. Vuur beaide verkloarings is wat te zegn, en t haank oeteandelik van de lusterder's perseunlike vuurkeur of. n Argumeant vuur de eerste verkloaring is det n drummer van Bob Marley, Carlton Barrett, in t nommer Waiting in Vain op de eerste manere ofteelt (en dus t noapikn op de 8sten vaalt).

Soortn reggae[bewark | bronkode bewarken]

Dr zeent onmeundig völle soortn reggae ontstoan, duurdet verskeaidene ärtieste probeerdn dr ne eegne dreei an te geewn, of t te mengn met aandere muziekstieln. Zo he'j de oorsproonkelike roots reggae, wat vake zwoare pollitieke en relligieuze tekste hef, Lovers Rock, wat n zelfden muzikaaln slag hef as roots, mer allene mear oawer leefde geet, Dubreggae ontsteund doo't Jamaikaanse DJ's (Selectas) met instrumentale versies van roots an t knooin gungn, en völle met echo-effekte begunn te spöln. Hierduur ontsteund n "zwewerigen" soort reggae met völle noadruk op de bas en drums. Dan he'j Dancehall reggae, ook wal es ragga(muffin) eneumd, wat de leste tienjoarn aal mear ellektronies is ewördn, n aander ritme hef ekreegn, en woervan't n antal ärtieste internasjonaal völle kritiek kriegnt, umdet ze homofobe tekste hebt, of tekste dee't oproopt töt geweeld.

Geluudsvuurbeeld[bewark | bronkode bewarken]

Um de kenmoarkn van reggae wat dudeliker te maakn is dr n spesjaal geluudsvuurbeeld vuur Wikipedia produseerd. t Begeent met n One drop drumritme. Doar keump dan t noapikn bie. Doarnoa heur-j allene drums en basgitaar. Doarnoa drums + basgitaar + noapikn en bubble (t kenmoarkende örgel). Doarnoa heur-j allene drums + bubble, um eawn good te loatn heurn wat de bubble non feailik is. Doarnoa keump t hele spul bie mekoar, mear dan met bloazers dr bie.

Reggae in Europa[bewark | bronkode bewarken]

In Pooln, Zweedn, Fraankriek en Duutslaand is reggae onmeundig geleewd en zeent dr völle ärtieste. Ook in t Verenigd Keuninkriek is reggae van vroger al geleewd, duurdet Jamaikaanse immigraantn de muziek metnömn en in Londen grote reggaefeeste heuldn. Oet Duutslaand keump de internasjonaal bekeande reggae-artiest Gentleman, ook hef doar de groep Seeed grote hits ehad. Wieters zeent dr onmeundig völle b-ärtieste en plezeerbandjes. In Pooln he'j de groepn Star Guard Muffin en Rastasize, dee't nen grootn trop (jonge) volgers hebt. n Zanger van Star Guard Muffin dee met an de Poolse variaant van n internasjonaal taleantnprogramma vuur tellevisie en wus tweede te wordn.Bekeande Fraansken artieste zeent Yannick Noah en de band Kana. In Zweedn he'j Peps Persson, woervan't Bob Marley ooit zea at n ennigsten blaankn is met reggae in t blood. Wieters he'j doar nog Papa Dee en Kapten Röd. In Finlaand haaln Jukka Poika in 2011 platinum met zin album Kylmästä Lämpimään. In Noorweagn kriegnt ärtieste Nico D, Admiral P en Jabaman aal mear leefhebbers. Den lesten wus zelfs in Jamaika ne kleaine hit te haaln.

In Neerlaand is reggae nit heel bekeand, de leste Neerlaandse hit köm oet Suriname: Damaru met zin Mi Rowsu (tuintje in m'n hart). Ne grote reggae/skaband was Doe Maar, dee't verskeaidene ska-hits op naam hebt stoan. Ne aandere bekeande reggaehit was Suzanne van VOF De Kunst. De niejste reggaesensasie is JAH6. Dit is ne samenwoarking van n antal leedn van Beef met Surinaamsen Amsterdammer Herman Havertong, dee't bekeande metzingers van Hollaandse ärtieste op ne reggae- of skabeat zett. Vearder zeent dr nog verskeaidene meender bekeande artieste en sound systems. Zo he'j in Eanske Herb-a-lize-it en n band Roots Creation.

Neersassies gebeed[bewark | bronkode bewarken]

In t Neerlaands-Neersassiese gebeed zeent nit völle ärtieste dee't zik eankelt met reggae bezig hooldt. Oet Hengel keump n reggaeband Roots Creation, mer dee zingt nit in t Plat. Vake zeent t wat strekgebeundn b-ärtieste, dee't al nen redeliken naam hebt, dee't zik ne heel eankele keer an reggae woagnt. Vuurbeelde hiervan zeent Rooie Rinus en Pé Daalemmer oet Grönningen met t nummer Bie de Lidl. Wieders hef n Achterhooksen boerenrockband Normaal verskeaidene (half)reggaenummers maakt, zo as Wiet is niet ver en Ik mos pissen, en nen aanderen Achterhooksen band, Boh Foi Toch maakn t versken 't Hundjen.

Bekeande Roots-artieste en bands[bewark | bronkode bewarken]

Internasjonaal:


Nasjonaal:

Oetgoande verbeendige[bewark | bronkode bewarken]

Nuvola apps ksig.png Disse bladziede is eskreewn in t Riesns