Illinois (stoat)

Uut Wikipedia, de vrye encyklopedy
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Disambig-dark.svg Zeet Illinois (duurverwiesziede) vuur aandere betekenissen van Illinois.
Illinois
Flag of Illinois.svg Seal of Illinois.svg
Vlagge van Illinois Woapen van Illinois
Kaarte van Illinois
Kaarte van Illinois
Prairiestoat
Ofkorting IL
Tiedzone Grötste deel: UTC -6
Informasie
Oppervlak laand 140.998 km² (4%)
Inwonners
- Dichtheid
12.713.634 (2015)
86,27 inw./km²
Geografie en bevolking
Too-etreaden 3 december 1818
Antal groafskoppen 102

Illinois (Oetsprekken as IL-le-noi) is nen stoat in et midwesten van de VS. Et wör lid van et Amerikaanse verboond in 1818. Et wörd wal es ne biologiese samenvatting van et hele laand eneumd.[1] De heuwdstad is Chicago.

Et woard "Illinois" keump van de Algonquin en beduudt "stamme van superieure kearls".[2] Illinois hef ne verskeadenen, stewigen ekonomiesen groondslag met Chicago in et noordoosten, kleane industriesteaden en fleenke boeren in midden- en noord-Illinois en natuurlike groondstoffen as kollen, hoolt en petröllie in et zuden. Doarnöast is et een middelpeunt vuur vervoor en duurvoor. De Hawen van Chicago verbindet den stoat met aandere wearldhawens van de Grote Mearen langs de Zeeweg van Sunt Laurens en den Atlantiesen Oseaan, en de Mississippi langs de Illinois-rivier. Verskeaidene joaren voren O'Hare International Airport de rangliesten an as ene van de drokste vlochthawens van de wearld. Illinois steet bekeand as nen duurslaggewer, op politiek en kulturele peunten.

Skoonwal as et drokst bevolkte deel van den stoat rechtevoort um en in Chicago in et noorden lig, gröaiden den stoat ooit vuural in et westen, met Fraanske Kanadezen dee as zik in et 17e en 18de joarhoonderd langs de Mississippi vestigen. Zee neumen et Illinoislaand. Noa at de Amerikaanse Revolusie de Verenigde stoaten vörmen, kömmen der verdan mear Amerikanen oawer de Appalachenpassen en vestigen zich in et achterlaand.

Met den Oorlog van 1812 nöm de gröai van Illinois wat of, umdat beaide Inheems Amerikanen en Kanadezen de Amerikaanse Frontliene. Noa den oorlog zatten de stoatsregearing forten op zo as Fort Dearborn (dit lig non in Chicago) en steuren soldoaten regelmoatig hen wachtlopen op et westen van de Mississippi. Hierduur völlen de Amerindianen meender an en konnen kolonisten heel Illinois intrekken.

Der wörren mineralen veunden en good hoolt, wat wier mear woarkleu antreuk. Noa 1810 har et oosten van de VS de meeste hooltkapsteas roond grote steaden al verbroekt en maken et laand zinne eerste slimme energiekrisis met. Noa 1818 kreeg de industriële revolusie niejen anwas duur nieje kanalen zo as et Lehighkanaal. Doarmet kon et rap industrialiserende oosten wier verdan ehulpen worden. In etzelfde joar kreeg Illinois ook Amerikaanse stoatsrechten.

Noa anleg van et Eriekanaal nöm haandel en verkeer oawer de Grote Mearen too. Chicago wör stichtet an de Chicagorivier in de joaren '30 van et 18e joarhoonderd, in ene van de poar natuurlike hawens van et Michiganmeer. Toew as John Deere de zelfskoerende ploog oetveund, wör de rieke prairie rap ummezat in ene van de beste groonden vuur boeren. Det treuk ook wier nieje boeren an oet Duutslaand en Zweden. In de joaren '40 wör et spoer verbetterd en oet ebreadt. Det hulp leu deper den stoat in en denen tegelieke as vervoorsmiddel um öare gewassen wier op de gröttere moarken te kriegen. Rivieren en kanalen warren neet länger neudig um grote partiejen te vervoren.

Tegen 1900 treuk de gröai van industriewoark in et noorden en kollendelving in et midden en zuden van Illinois nieje intrekkers, dit moal oet Oost- en Zuud-Europa. Illinois was een belangriek fabrieksmiddelpeunt in beaide wearldoorleuge. De Grote Zwarte Volksverhuzing vanoet et zuden zorgen vuur ne grote gemeenskop van Afrikaans-Amerikaanse leu in Chicago. Dee zorgen vuur de bekeande ondersoorten van de jazz- en blues-muziek.[3][4]

Dree (oold)-Presideanten van Amerika komt oet Illinois: Abraham Lincoln, Ulysses S. Grant en Barack Obama.

Verwiezings[bewark | bronkode bewarken]

  1. Stephen, Ohlemacher. Analysis ranks Illinois most average state Associated Press, The Southern Illinoisan. Carbondale, Illinois. 17 mei 2007. Bekekken op 10 april 2009.
  2. www.infoplease.com. "Origin of State Names". 11 januwoari 2017
  3. Encyclopedia of Chicago. "Jazz". Bekekken op 19 mei 2012
  4. Encyclopedia of Chicago. "Blues". 19 mei 2012