Den Tachtigjoarigen Oorlog is den name veur nen opstaand van de 17 previnsies in Nederlaand teggen den Spaansen könning. Den oorlog duurden van 1568 tot 1648, mit et Twaalfjoarig bestaand in de joaren 1609-1621. Sommige leu zeet den Slag bi-j Oosterweel in 1567 as et beginne; mangsmoal wöd echter den Slag bi-j Heiligerlee in 1568 as "officieel" startpunte van den Tachtigjoarigen Oorlog ezeen.

Dizzen oorlog begon as opstaand van ene van de riekste gebeden van Europa teagen et machtigste riek in Europa, et Spaanse Riek under Filips II. In den anvang trokken de uut zeuventiene gewesten bestoande Laege Laanden min of meer gezoamenlek op. Moar noa 1576 greujden de noordeleke en zudeleke Nederlanden stöäreg wieter uut mekare, veural umdat de prottestantse reformatie in et noorden deper wortel had eschotten en et machtscentrum van de Habsburgse bestuurders in de Laege Laanden in Brussel lag. Tiedens den oorlog ontstoand in 1581 de noordeleke Republiek der Zeuven Vereanegde Nederlanden, woar et calvinisme den toon angaf. In 1585 bezeagelden den val van Antwaarp de scheiding van noord en zuud. Wieter leazen... (archief)

De Historie vun Kap Verde betekent tomeist de Tiet na’t Opdecken un Koliniseeren vun de kapverdischen Eilannen dör de Portugesen to’n Anfang vun de Neetiet. Aver ok in antike Borns warrt de Inselgrupp in’n Atlantik al nöömt: Man harr jem en mytholoogsche Bedüden tospraken un höll jem för de Wahnsteed vun de Gorgonen. Dorüm weern se to de Tiet noch as Gorgaden betekent. Dat Besiedeln dör de Portugesen füng denn in’t 15. Johrhunnert an. De Kolonie kreeg vun ruchweg 1500 an en grote Bedüden in’n Slavenhannel över’n Atlantik. Mit de Tiet keem dat to Verbinnen twüschen afrikaansche Slaven un europääsche Siedlers, de nich so’n hogen Stand harrn. Dorbi is de Ethnie vun de Mulatten tostannen kamen as ok de Kreolsche Kultur, de jüst so en Mischen ut afrikaansche un europääsche Leevorden dorstellt un gau to’t Utbilln vun en egene Identität un ok vun en egen Natschonalgeföhl vun disse Volksgrupp föhrt hett. Man, eerst na’n Unafhangigkeitskrieg un na de Nelkenrevolutschoon in Portugal weer an’n 5. Juli 1975 de Unafhangigkeit vun Kap Verde dör Portugal utropen. >> (archief)

• ...Urk vrogger een eilaand was, en dat der nog een Nedersaksisch dialect espruken wort?
• ...Neptunus de wienderigste planeet in 't zunnestelsel is, mit wiendsneleden van 2.500 km/u?
• ...Denemarken uut 14 previnsies besteet?
• ...de moon 3475,6 kilometer in diameter is? (archief)