Irminsul

Uut Wikipedie, de vrye encyklopedy
Naar navigatie springen Jump to search

De Irminsûl (of: Ermenzoelen) waren vrogger belangrieke heiligdoms van d' oale Saksen op d' achtse eewe, met 'n grote symbolise weerde. De Saksen waren ’n Germaans volk dat op ’t noorden van ‘t hudige Duutslaand en ’t oosten van ’t hudige Nederlaand leven, van 'n Iessel tut de Elbe. .

't Waren 'n slim hogen pöale, zoelen of manks ok wel es ofebeeld as helen dikken beume. Der wörd vergelieking emaakt met 'n boom Yggdrasil uut de Noordse mythologie, dn weerldboom. Denne hef zien wörtels uutstekken in d' onderweerld en zien takken hööld 't dak van de weerld oavereande. Dn naam van Irminsûl, wat Oldsaksis is, mut vertaald wörden as ´al-zoele´ zo as 't latijnse universalis columna , umdat e 'as 't woare alles onderstutten'. 't Ooldgermaans hef nen woord ermanuz, wat 'groots, verheven, wieds' betekkend, drumme wöd ezegt dat Ermenzoele al-zoele betekkend. Zo as 't Ooldengels den weurdtie eormengrund kent en de Noordsen Jörmungrund, wat beiden 'n dichterliken naam is veur d' aarde. Maar der is ok wel weer 'n verbaand elegt met 'n (oens nie helemoale bekenden) Germaansen god, Hirmin of Irmin.

Wat de plaatse angiet woar as e stoane zollen können hebben wörd vake Eresburg enuumd, maar ‘t Teutoburger Woud wörd ok wel es anehaald.

Karel n Groten leut hum neer halen en ofbrekken op 't joar 772 tiedens zien oorlöge tegen de Saksen. Op dissen meniere wol e de Saksen loaten zien dat zienen (kristliken) god völle starker was as heur (Germaansen) göde, met de hoppe dat de Saksen bedretten zollen wörden, maar de Saksen hebt noadien nog zoo 30 joar in opstaand ewest tegen Karel n Groten en zien ni-je rilligie. As wraak hebt de Saksen d' eerste karke van Deempter in 'tzölfde joar plat ebraand. Ok wörd ezegd dat ze 'n karke in Zwolle plat ebraand hebt, wat noe de Grote- of St. Michaëlskarke is.

Kiek ok: Oldsaksiese godsdienst

Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eskreven in t Sallaandse dialekt van Haddenbarreg.