Haarst

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Blaojen in haarstkleuren
Haarstkleuren

Haarst, haarfst of naojaor is één van de vier seizoenen. 't Sterrekundig bepaolde begin van de haarst is de haarstequinox (roend 23 september op 't noordelijk halfroend en roend 20 meert op 't zujelijk halfroend). De zon gaot dan deur 't haarstpunt en de dag en de nacht bin temet liek alleens in lengte. De haarst eindigt mit de wienterzonnewende (roend 22 december op 't noordelijk halfroend en roend 21 juni op 't zujelijk halfroend).

Um praktische rejens begint de meteorologische haarst eerder, op 1 september op 't noordelijk halfroend en op 1 meert op 't zujelijk halfroend. Dit duurt dan tot 1 december en op 't zujelijk halfroend tot 1 juni.

In de haarst gaon planten (waoronder loofbomen) der blaojen verliezen. In de haarst wort 't meestentieds heel wat kouwer as in de zoemer, allewel der nog periodes mit warmte kunnen wezen, de zogenaamde naozoemer.

Feestdagen in de haarst bin: Alderzielen en Alderheiligen.

Begin sterrekundige haarst[bewark | bronkode bewarken]

Begin van de sterrekundige haarst (op 't noordelijk halfroend) in de kommende jaoren:

2003 23 september 12:47   2009 22 september 23:18   2015 23 september 10:20
2004 22 september 18:30   2010 23 september 05:09   2016 22 september 16:21
2005 23 september 00:23   2011 23 september 11:04   2017 22 september 22:02
2006 23 september 06:03   2012 22 september 16:49   2018 23 september 03:54
2007 23 september 11:51   2013 22 september 22:44   2019 23 september 09:50
2008 22 september 17:44   2014 23 september 04:29   2020 22 september 15:30

De an-egeuven tied is de lokaole Nederlanse zoemertied.

Op 't zujelijk halfroend beginnen op disse daotums de leinte.

Maarkweerdig is dat, volges de schoolboeken, de haarst op 21 september zou beginnen. Tot noen toe is de sterrekundige haarst alleen nog nooit op 21 september begunnen, en tot 2020 zal dit oek niet gaon gebeuren.

Nedersaksisch[bewark | bronkode bewarken]

  • Achterhooks:
    • noajoar
    • harfst
  • Grunnegs: haarst
  • Drèents: haarfst, harfst
  • Stellingwarfs: haast, harfst
  • Tweants:
    • noajoar (as in: van t noajoar, wat ankomnden hoarfst beteeknt.)
    • herfst
    • härfst
    • harfst
    • haarfst
    • hoarfst
  • Veluws:
    • ha(a)rfs(t)
    • ha(a)rst
    • harres, harest
    • här(f)s
    • naojaor
Wikimedia Commons Commons: Haarst - plaetjes, filmkes en/of geluudsbestaanden.
Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eschreven in t West-Veluwse dialekt van Putten.