Värken

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Een motte mit vuuf keuien

Een värken (Latien: Sus scrofa domesticus) is een edomesticeerd wildzwien. Värkens bint zo'n 5.000 tot 7.000 jaor eleden edomesticeerd. 't Värken kriegt de wetenschappelijke naam Sus scrofa (mit disse naam wordt soms ok wel de 't wildzwien bedoeld). In grote delen van de wereld bint de värkens verwilderd eworden (bieveurbeeld in Niej-Zeelaand). De värkens daor veroorzaken veul schaode. In Nederlaand lèven ongeveer 11 miljoen värkens.

't Vrouwelijke värken wordt een motte enuumd (in 't West-Veluws zeg ze ok wel zog en in 't Achterhoeks zogge; vergeliek 't Nederlaanse woord zeug). De motte voedt de keuien op, en hef wieder gien weerde äs melkgever, 't melk wordt namelijk niet in winkels verkoch, de motte wordt dus gelieke mit de andere värkens eslach um op te eten. 't Pasgeboren värken heet een keuie, en 't männegien heet een bere.

In de pervinsie Grunningen is een park, speciaal veur värkens, mit de naam t Swieneparredies. Dit is een soort dieretuun veur värkens.

Soorten[bewark | bronkode bewarken]

Sus scrofa hef vier ondersoorten, elke soorte lèèft in een bepaold geografisch gebied:

Nedersaksisch[bewark | bronkode bewarken]

Zie ok[bewark | bronkode bewarken]

Uutgaonde verwiezing[bewark | bronkode bewarken]

Wikimedia Commons Commons: Värken - plaetjes, filmkes en/of geluudsbestaanden.
Nuvola apps ksig.png Disse pagina is eschreven in 't dialect van Une