Schaarpezeel

Uut Wikipedie, de vrye encyklopedy
(deurestuurd vanaof "Sjaarpezeel")
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Gemeynde Schaarpezeel
Vlagge van de gemeente Schaarpezeel Wapen van de gemeente Schaarpezeel
Vlagge van Schaarpezeel Wapen van Schaarpezeel
Lokaty van de gemeynde Schaarpezeel
Lokaty van de gemeynde Schaarpezeel
Informaty
Provincy Gelderlaand
Höyvdplaatse Schaarpezeel
Geografy en bevolking
Uppervlakde
 - Land
 - Water
13,81 km²
13,79 km²
0,02 km²
Antal inwoaners
Inwoaners per km²
9.474 (1 mei 2014)
684 inw./km²
Koordinåten 52° 4′ N, 5° 29′ OKoördinaoten: 52° 4′ N, 5° 29′ O
Oaverig
Belangryke weagen N224
Netnummer 033
Postkodes 3925
Officiele websteade
www.scherpenzeel.nl
Plaotsnaambord Schaarpezeel.jpg

Schaarpezeel (Nederlaands: Scherpenzeel; Schaarpezeels: Sjaarpezeil, Sjaarpezeel of Schaarpezeel; bienaom: Sjaarpedaarp) is n daarp en gemeente in de Gelderse Vallei, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. De gemeente had op 1 mei 2014 zo'n 9.474 inwoners waorvan ongeveer 6.000 stemgerechtigd waren. De gemeente Schaarpezeel bestaot uut t gelieknaomige daarp mit de buurtschappen Ruwinkel en De Haor en n deel van de buurtschap Moorst.

Geschiedenis[bewark | bronkode bewarken]

Eeuwen elejen was in Nederlaand nog spraoke van verschillende staotjes mit an de leiding bisschoppen, graoven, haartogen en laandheren. Ze probeerde hun macht te vergroten deur t veroveren van groend. Natuurlik ging dit gepaord mit oenderlinge twisten en oorlogen. In grensgebiejen van die oorlogen wieren verstaarkingen en verdedjigingswaarken ebouwd. Vermoedelik was dat ok t geval op de Veluwe, in t grensgebied van de toemaolige regio's 't Sticht' (wat noe de provinsie Utrecht is) en 'Gelre' (wat noe de provinsie Gelderlaand is). Juust in die grensgebiejen wieren burchten en kastelen ebouwd, die konden as veilige plek gebruukt worren.

Naom[bewark | bronkode bewarken]

De naom van t daarp is te verklaoren as "schaarpe zaol", waor ze n burg of verstaarking bedoelen. Schaarpezeel was n schaans op de grens van Gelre en t Sticht. Bie t plekje staot t Huus Schaarpezeel, wat in de 14e eeuw veur t eerst eneumd wort en t bezit was van de heren van Schaarpezeel.

Uutspraoken[bewark | bronkode bewarken]

In de umliggende daarpen van Schaarpezeel heur je verschillende plaogerige uutspraoken over t daarp:

  • Bunschoten: De sjaopharder van Sjarpezeel sjeert z'n sjaopen dat t zund en sjangt is.
  • Putten: In Sjaarpezeel sjeren ze de sjaap dat 't zund en sjaand is.


Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eskreaven in et westveluwske dialekt van Barreveld, in de Algemene Nedersaksiese Schriefwieze.