Hollaanse expansie

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk

De Hollaanse expansie is een theoretisch model van de taalonderzuker G.G. Kloeke (1887-1963) oaver de invloed vanof de 16e ieuw van 't prestigieuze Hollaanse dialect op minder prestigieuze dialecten.

Dizze theorie hef Kloeke uutewarkt in zien boek De Hollandsche expansie in de zestiende en zeventiende eeuw en haar weerspiegeling in de hedendaagsche Nederlandsche dialecten (1927). Kloeke skreef det taalverandering veur een belangriek diel uut ontlening bestiet, waorbi'j de richting bepaald wördt deur prestige. Véur de 16e ieuw gungen volgns hum de vörms veural van 't zuden naor 't noorden; vanof die tied veural van west naor oost.

In zien boek stelden Kloeke det de lu in Oaveriessel die (h)uus zegt, de klinkerklaank uut 't Hollaans ekregen hebt (vrogger zeden ze daor ok huus), en det ze in Twente - wegens legere waordering veur Hollaand - vaste hölden an de olde klaank oe (hoes). Moes zegt ze ok nog in 't westen van Oaveriessel, umde'j dit woord ja niet zo vake gebruukt as huus/hoes.

De theorie van Kloeke onderskrieft ze nog algemien. Mit de theorie oaver de Hollaanse expansie binnen Nederlaand hangt de miening van Kloeke samen det 't Afrikaans van Zuud-Afrika veural uut 't Zuud-Hollaans egruuid is; niet umdet lu uut Zuud-Hollaand an de Kaap de meerderheid uutmaakten, mar umdet ze de mieste prestige hadden. Dizze leste theorie hef hi'j uutewarkt in Herkomst en groei van het Afrikaans (1950).

Bronnen[bewark | bronkode bewarken]

  • Bio- en bibliografisch lexicon van de neerlandistiek, under redactie van de Commissie voor Taal- en Letterkunde van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde
  • Scholtmeijer, Harrie (2006), Mörn! Taalgids Overijssel, Assen: In Boekvorm Uitgevers bv. (p.64-65)
  • Sijs, Nicoline van der (2004), Taal als mensenwerk. Het ontstaan van het ABN, Den Haag: Sdu Uitgevers
Nuvola apps ksig.png Dit stok is eskreven in 't Zuudwest-Zuud-Drèents van de Drèents-Oaveriesselse grèensstreek.