Heliand

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Pagina uut t Münchener haandschrift (Bayrische Staatsbibliothek)
Berliens fragment (Staatsbibliothek zu Berlin)

De Heliand is 'n geleuvig heldndicht over 't leevn van Jezus Christus, die eschreven is in 't Oldsaksisch, umstreks 825 noa Kristus.

De name Heliand, dat pas 1830 deur geleerdn an 't gedicht toe-ekent wödn, is Oldsaksisch veur 't Duutse en Nederlandse 'heiland' of 'redder'. 't Is 't ienige uut-ebreide gedicht dat in 't Oaldsaksisch is over-eleverd. 't Bestiet uut 5983 allitererende varzn en is niet helemoale kompleet.

De tekste van de heldndoad is bewoard ebleevn in vier geschriftn: twee grotere, de codex Můnchen Cgm 25 (bekend as M of Monacensis, uut de negende eeuw) en in de British Library, de Codex Cottonianus Caligula A. VII (bekend as C, tiende ewe), en doarbi-j twee lösse stukkn, die zich bevindt in d' Universiteit van Praag en in 't Vaticaan. Van 't Cotton manuscript wödt an-enömmen dat 't in Engelaand eschreevn is.

d' Eerste Nederlaanse vertaling van de Heliand kwamp uut in 2006 en wödn emaakt deur Jaap van Vredendaal, 'n kenner van 't Oldgermaans. Theoloog Willem van der Meiden hölpn hum doaran met. In mei 2012 kwaam d'r een ri-jge buke uut van de Heliand in vier Nedersaksische vertalings. 'n Grunniger wödn emaakt deur Sies Woltjer, de Twentsn deur Anne van der Meiden en Harry Morshuis, d' Achterhooksn deur Henk Krosenbrink en Henk Lettink en de Münstersen deur Hannes Demming. De buke wödn uut-egeven deur TwentseWelle, met doarbi-j 'n ni-je weetnschopplike uutgave van d' originele tekste van de Heliand deur Tim Sodmann.

Veurbeeldtekst[bewark | bronkode bewarken]

Fragment uut de Heliand, woarin op 'n epische wieze de begunvarsn uut 't tweede heufstuk van 't Evangelie noar Lukas noaverteld wödt:

Thô ward fon Rûmuburg rîkes mannes Too richtn n riekskeerl vanoet Romebörg,
bar alla thesa irminthiod Octaviânas Octavianus, an alle völker
ban endi bodskepi obar thea is brêdon giwald een ban en bosschop, wied verspreaid
cuman fon them kêsure cuningo gihuilicun, duur n keizer verköndigd an de könninge in zien riek:
hêmsitteandiun sô wîdo sô is heritogon inhiemse vörste, hertoge dee oaweral
obar al that landskepi liudio giweldun. in wiede weendstrekkn 't beweend hadn.
Hiet man that alla thea elilendiun man iro ôdil sôhtin, Wel as aanderwoors verbleef, mos zien arfgood zuukn,
helidos iro handmahal angegen iro hêrron bodon, in zien gebeed verschienen vuur de boodn van zienn here.
quâmi te them cnôsla gihue, thanan he cunneas was, Eederenne gunk noar de strekke woar as zienn volk vot kwamp,
giboran fon them burgiun. That gibod ward gilêstid noar de börg doaras geboren was. Naor 't gebod luusterden ze
obar thesa wîdon werold. in de wiede wereld.

Uutgaonde verwiezingen[bewark | bronkode bewarken]

Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eskreven in t Sallaands.