Normandies

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Vastelaand normaund

Guernseys normand Jerseys Nouormand

Spraoke Vastelaand normaund

Guernseys normand Jerseys Nouormand

Laand Flag of France.svg Frankriek

Flag of Normandy.svg Normandië
Flag of the United Kingdom.svg Groot-Brittanje

Flag of Guernsey.svg Guernsey
Flag of Jersey.svg Jersey
Antal sprekkers  ?
Dialekte Jerseys, Guernseys, Sarks
Taalklassifikatie Indo-Europees
Skrift Latiens alfabet
Staotus op Jersey n offisiële taal
Taalkode ISO 639-1 -
Taalkode ISO 639-2 roa
Taalkode ISO 639-3/DIS -

t Normandies is n Romaanse taal die espreuken wörden in Normandië en op de Normandiese eilaanden. t Normandies wörden meestentieds ezien as n Frans dialekt, mer verschilt aordig van t Standardfrans, dit kömp onder aandere deurdat t Normandies in de tied van de Vikingen veule woorden van t Oud-Noors hef overeneumen. De taal sluut in t noorden an op t Pikardies, in t zuudwesten op t Gallo en in t zuudoosten op t Frans.

Variëteiten[bewark | bronkode bewarken]

t Normandies is mit de Normandiese invasie mee-ebröcht naor de Britse eilaanden, waor de taal n grote uutwarking op t Engels hef ehad. Op de Britse Kanaaleilaanden wörden t nog altied espreuken, en op elk van disse eilaanden spreken ze zo'n bietjen n amparte variëteit van t Normandies dat nogal es kan verschillen van t vastelaand-Normandies. Sommige variëteiten van t Normandies bin inmiddels uutestörven of op starven nao dood. Op Jersey wörden der Jerseys (Jèrriais) espreuken, dit is de grootste taal van de kanaaleilaanden en is n offisiële taal op Jersey waorvan t gebruuk, allewel t gien bestuurstaal is, an-ebusd wörden deur de regering. Op Guernsey wörden der Guernseys (Guernésiais of Dgèrnésiais) espreuken, en op Sark he'j t Sarks (Sercquiais), n variëteit dat zich ontwikkeld hef vanuut t Jerseyse dialekt dat in de 15e eeuw eeuw deur kolonisten is mee-ebröcht. Op t eilaand Alderney wördden der vrogger Alderneys (Auregnais) espreuken, mer dit dialekt is vandage de dag uutestörven. t Contenin-Normandies (Cotentinais) is de variëteit die in t Normandiese Contentin espreuken wörden en tot slot he'j nog t Cauchois dat espreuken wörden in t Normandiese Pays de Caux.

Oud-Noors in t Normandies[bewark | bronkode bewarken]

Veurbeelden van woorden mit n Oud-Noorse oorsprong:

Normandies Engels Oud-Noors Frans
bel court, yard (vergeliek: bailey?) bæli cour (vergeliek: bal)
bète bait (eleend van t Normandies) beita appât (vergeliek: bête, bestial)
canne can (eleend van t Normandies) kanna cruche
cat cat (verwaant an t Germaans) katte chat
gardîn garden garðr jardin
gradile (black)currant gaddr cassis
graie prepare greiða préparer
hardelle girl hóra (hoer, prostituee) fille (vergeliek: hardi)
hèrnais cart (vergeliek: harness) járnaðr (besleugen peerd) charrette (vergeliek: harnais, harnâcher)
hougue mound (vergeliek: howe, high) haugr monticule
mauve seagull mávar gaviote (veur de Normandiërs) /
mouette (nao de Normandiërs)
mielle dune mellr dune
mucre damp (vergeliek: muggy) mygla humide
nez headland / cliff (vergeliek: Sheerness, ets.) nes falaise (vergeliek: nez)
pouque pouch, bag (vergeliek: Noord-Engels poke
, gezegde "pig in a poke"; mer pocket)
poki sac (vergeliek: poche)
viquet wicket (eleend van t Normandies) víkjask guichet (eleend van t Normandies)

Normandies in t Engels[bewark | bronkode bewarken]

Veurbeelden van Normandiese woorden die in t Engels, en in n enkel geval in t Nedersaksies en t Nederlaands (hier vet-edrokt), terechtekeumen bin:

Engels Normandies Frans Nedersaksies
fashion < faichon = façon moede
cabbage < caboche = chou (cf. caboche) kool
candle < ca(u)ndelle = chandelle, bougie keerze
castle < castel (noen: catè) = château, castelet kasteel*
cauldron < caudron = chaudron ketel
causeway < caucie (noen: cauchie) = chaussée rieweg
catch < cachier (noen: cachi) = chasser vangen
cater < acater = acheter kopen
cherry (-ies) < cherise (chrise, chise ) = cerise karse
mug < mogue/moque = mug, boc mokke
poor < paur = pauvre arm
wait < waitier = gaitier (noen: guetter ) wachten*
war < werre (Oud-Normandies) = guerre oorlog
warrior < werreur (old Norman) = guerrier striejer
wicket < viquet = guichet (cf. piquet) paoltjen
Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eschreven in t West-Veluwse dialekt van Nunspeet, in de Algemene Nedersaksiese Schriefwieze.