Soest
Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Soest is nen darp en gemeente in den Nederlaandsen proveensie Utrecht en hef een oppervlaakte van 46,47 km². Soest, Soesterbarg en Soestduunen bunt rieke an duunen, woold, heide en wiezen, grotendeals bruukt as oefengebeed veur et Nederlaandsen leager.
[bewark] Aandere darpen[bewark] Harkomst van den name SoestDen name Soest: Zoys, Soyse, Suysen, Sose: Bronne op den grenze van hoogn en laegen groand. Of et kump van neaderzetting an 'ziede-oost'. Den eursprong van et darp ligt ok an den oostkante van den Engh. [bewark] GeskiednisDen eersten spoorn van (tiedeleken) bewonning rundumme Soest bunt trög evonden in den Soesterduunen. Rundumme 11.000 joar veur Christus bevölkten enkele jägersgröppen dizzen streke. Den sporen bestoanden uut enkele steen warktuugkens uut 8000 veur Christus. Den grafbulten op den Esch en dee in et Munnekenbos bunt van rundumme 2500 veur Christus. Den eersten beskrieving van Soest kump uut 1029. In 2004 vierden et darp dan ok heur 975-joarig bestoan. Soest ontstoand as nen kolonie uut et dichtbi-j eleagen Amersfoort. Den eersten boern gingen op den zuudoost helling van den Esch wonnen, nen uutloper van den Utrechtsen Heuvelrugge. Zo waren zie bescharmd teggen den Zuderzee, dee reggelmoatig den Eempolder oaverstreumden. Den Esch wöd untgonnen en bemest, zodat dizzen geschikt wöd veur akkerbouw. In den polder groasden de beestn. Den kolonie greujden uut tot nen klein boerndarp te midden van nen antal noaberschoppen. Westelek, achter den Esch, lag Heze, dat older was. Heze ging echter vort deurdat de stoefduunen, den teggenwoordigen Soesterduunen, an et sjoksen gingen en den noaberschop in den 15den eeuwe begroof. De name Heze leaft noe nog wieter in den wieken Overhees en Hees. Soest was reagelmaotig et striedtoneel van kriegs gebeurtenissen. Al in 1278 vond op den Esch nen veldslag plaetse tussen Hollaand en Utrecht. Deur den stichting van et kloster Mariënburg in 1470 wöd Soest belangrieker en op 26 september 1472 verkreg Soest schepenrechte. Moar al an et begin van den 16den eeuw wöd Soest plunderd en platgebraand deur den tröppen van Maarten van Rossum. Den nonnen wödden verkracht en van et kloster resteerden neets meer dan puun. Et darp wöd opni-j op-ebouwd en sindsdeen is doar moar weinig veraanderd. In den 17den eeuwe ontstoanden Zoestdyck en 't Hearte. 't Hearte was nen noaberschop, dat bestoand uut skapenholders en turfsteakers. Turf wöd oaverigens al in den 14den eeuwe stokken in et Soestervene, moar nam in umvang too in den loop van den 17den eeuwe. Et turf wöd mit bootn, den zogenoamde proamen, oaver den Proamgrachte noar den Eem vuurd. In 1650 leet den toonmoalige burgemeister van Amsterdam nen buutenverblief bouwen längs den heufdwegge tussen Soest en Baarn, den Hofstede aen Zoestdijck, et Paleis Soestdiek van vandage, dat in et Baarnsen dele van Soestdiek ligt. In 1674 leet stadholder Willem III et verbouwen tot jächtslot. Soestdiek wöd nen darp mit nen aantal grootn buutenplaetse, net as Baarn, moar Soest zelf, et heufddarp, nen slaoperig boerndarp blef. Soestdiek was rundumme 1890 nen dorp woar den rieken uut veurnamelek Amsterdam neerstreken. Zo waren doar veul privéhuze, moar ok verskillenden hotels. Den riekeleu kwamen noar Soestdiek vanweage den schonen luft en den mooie natuur. In 1895 ging den Soester Peerdentram rieden en in 1898 wöd Soest an-eslotten op et spoorweagennet. Rundumme 1900 telden Soest nog moar 4700 leu. Pas rundumme 1920 greujden Soestdiek en Soest an mekaar. In 1945 telden Soest 16.000 inwonners. In den joaren zestig wöd et darp 'verni-jd'. Dat heeld in, dat nen antal buutenplaetse gesloopt wöd, zodat den oppervlaakte van den tuunen extra ruumte opleaverden veur huze bouw en umdat et onderhold van den villa's gewoon te kostboar was ewödden. Den heufdstroate van Soestdiek onderging nen gedoante verwisseling , wat achterof neet bepoald nen verbeatering is ewest. Den stoatige heernhuze maakten plaetse veur winkels en huzebouw. Et darp was hierdeur minder mooi ewödden en stuk veur stuk sloten den hotels en pensions hun deurn. Bekande hotels waarn Hotel Trier, Hotel Eemlaand en et Oranjehotel. In den jaoren doarnoa breidden Soest zich wieter uut. Den wieken Kloarwoater en Smitsvene in den joaren '70. Overhees in dem joaren '80. Den meest ni-jen uutbreiding is den Boernstreke, woar vanof 1997 in veer stappen ebouwd wödt. Soest hef noe rundumme 45.500 inwoners. [bewark] Bezeensweerdig
[bewark] Uutgoande verwiezingen
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
-Flag.svg){kind=small}
