Schaarpezeel

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
(deurestuurd vanaof "Sjaarpezeel")
Gao naor: navigasie, zeuk
Gemeente Schaarpezeel
Vlagge van de gemeente Schaarpezeel Wapen van de gemeente Schaarpezeel
Vlagge van Schaarpezeel Wapen van Schaarpezeel
Lokasie van de gemeente Schaarpezeel
Lokasie van de gemeente Schaarpezeel
Informasie
Provinsie Gelderlaand
Heufdplaotse Schaarpezeel
Geografie en bevolking
Oppervlakte
 - Laand
 - Waoter
13,81 km²
13,79 km²
0,02 km²
Antal inwoeners
Inwoeners per km²
9.474 (1 mei 2014)
684 inw./km²
Koördinaoten 52° 4′ N, 5° 29′ OKoördinaoten: 52° 4′ N, 5° 29′ O
Overig
Belangrieke verkeersaoders N224
Netnummer 033
Postkodes 3925
Offisiële webstee
www.scherpenzeel.nl
Plaotsnaambord Schaarpezeel.jpg

Schaarpezeel (Nederlaands: Scherpenzeel; Schaarpezeels: Sjaarpezeil, Sjaarpezeel of Schaarpezeel; bienaom: Sjaarpedaarp) is n daarp en gemeente in de Gelderse Vallei, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. De gemeente had op 1 mei 2014 zo'n 9.474 inwoners waorvan ongeveer 6.000 stemgerechtigd waren. De gemeente Schaarpezeel bestaot uut t gelieknaomige daarp mit de buurtschappen Ruwinkel en De Haor en n deel van de buurtschap Moorst.

Geschiedenis[bewark | bronkode bewarken]

Eeuwen elejen was in Nederlaand nog spraoke van verschillende staotjes mit an de leiding bisschoppen, graoven, haartogen en laandheren. Ze probeerde hun macht te vergroten deur t veroveren van groend. Natuurlik ging dit gepaord mit oenderlinge twisten en oorlogen. In grensgebiejen van die oorlogen wieren verstaarkingen en verdedjigingswaarken ebouwd. Vermoedelik was dat ok t geval op de Veluwe, in t grensgebied van de toemaolige regio's 't Sticht' (wat noe de provinsie Utrecht is) en 'Gelre' (wat noe de provinsie Gelderlaand is). Juust in die grensgebiejen wieren burchten en kastelen ebouwd, die konden as veilige plek gebruukt worren.

Naom[bewark | bronkode bewarken]

De naom van t daarp is te verklaoren as "schaarpe zaol", waor ze n burg of verstaarking bedoelen. Schaarpezeel was n schaans op de grens van Gelre en t Sticht. Bie t plekje staot t Huus Schaarpezeel, wat in de 14e eeuw veur t eerst eneumd wort en t bezit was van de heren van Schaarpezeel.

Uutspraoken[bewark | bronkode bewarken]

In de umliggende daarpen van Schaarpezeel heur je verschillende plaogerige uutspraoken over t daarp:

  • Bunschoten: De sjaopharder van Sjarpezeel sjeert z'n sjaopen dat t zund en sjangt is.
  • Putten: In Sjaarpezeel sjeren ze de sjaap dat 't zund en sjaand is.


Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eschreven in t West-Veluwse dialekt van Barreveld, in de Algemene Nedersaksiese Schriefwieze.