Sjaarpezeil

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
(deurestuurd vanaof "Sjaarpezeel")
Gao naor: navigasie, zeuk
Gemeente Schaarpezeel
Vlagge van de gemeente Schaarpezeel Wapen van de gemeente Schaarpezeel
Vlagge van Schaarpezeel Wapen van Schaarpezeel
Lokasie van de gemeente Schaarpezeel
Lokasie van de gemeente Schaarpezeel
Informasie
Provinsie Gelderlaand
Heufdplaotse Sjaarpezeil
Geografie en bevolking
Oppervlakte
 - Laand
 - Waoter
13,81 km²
13,79 km²
0,02 km²
Antal inwoeners
Inwoeners per km²
9.474 (1 mei 2014)
684 inw./km²
Koördinaoten 52° 4′ N, 5° 29′ OKoördinaoten: 52° 4′ N, 5° 29′ O
Overig
Belangrieke verkeersaoders N224
Netnummer 033
Postkodes 3925
Offisiële webstee
www.scherpenzeel.nl
Plaotsnaambord Schaarpezeel.jpg

Sjaarpezeil of Sjaarpezeel (tegenwoordig ok wel: Schaarpezeel; bienaom: Sjaarpedaarp) is n daarp en gemeente in de Gelderse Vallei, in de Nederlaandse provinsie Gelderlaand. De gemeente had op 1 mei 2014 zo'n 9.474 inwaoners waorvan ongeveer 6.000 stemgerechtigd waoren. De gemeente Sjaarpezeil bestaot uut t gelieknaomige daarp mit de buurtsjappen Ruwinkel en De Haor en n deel van de buurtsjap Moorst.

Gesjiedenis[bewark | bronkode bewarken]

Eeuwen gelejen was in Nederlaand nog spraoke van versjillende staotjes mit an de leiding bissjoppen, graoven, haartogen en laandheren. Ze probeerden hun macht te vergraoten deur t veroveren van grond. Natuurlik ging dit gepaord mit onderlinge twisten en oorlogen. In grensgebiejen van die oorlogen wieren verstaarkingen en verdedigingswaarken gebouwd. Vermoedelik was dat ok t geval op de Veluwe, in t grensgebied van de toemaolige regio's 't Sticht' (wat noe de provinsie Utrecht is) en 'Gelre' (wat noe de provinsie Gelderlaand is). Juust in die grensgebiejen wieden burchten en kastelen gebouwd, die konden as veilige plek gebruukt worden.

Naom[bewark | bronkode bewarken]

De naom van t daarp is te verklaoren as "sjaarpe zaol", waor ze n burg of verstaarking bedoelen. Sjaarpezeil was n schaans op de grens van Gelre en t Sticht. Bie t plekje staot t Huus Sjaarpezeil, wat in de 14e eeuw veur t eerst genoemd wordt en t bezit was van de heren van Sjaarpezeil.

Uutspraoken[bewark | bronkode bewarken]

In de omliggende daarpen van Sjaarpezeil heur je versjillende plaogerige uutspraoken over t daarp:

  • Bunsjoten: De sjaopharder van Sjarpezeel sjeert z'n sjaopen dat t zund en sjangt is.
  • Putten: In Sjaarpezeel sjeren ze de sjaap dat 't zund en sjaand is.


Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eschreven in t West-Veluwse dialekt van Sjaarpezeil, in de Algemene Nedersaksiese Sjriefwieze.