Kapsiender

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Kapsiender
Kapsienderaarten

De kapsiender (Latien: Pisum sativum) is een plant die beheurt tot de vlinderbloemefemilie (Fabaceae, oek wel: Papilionaceae). De aarten van de kapsiender worren in 't Putters: kapsienders, kapsienderaarten of grauwe aarten eneumd, de aarten worren vaak egeten.

Kapsienders bleuien mit peersrooie bloemen en de aarten bin blauw ekleurd.

Rassen[bewark | bronkode bewarken]

Der bin rassen mit langstrooi (ries- of klimaarten) en mit kortstrooi.

  • Langstrooirassen. Disse rassen moen an gaos of ries eteeld worren. Een ras dat veul deur ammeteurtuunders gebruukt wort is de 'blauwschokker'.
  • Kortstrooirassen. Disse rassen worren in de landbouw gebruukt um vaars op te eten. In 2003 waren der zwat 700 bunders in Nederland. De teelt vient veural plaots in Zeeland. 't Ras 'Solido' wort hierveur gebruukt. 't Ras is zogenaamd halfbladloos en is niet zo vatbaor veur topvergeling. Bie dit ras is een gedeelte van de blaojen um-evormd tot ranken, waordeur 't gewas losser is en der minder ziektes optrejen.

Teelt[bewark | bronkode bewarken]

Blauwschokkers worren ezeid in jannewaori en febrewaori oender platglas. Bie 't uutplanten in meert en april wort de heufdwortel in-ekort um de vorming van ziedwortels te bevorderen. 't Planten gebeurt in dubbele riejen of een enkele rie an kiepegaos of ries. Blauwschokkers kunnen 150 tot 200 centimeter hoog worren. Oek is der een kortstrooiras, 'Desirée', dat tot 75 centimeter hoog wort.

Oogst[bewark | bronkode bewarken]

Blauwschokkers worren vanof half juni tot augustus eoogst. Ze kunnen rieper eoogst worren as de aarten, umdat ze minder gauw melig en hard worren.

Inhoudstoffen[bewark | bronkode bewarken]

De voedingsweerde van 100 gram vaarse kapsienders is:

Energetische weerde 418 kJ
Koolhydraoten 18 gram
Eiwit 6 gram
Vet 0,4 gram
Vitemine C 2 mg
Vitemine B1 0,08 mg
Vitemine B2 0,08 mg
Calcium 35 mg
Iezer 1,9 mg

Ziektes en beschaodigingen[bewark | bronkode bewarken]

Een belangrieke virusziekte is topvergeling. Disse ziekte wort deur bladluzen over-ebrocht van luzerne op kapsienders, aarten en platte peters. Topvergeling komt 't meest veur in 't zujen, zuudwesten en Flevoland.

Nedersaksisch[bewark | bronkode bewarken]

Hieroender vie-j de benaming veur de aarten van de kapsiender:

Nuvola apps ksig.png Disse pagina is eschreven in 't Putters