Ostara

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk

Ostara of Eostre (of ni-jer: Oostere) is ne Saksiese godinne. Zi-j is de godinne van de leante, 't lich, de warmte en 't boaven kommen van de Zunne. 't Feest van heur is ekarstend as Poasen.

Der wörd vake ezegt dat Ostara dezölven is at de noordse vruchtbaarheeidsgodinne Vri-ja.

Poasen/Ooster[bewark | bronkode bewarken]

Op Duutslaand wöd 't poasfeest Ostern enuumd en op Englaand Easter. Den Geistliken Beda Venerabilis (673-735) schreven op de temporum ratione dat de Saksen ne Godinne anbedden die Eástra enuumd wörden. De moand Meert wörden bi-j eur Ésturmonath’ enuumd, ofwal Ostara's moand.

Op 't Oldheugduuts het Godinne Eástr Ostara. De ere van Godinne Ostara deun de Saksen ealk joar 'n feest, wat zi-j ôstartage nuumden. Ôstartage is 't meervold van ôstarâ. 't Feest duren twee däge. 't Engelsen Easter kump van d'n name van de Godinne Eástra, en op 't Duutsen Ostern an Godinne Ostara.

De godinne Ostara wörden allinnig deur de Saksen vereerd. Vrogger vieren zi-j op 't noorden van 't hudige Duutslaand en 't oosten van 't hudige Nederlaand ok Ooster, mar de fillosofie rondumme Ostara wörden deur de karke geliekedoane an dat van 't Kristlike Poasen. Drumme ok dat 't op Nederlaand noe Poasen wörden enuumd, van 't Jeudsen Pesach feest oaverenömmen.

Bi-j eur feest wörden der grote vuren an-estökken, as ziende de kwoade krächte vot te drieven en 't weerumme kommn van de Zunne de vieren. Misschien dat der bi-j dit feest, liek-as bi-j de Kealten, de määchies en de jongs mekare opzöchen bi-j 't poasvuur umme brommers te kiekn. Op disse wieze was éúr vruchtbaarheeid liek ok dat van 't laand. 't Asse van 't vuur wörden later oaver de laanden verdeelt en estreuid, wat goed is voor den grond.

Leante[bewark | bronkode bewarken]

Ostara is de Godinne van de leantetied. Zi-j verbeld de oaverwinning van 't lich en 't anbrekken van de vruchtbare tiedn.

Heur name slöt dan ok op 't Oosten, doar woar as't licht, de zunne opkump.

Ostara is de Godinne van de ströölende morn, 't boavenkommende licht.

Uut geschriftn[bewark | bronkode bewarken]

Beda Venerabilis – nen 8e eewse Angelsaksiesn mönnik en biebelgeleerdn – nuumdn de moand april 'Eosturmonath', de moand van Eostre:

Eosturmonath hef den name den noe vertaald wödt as Poasmoand, en die ooit enuumd wödn noar ne godinne van heur enaamd Eostre, in wie heur ere feestn evierd wödn in den moand. Noe nuumt ze de poastied met heur name en nuumt de vröögden van de ni-je rite met de tied-ëerdn name van d' olde gewoonte.’

In de vita Carola Magni van Einhardt (9e Ewe N.C.), den geschiedschriever van Karel 'n Grootn wördt 't woord ‘Ostarmonath’ gebroekt veur april. Uut disse zinsnee wödn ehaald det Eostra ok wal Ostara enuumd wödn.

In de bieb van Abdij van Corvey in Noordrijn-Westfaaln hebt ze oale buke. Iene van den buke stiet nen gedich in, ewied an Eostar. Disse tekse kump uut de 10e ewe. 't Is nen gebed wuk giet oaver 't vruchbaar maakn van den akker, 't weer gruun wöddn van d' Eerde.

Tekse[bewark | bronkode bewarken]

Eostar, Eostar,
Eordhan modor,
Geune these
Acera vaxeandra,
And virdhendra,
Èa cinendra,
Eluiendra,
Frida him.

Vechtdals[bewark | bronkode bewarken]

Oost’re, Oost’re,
Eerde moe,
Loat diss’n
akker (an)wass’n
En gruun’n,
Hum bleui’n,
Vruch draag’n,
Vree hum.’

Varder bint der gien teksten bekend oaver disse (Angel)saksiese Godinne. Op nen poar plaatsenäämn noa dan, zo as Oosterloo, Oosterholt en zo meer, ku'w heur name nog uuthaaln. Misschien dat zi-j bi-j die pläätsn eertieds anbeddn wödn deur oeze veuröölders.

Aandre mythologien[bewark | bronkode bewarken]

Ostara hef eankele soortgeliekige pläätsn in mythologien van aandre plekkn in de tied en weerld.

Mythologie Godinne
Etruskiese mythologie Thesan
Greekse mythologie Eos
Hindoeïstiese mythologie Usha
Romeinse mythologie Aurora
Baltiese mythologie Ausrine
Slaviese mythologie Oesja



Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eskreven in t Sallaandse dialekt van t Vechtdal.