Naar inhoud springen

Elon Musk

Uut Wikipedia, de vrye encyklopedy
Elon Musk in 2019

Elon Reeve Musk (Pretoria, den 28. juni van 1971) is nen süüdafrikaansk-kanadeesk-amerikaansken underneamer. Hee is den grundlegger van SpaceX en medbedenker en grundlegger van Zip2. Musk is ouk höyvd van et elektriske automark Tesla, wåras hee en jår nå grundlegging by in küm, med as vöärwaerde dat hee sik ouk uprichter van Tesla nömen mag. Ouk is hee grundlegger van X.com, wat later te houpe med Confinity Inc. wyder güng as PayPal. Hee is algemeyn direktöör en höyvd untwarp van SpaceX, algemeyn direktöör en produktuntwarper vöär Tesla en vöärmålig vöärsitter van SolarCity, vöärdat Tesla dat oavernöäm. Ouk grundden hee The Boring Company en hülp hee Neuralink en OpenAI in de beyne. Med ne skatte nettowaerde van ümmerekkend 247 miljard euro was Musk in december 2021 den ryksten man van de wearld.

Leavensbeskryving[bewark | bronkode bewarken]

Musk hevt nen kanadeesken moder en süüdafrikaansken vader. Hee groiden up in Pretoria in Süüdafrika. Hee was kort by de Universiteit van Pretoria, mär tröäk med 17 jår nå Kanada üm under den deenstplicht uut te kummen. hee skreav sik in by den Universiteit van Queen's en wesselden twey jår later oaver up den Universiteit van Pennsylvania. Dår haalden hee syne bachelorskappen in ekonomy en natuurkunde. In 1995 tröäk hee når den ståt Kalifornie üm sik in te skryven by de Universiteit van Stanford, mär bedachten sik en begünde med syn bröder Kimbal en softwarebedryv Zip2. In 1999 wör dat bedryv vöär sou'n 271 miljoon euro oaverkocht döär Compaq. Etselvde jår stichten Musk den onlinebank X.com, wat in 2000 samengüng med Confinity under den name PayPal. Dat bedryv wör in 2002 vöär 886 miljoon euro verkocht an Ebay.

In datselvde jår grundden Musk SpaceX, en luchtvårtfabryk en rüümdevårt-bedryv, wårvan as hee noch CEO en CTO is. In 2004 güng hee by Tesla Motors Inc. warken as vöärsitter en productuntwikkelder. In 2008 wör hee der algemeyn direktöör. Underwyl, in 2006, helpeden hee SolarCity van de grund, en bedryv in sünnetechnology wat later wör oaverenöämen döär Tesla en voordan güng as Tesla Energy. In 2015 hülp hee OpenAI uprichten, en undersööksbedryv sünder winstougmark dat gangs is med vreandelike kunstklookde. In 2016 stichtden hee Neuralink, en bedryv in neurotechnology wat gangs is med apparaten dee verbinding künnet leggen tüsken harsens en komputers. Ouk richtden hee The Boring Company up, en bedryv wat sik toolegt up tünnels maken. Musk wil wark maken van de Hyperloop, nen hougesnelheidstrein in nen vakuumtünnel.

Musk in upspraak[bewark | bronkode bewarken]

Musk krigt regelmåtig krityk oaver syne ungewoane en unweatenskappelike standpünten en publyke uutspattingen. In 2018 kreag hee nen claim an de bukse vöär smaad, do as hee nen britsken grottendeskundigen swart makeden den as hülpen had by de grotredding van Tham Luang; uuteandelik köäs de jury in kalifornie de kante van Musk. En etselvde jår wör hee aneklaagd döär de SEC, ne amerikaanske kommissy vöär beveliging en uutwesseling, ümdat hee der nen valsken tweet uutedån had dat hee geld upsyd esat had üm selv Tesla oaver te koupen. Hee skikkeden med de SEC döär tydelik terügge te treaden as vöärman van Tesla en te beloaven dat hee minder solde twitteren. Musk hevt misinformaty verspreided oaver de COVID-19-pandemy en krigt regelmåtig kenners van byvöärbeald künstklookde, kryptogeld en oapenbår vervoor up de achterste beyne.

Ankoup van Twitter[bewark | bronkode bewarken]

In 2022 lea Musk nen houp geld up tåfel üm et sociale media-platform Twitter te koupen. Dat wol he al seyd 2017. Hee vünd at et platform neet genog dea vöär de meyningsvryheid. Ouk syne ex-vrouwe Talulah Riley had em al es achter de bukse an eseaten dat he Twitter must koupen üm wat an "wokisme" te doon. In january van 2022 begün hee andeylen in et bedryv te koupen. In april had hee al 9,2% van et bedryv, wårmed hee den grötsten andeylholder wör. Do as dit bekend wör emaked, sköäten de andeylenprysen döär et dak. Up 4 april sea Musk jå up en vöärstel dat hee in den råd van direktöörs sol sitten as hee neet meyr as 14,9% van et bedryv sol koupen. Al up 13 april küm hee med en anbud van € 40 miljard üm Twitter up te koupen. Dårmed solde hee 100% van et bedryv koupen vöär € 50,48 et andeyl. Den råd van Twitter küm rap med nen 'givpillenvöärstel' dat et vöäle düürder sol weasen üm meyr as 15% van et bedryv in handen te hebben sunder goodköäring van den råd. Musk verhöygden syn anbud når € 41 miljard. Dår by in satten ungeväär 11 miljard an leyningen vanuut syne Tesla-andeylen un € 20 miljard uut eygene taske.

Den anderen dag kelderden de böärswaerde van Tesla med meyr as € 100 miljard nå den deal. Musk makeden up Twitter, wåras hee 86 miljoon volgens had, uutvorend direktöör Vijaya Gadde's swart. En antal van syne volgers vünd dat readen genog üm öär online lastig te vallen med vrouwunvreandelike un racistiske upmarkingen. Precys ne månd nå bekendmaking van de oavername sea Musk at de oavername eaven stillea ümdat 5% van Twitters dagelikse gebrukers feitelik spam-profilen warren. Eyrst sea he noch at he noch altyd achter de oavername stünd, mär in juli stüürden hee ne bekendmaking at de oavername van tåfel was. Den bestüürsråd van Twitter reageerden at se em an den afspraak holden wolden. Up den 12. july 2022 klaagden Twitter Musk officiääl an in de rechtbanke van Delaware üm kontraktbröäke. Oktober 2022 draiden Musk weader by un böäd an üm Twitter vöär € 50,48 et andeyl to koupen. Up 27 oktober was et rund.

Medeyne nå den ankoup dea Musk der verskeidene leiders by Twitter uut, wårunder CEO Parag Agrawal. Musk makeden sikselv CEO. Ouk stelden hee en måndeliks abbonement in vöär gebrukers dee en 'blauw vinkje' wolden (dat was altyd et teyken at en profil officiääl verifieerd was). Ouk en grout deyl van et warkvolk by Twitter wör der uut edån. Hee haalden en grout deyl van de plaatsingsfilters vord, un profilen as de Bee kreagen weader togang. In december gavven Musk interne dokumenten vry wåruut bleyk at Twitter sik had bemoid med et laptopskandaal van Hunter Biden, de söäne van Joe Biden den as do in de running was üm president van de VS te worden. Volgens en centrum vöär börgerrechten löät Musk verskeidene ekstremisten weader to. Uproiing un haatberichten nöämen weader to.

Achterin 2022 plaatsden Musk ne twitterstemming med de vråge of hee wal of neet an must blyven as CEO, med de belovde dat hee sik an den uutkumst solde holden. Vyv månden later tröäd hee terügge as CEO un haalden NBCUniversal-direktrice Linda Yaccarino an. Sikselv makeden hee uutvorend vöärsitter un höyvd technology.

In 2023 nöömden Musk Twitter ümme når X. Ouk wör bekend at hee heyl wat internationale personeelsleyden geld had beloavd as se noch ne månd vöär em solden warken. Nå dee månd warken bleav et stille.