Overleg:Jiddisj

Uut Wikipedia, de vrye encyklopedy
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

In Riessen ha'j vroger (töt an n oorlog) ne grote groep Jödden (der is non allene nog t Jöddenkoarkhof). Ik hebbe der nog nit zo oawer noa edacht, mear det mut vaste invlood op t Riessens ehad hebben. t Eerste wat mie te binnen sköt is de oetdrukking "oargens gin sjoechem van hebben" (oargens gin slag van hebben, t nit in de vingers hebben/nit begriepen). Of is det ne algemene oetdrukking? Gappen (stelen, of skandalig völle geeld vroagen). --Woolters 213.148.243.41 17:46, 27 okt 2009 (CET)

Van Dale kent het woord als: sjoe·ge; de (m.); g.mv.; (1901-1925) mogelijk <Jidd. sjoewe, variant van tesjoewe (antwoord) <Hebr. t«šubha (antwoord); 1 · (Bargoens, volkstaal) begrip, kennis, verstand; 2 · antwoord; 3 · vermoeden, verdenking. Mogelijk is het via het Nederlands in lokale dialecten doorgesijpeld. Wutsje 17:51, 27 okt 2009 (CET)
De Jeudse mèensen die veur de Tweide Wereldoorlog in 't Nedersaksische gebied woonden, praotten ok plat en hebt ongetwiefeld meer speuren achterelaoten in de dialecten, zoas ze det ok in 't Amsterdams hebt edaone. Saul van Messel kan veur 't Grunnegs een iensteek wèden; wieder ok de digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren, daoras ik wal ies olde teksten in hebbe lezen oaver Jeuds lèven in Steenwiek en zo. Ni'jluuseger 18:01, 27 okt 2009 (CET)
De Jeudse mèensen die veur de Tweide Wereldoorlog in 't Nedersaksische gebied woonden, praotten ok plat
Det zea mien moo zojuust ook. Ze warren zelfs zo in t dagelikse leawen op enömmen det ze zelfs al Skeeldnamens kregen. Ik kenne n verhaal oawer nen Jödsen Riessender: den neumden ze Santje. Santje har de vrouwe zwanger en toew at t wicht (keend) geboren was gung det natuurlik duur Riessen hen. Oaweral woer at'e köm vreugen z'um: "Non Santje? Wat is t ewörden?", woerop at'e zea: "t Is n blok van n wicht!" Dus van toen of an har det jeunksken zien hele leawen n skeeldnamen Blok van Santje. Woolters 18:30, 27 okt 2009 (CET)
Zo-ak in et artikel al angaf, bunt der in et Grols ok nog spoorn van et Jiddisj te vinden. Ik denke oaveregens dat dat neet via et NL, moar direkt noar et plat is oaver-edragen. Jofel is natuurlek vri-j bekend, moar in Grolle gebroekt ze dat nogal völle, nen toffen is ok wal bekend (tov), moar et woord sjikkern(zoepen), of sjikker(dronken) ken ik neet in et nederlands, moar wal oet et Grols plat. Hier:[1] "Chiken, sjikker. Aan het Joods ontleend." is ne bronne (dee'k trouwens noo pas evonden hebbe), dee kan der meskien wal bi-j in et artikel.
Hier kö'j jofel en sjikkern toovalleg op ene ziede gebroekt zeen:[2], ik zee doar ok nog jajem, is dat ok jiddisj?

Droadnaegel 18:45, 27 okt 2009 (CET)

Jajem (pdf) - Ni'jluuseger 21:08, 27 okt 2009 (CET)

Mooi verhaal oaver Santje... mar wat is blok veur woord? Waor kwaamp det weg?

Uut de digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren: 'Fragmenten uit Zoekenden door Sam. Goudsmit, in het Joodsche dialect van Meppel, Steenwijk, Kampen en Zwolle. 1908':

  • Gister had ze weer an die Grietje zien stoan proaten met die vrouwe van de sjammes ...
  • ‘Wat e'm ze nòu dan weer van oe èzegd ... èj dan wat 'eheurd van de sjammesvrouwe?’
  • loat die olde vrouw nebbiesch begoàn ...
  • vroag an de warrekgojje, vroag an de buren, vroag de ... de meiden, an de bakker en an de krudenier en an pomstok en de heele wereld
  • ‘nògh, det is toch heelemoàle schmoes, hoe kun wij ofzetten as hij toch de briefies ef betaald.’
  • we em eknòeid met ... met de winkeliers,.. ìk weet veule ... en mesjogge op kosten 'ejaagd um maar een mooie gassene te kriegen

In 't artikel zol ik daorumme zowat zetten as: 't Nedersaksisch had ok Jiddische leenwoorden, miest deur de Nedersaksisch praotende Jeuden zölf gebruukt, mar daor bint d'r niet veul van in algemien gebruuk eraakt. Mit de Jeudenvervolging in de Tweide Wereldoorlog kwaamp d'r een end an 't contact tussen Jiddisch en Nedersaksisch. Ni'jluuseger 18:46, 27 okt 2009 (CET)

Blok betekent gewoon n heel stewig wicht. Net zo as de'j "nen bear van nen kearl" hebt en "n deer van n wief" Woolters 19:45, 27 okt 2009 (CET)