Naar inhoud springen

Napolitaansk

Uut Wikipedia, de vrye encyklopedy

Napolitaansk (in et napolitaansk: 'o nnapulitano) is ne romaanske språke uut de italodalmatiske gruup, dee de name te danken hevt an de vöärnaamste stad in de streake wårin as et spröäken wördt: Napels. Et is nauw verwant an et Standaard Italiaansk (SI), wårvan as et ouk vake as dialekt wördt eseen. Napolitaansk hevt sou'n 7 miljoon spreakers in meyrere dialekte.

Et napolitaansk wördt neet blouts rund Napels spröäken, mär ouk in en grout deyl van de rest van Süüditalie, vöäral in de streaken Kampanie, Basilikata en et noorden van Kalabrie. Döär grouten uutströym van spreakers teagen et ende van den 19. eywe gevt et nu ouk nen houp spreakers in landen as Kanada, Australie, Brasilie, Argentinie, Mexiko, Venezuela en de Vereynigde Ståten.

Eygene språke of italiaansk dialekt

[bewark | bronkode bewarken]

Geleyrden sint et der neet oaver eyns of et napolitaansk as italiaansk dialekt geldet of as afsünderlike språke. Et underskeid med SI (wat feitelik toskaansk is) sint sou grout dat spreakers mekander neet verståt. De vergelyking wördt wal es emaakt dat de verskillen tüsken napolitaansk en SI gröäter sint as tüsken spaansk en portugeesk. Et verskil is te vergelyken med et underskeid tüsken neaderlandsk en düütsk. Et wördt nu vake ne afsünderlike mär verwante språke nöömd.

Et is vöäral de uutspråke wat et lastig te verstån maakt vöär spreakers van SI, mär et is de grammatika wårup as et ne eygene språke nöömd wördt. En vöärnaam kenmark van et napolitaansk teagenoaver et SI is dat klinkers in unbeklemtounde lettergreypen reduceerd wordet töt nen schwa [ə]. Dit beinvlodet de grammatika. Döärdat den lätsten klinker in en woord as longo/longa ("lange") nen schwa wördt, is et neet meyr düdelik of et vrouwelik of mannelik is. Dårümme krigt et mannelike nen ekstra u: luongo.