Jan Poortman

Uut Wikipedia, de vrye encyklopedy
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Jan Poortman (De Wiek, 1 oktober 1897 - Möppelt, 1984) was een Drèentse skriever en onderwiezer, die te boek stund as kenner van de geskiedenis van zuudwest-Drenthe. Hi'j perbeerden ok de interesse veur Nedersaksische literatuur, inclusief die van Duutslaand, an te fietern.

Opleiding en vrog wark[bewark | bronkode bewarken]

Poortman weur geboren in een boerengezin en deu de onderwiezersopleiding in Möppelt. Tussen 1919 en 1924 gaf e les in De Rieverst, De Wiek, Aduard en Möppelt. In dizze leste plaatse weur e in 1924 heufd van de skoele. Ok gaf e les an de Handelsaovendskoele, intied det e studeerden veur de akte m.o.-Nederlaans. Wieder warkten e as verslaggèver en fulletonskriever veur de Meppeler Courant, de NRC en een riege noordelijke kraanten.

Skrieveri'je[bewark | bronkode bewarken]

Siebo Siebels' zwaore gaank, Poortman zien ummezetting van een Oostfriese roman

Deur zien archief- en veldonderzuuk verkreeg Poortman een briede kennis van 't laandskop, de geskiedenis, spraoke en cultuur van Drenthe en angrèenzend Duutslaand. Hi'j bewarkten Platduutse literetuur veur Nedersaksische lèzers; zo zetten hi'j F.G. Lottmann zien Oostfriese roman Dat Hus sünner Lücht oaver in 't Zuudwest-Zuud-Drèents (verskenen as Siebo Siebels' zwoare gaank, 1932). Vanof 1935 was Poortman mitwarker van Maandblad Drenthe, daoras e gedichten, besprekings en essays oaver de skilderkuunst, volkskuunst en skrieveri'je in har staon. In 't Nedersaksisch skreef e vertellegies, vake mit een historische inslag, die in dagbladen of-edrokt wördden.

End jaoren dartig was Poortman betrökken bi'j de oprichting van Saksenland, een tiedskrift mit Blut und Boden-trekkies. Hi'j warkten ok veur de pro-Duutse boerenorgenisaotie Landbouw en Maatschappij. In 1942 gunk e aans in 't verzet. Onder de skoelname Chris N 105 verzamelden e informaotie veur de Centrale Inlichtingendienst (later 't Bureau Inlichtingen). Hier hef hi'j Nederlaandse, Kannedese, Fraanse en Belgische oorlogsonderskeidings veur ekregen. In de oorlog bleef e publiceren, mar hi'j weur gien lid van de Kultuurkamer. Na de oorlog hef e veul oaver dizze periode eskreven.

Bibliografie[bewark | bronkode bewarken]

  • Siebo Siebels' zwoare gaank (1932, vertaler)
  • Uut en um oes olde laandschop (1940, samensteller. Skoelleesboekien mit teksten in 't Drèents en Nederlaans van verskeiden skrievers)
  • Steven Coerts. Verhaal van een Ruiner familie uit de 17de eeuw (1941, roman, eerst verskenen as fulleton)
  • Oud-Drentsch boerenleven (1941, Zuudwest-Drèentse gebruken naor 't kelenderjaor; Nederlaans en Drèents)
  • Drente, een handboek voor het kennen van het Drentsche leven in voorbije eeuwen (diel 1 1943, diel 2 1951, mitskriever)
  • Drents geestesleven. Een bloemlezing uit de Drentse literatuur (1954)
  • Drentse verzetsgedichten (1977)
  • De Baandrèkel (1982, jeugdherinnerings)
  • Vlègeljaoren (1983, wiedere jeugdherinnerings)
Nuvola apps ksig.png Dit stok is eskreven in 't Zuudwest-Zuud-Drèents van de Drèents-Oaveriesselse grèensstreek.