Ishmael (roman)

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk

Ishmael is n filosofiese roman van de schriever Daniel Quinn, uut 1992.

t Boek onderzöch de mythologie van volker en deelt t op 'n egèven mement op in 't Nemmers vertelligie en de Loaters vertelligie. Mythologie gef bi-j volker de ethiek, hoe a'w met zien allen oons mut gedragen. Quinn wet dit mooi uut te leggen hoe as dat te maken hef met duurzaamheid. 't Boek hef e eschrèven met n sokratiesen dialoog, zo as dat enuumd wörd. In t boek zeg e dat meansen zich van alles anproat. Zo proat de Nemmer-volker zichzölf an dat zi-j 't heugtepunt bint van d' evoluutsie, wat de gorilla oons in t boek tègen sprek. Nemmers proat zichzölf ok an dat d' aarde van heur is in plaatse van aansumme, dizze ideen kump van heur mythologie of en döt d' aarde kepot goan.

t Wörden bekroond met de $500.000 Turner Morgen Fellowship Award.

Körte inhold[bewark | bronkode bewarken]

t boek lees iej vanuut n heufdpersone, ienene zunder name maar t wörd in de ik-vörme elèzen. Dit zodat t dan lek as of t iejzölf zollen wèèn. t Begunt met dat e n kraantebericht les woar in stiet dat ter ienene n leerling zöch. Kump e doar, blek de leraar n gorilla te wèèn. Dizze gorilla hieten Ismaël. Noa n zet verbouwereerd te wèèn gef e maar toe, en Ismaël giet zien theorie an oew uut iene doe. Hi-j gef lesse oaver de geschiedenisse van meansen. Voolgs hum bint meansen gaangs d' weerld an t kepot te maken. Vrogger, toe de miesten meansen nog jager-verzamelaars waren, was de meanse nog van d' weerld. Maar noe as de miesten laandbouwer ewörden bint hebt ze n ekonomie opezet, n ekonomie van meer pakken dan wa'w neudig bint. Ismaël zet hier n liende tussen meansen: de Nemmers ('beschaafden') en de Loaters ('primitieven'). De Nemmers bint de meansen die laandbouw bint goan doe en verdan egoane bint met t ontwikkelen van heur ekonomie, en op dizze meniere tègen d' weerld in goat. De Loaters bint t volk die eblèven bint zo as meansen van of t begun an ewest bint. Zi-j hebt zich nie boaven aander dieren uut loaten goan en bint blieven lèven zo as t d' weerld gien schaa gef.

Citaten komt uut t boek vort:

  • De Nemmers:

Bi-j t vertelligie van de Nemmers dreait t ter umme dat d' weerld van meansen is.

  • De Laoters:

Bi-j t vertelligie van de Laoters dreait t ter umme dat meansen van d' weerld is.

Daniel Quinn döt ok nog t Genesisverhaal uutleggen zo as hi-j dat zöt. En hi-j döt n bulte problemen in zien wark kommen, wat n meanse uutrich, ma hi-j kump ok weer met n oplössing. Hi-j hef t boek zo echrèven dat 't oew wel an t deanken an zet.

Wet van beparkte metdinging[bewark | bronkode bewarken]

Ismaël löt zien leerling paar dagen noadeanken oaver n'n wet, wuk de Nemmers oavertreden. N'n wet die wál noa eleefd wörd deur de Loaters-volker (en alle aandere diern). Dan kump 'e met drie dinge wat de Nemmers wál doet, mar de Loaters níét.

Hi-j gef n'n name an disse (natuur)wet:

" De weerld is der nie umme iene soorte. "

En den wörd op-edeeld in drie regels, wukken as disse wet wieder uutzet:

  • > Oen metdingers uutreuien, dat doe'j nie.
  • > Al 't etten op de weerld as de oende nemmen, dat doe'j nie.
  • > Nem allinnig wa'j neudig bint, d' rest loa'j.

De straf op 't oavertreden van disse wet is: uutstarven. Umdat d' evolutie allinnig veur n'n soorte verdan giet as dissen in (beparkte) vree blef leven met zien umgewing.

Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eskreven in t Sallaandse dialekt van Haddenbarreg.