Fatalisme

Uut Wikipedie, de vrye encyklopedy
Gao naor: navigasie, zeuk

Et Fatalisme is een weerldbeskouwing , dy der van üütgyt dat de geböörtenissen in de natüür en de måtskappye döör et lot ( Latyns fatum ) bepåld wörd. Fatalisten segt dat et lot syn eygen gank gyt, en dat y der as mense niks an veranderen künt.

Lüde künt gelöven dat der goden et bint dy et verlop van et weerldgebören bepåld. En net-as de fillesoof Spinoza denken dat God etsölvde is as de natüür, en dat den warkt as oorsake-gevolg (ok wal Determinisme enüümd). Bevöörbeeld unse vöörolder, de Germanen, gelöövden dat de hoogsten macht in et heelal et Lot was. Sy nümen dat ok wal Urleg, wat betekkend: de uur-ördening.

In Sjyna heb y ok vörms van fatalisme; Confusius kategoriseren ok elk mense op name (va, muu, söne, süsse, koning, dynaar, en verdan), en dår mossen sy dan ok krekt nå leven, volgens op-eskreven regels. Et Sjynesen woord ming betekkend name, mar hevt döör hüm ok de betekkenisse van lot(sbestemming) ekregen. De Sjynese Daoïsten gelöövt ineen sölv-skeppende prinsype, de 'Dao'. De weerld verlöpt når de grillen van Dao, en een Daoïst perbeerd synen kop löge te maken döör stille wesen en hendig an duun (sich vööral lös te maken van de onnatüürlike fillosofy van Confusius) ümme so sonder tegenwarkens met de strome van et leven med te gån.

Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eskreven in t Sallaands.