Zunne

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Zunne Zunne
De zunne fotografeerd in extreem UV
De zunne fotografeerd in extreem UV
Kenmarken
Deursnea 1.392.000 km
Ofplatten ~1×10–5 (~7 km)
Massa 1,989×1030kg
(= 332.946×eerde)
Temperatuur 5780 K (5510 °C) (oppervlak)

15,5×106 K (sèntrum)

Dichtheid 1,41 g/cm3 (gemiddeld), 148 g/cm3 (sèntrum)
Valversnellen 274 m/s2 (=27,9×g aarde)
Kern 70 massa-% H, 28% He, 0,9% O, 0,4% C, 0,15% Ne, 0,15% Fe, 0,09% N, 0,08% Si, 0,07% Mg, 0,05% S,...
Drok 2×1016 Pa (sèntrum)
Oetstroalde energie 3,8×1026 J/s
Visuele kloarheid –26,8 magnitude
Umdreajing en bane
Rotatietied (dag) 25,38 doagen (equator)
27,4 doagen (45° NB/ZB)
Umlooptied Melkweg 225×106 joaren
Ofstaand tot midden Melkweg 27.000 lichtjoaren
Ofstaand tot de eerde 149.598.000 km (1 AE)

De zunne is de steern dij zoch t dichtst bie de eerde bevindt en t helderste objekt aan de hemel is. t Vörmt t middelpunt van ons zunnesysteem. Alle planeten, astroiden en kommeten draaien om dizze steern hìn. De zunne stroalt licht en waarmte uut, woardeur wie minsken leven kennen.

Aandere minder gebruukte benoamens binnen Helios en Sol, dit binnen de noamen van de Griekse en Romeinse god van de zunne. t Steernkundege symbool is n cirkel mit n timp in t midden: ☉ of ☉

Vrouger wuir de zunne ook voak as planeet zain, dit veural in de tied dat t geozentrisme nog as woar beschouwd wuir.

De zunne zindt elektromagnetiese stroalen oet dij wie woarnemen as waarmte en lucht. Ook UV, Infra-Rood en andere Gamma-stroalen wordt van de zunne noar de eerde stuurt, moar dat wordt grotendails tegenholden deur de atmosfeer en t magnetisch veld.

Bie n zunnewind komt der hail veul stroalen en magnetische dailtjes vanof de zunne. As dij richten de eerde goan, worden dij dailtjes en dij stroalen noar de polen tou trokken. As t den in de atmosfeer komt, krigst t vernuimde Aurora Boralis of Aurora Australis (Noorder -en zuderlucht).

Nedersaksisch[bewark | bronkode bewarken]