Hertogdom Saksen

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Wapenskild van den hertog van Saksen
Gebeden met de name "Saksen" (Sassen, Sachsen) deur de eeuwn hen

Et middeleeuwse hertogdom Saksen bestrek grote gebeden in et noorden van Duutslaand. Et was éne van de vief Duutse stamhertogdommen, et laand van de Saksen. Eur gebeed umvatten de Duutse daelstoaten Nedersaksen, Noordrien-Westfalen, Sleeswiek-Holstein, Saksen-Anhalt en delen van Saksen van noe. Hertog Hendrik den Leeuwe regeerden ok oaver de gebeeden Mecklenburg en Voor-Pommeren (den daelstoat Mecklenburg-Voor-Pommeren van noe).

Geskiednis[bewark | bronkode bewarken]

Al in de 8de eeuwe koazen Saksische stammen ten westen van den Elbe euren hertog den euren laegeranvuurder wierd. Den hertog wier dus steeds ekoazzen, der was dus gene sproake van arfopvolging zoas n paar eeuwn later tradisie wierd. As et riek van Karel de Grote in et verdrag van Verdun in 843 op-esplitst wödt en ziene arfopvolgers zich neet völle meer van de lokale problemen (invallen van de Noormannen under aandere) antrokken, kraegen de Saksische hertogen nen groteren macht en autonomie. - Et is in dee tied dat under aandere ok den graaf van Vloanderen zienen macht uutbreidden. -

Hendrik de Leeuw had ne gesloagde uutbreidingspolitiek evoerd moar kreg et an den stok met keizer Frederik I Barbarossa den um in 1180 noar Engelaand verbanden. Et hertogdom wierd opni-j kleiner en meer oostelek. Den hertogeleken titel ging noar Bernhard III van Saksen. Dit was et ende van et middeleeuwse hertogdom Saksen.

Noadat de breurs Johan en Albert II ne tied samen regeerden, splitsten zi-j kort noa 1272 eur riek in de hertogdommen Saksen-Lauenburg en Saksen-Wittenberg. Der was noe unaenigheid oaver wee et Saksiese stemrecht zol arven um de keizers van et Heilige Roomse Riek te keezen. In 1356 kreg Saksen-Wittenbarg dizze rechten toobedaeld in den Golden Bul. Saksen-Wittenbarg wödt dan ok algemeen ezene as den opvolger van et hertogdom Saksen en völ-al ebruukt zi-j dan de ok den olden name veur dit ni-je hertogdom. Um onderscheid te maken met andere Saksiese hertogen spraekt ze vanof dan oaver et keurvorstendom Saksen.

In 1806 wödt et gebeed deur Napoleon verhaeven tot et köninkriek Saksen.

Hertog van Saksen[bewark | bronkode bewarken]

Howal der vanof 1180 neet echt n hertogdom Saksen meer is, drogen nog völle edelleu tot in de 20ste eeuwe dizzen adelleken titel. Dit kump umdat et gebeed deur de eeuwen hen in völ kleinere hertogdommen is op-esplitst dee veulal in euren name verwiest noar Saksen. Howal den titel steeds ekoppeld was an n geheel van heerlekheden en grondbezit, was hi-j toon al ontdoan van zowat alle territoriale en juridiese gezag. Zo droogn de eerste Belgiese könningen ok den titel hertog van Saksen, moar in 1920, noa den Eersten Waeldkriege beslot könning Albert I den titel en den familiename Saksen-Coburg-Gotha neet meer te gebruken.

Saksiese hertogdommen bunt under aandere[bewark | bronkode bewarken]

Dizze hertogdommen wodt al sinds de vrogge middeleeuwn bewond deur Thuringers. Teggenswoordeg bunt dizze hertogdommen dan ok verenegd tot den deelstaot Thüringen.