Heliand

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Pagina uut t Münchener haandschrift (Bayrische Staatsbibliothek)
Berliens fragment (Staatsbibliothek zu Berlin)

n Heliand is ne geleuvige epische heldendoad oaver t leevn van Jezus Christus, den eschreven is in t Oldsaksisch, um en noabie 825. n Naam Heliand, det pas um en noabie 1830 deur geleerdn an t gedich wördn toekent, is Oaldsaksisch veur t Duutse en Nederlandse 'heiland' of 'redder'. t Is t enige umvangrieke gedich det in t Oaldsaksisch is oaverleeverd. t Bestiet uut 5983 allitererende varzen en is neet compleet. De tekste van ne heldendoad is bewaard ebleevn in veer geschriftn: twee grotere, n codex Můnchen Cgm 25 (bekend as M of Monacensis, uut de negende eeuw) en in de British Library, de Codex Cottonianus Caligula A. VII (bekend as C, tiende eeuw), en doarbie twee lösse stukken, dee zich bevindt in n Universiteit van Praag en in t Vaticaan. Van het Cotton manuscript wördt an-enömnn det t in Engeland schreevn is.

n Eerstn Nederlandsen vertaling van n Heliand kwam uut in 2006 en wördn maakt deur Jaap van Vredendaal, nen kenner van t Oaldgermaans. Theoloog Willem van der Meiden hölpn hum doarmet. In mei 2012 kwaamn d'r ne riege buuke uut van n Heliand in veer Nedersaksische vertalingn. 'n Grönninger wördn maakt deur Sies Woltjer, n Twentsen deur Anne van der Meiden en Harry Morshuis, n Achterhooksen deur Henk Krosenbrink en Henk Lettink en n Münstersen deur Hannes Demming. De beuke wördn uutegeven deur TwentseWelle, met doarbie n nieje wetenschoppelijke uutgave van n originele tekste van n Heliand deur Tim Sodmann.

Veurbeeldtekst[bewark | bronkode bewarken]

Fragment uut de Heliand, woarin op n epische wieze de beginversen uut t tweede heufdstuk van t Evangelie noar Lukas noaverteld wordt:

Thô ward fon Rûmuburg rîkes mannes Doe richtten de rieksheer vanuut Romebörg,
bar alla thesa irminthiod Octaviânas Octavianus, an alle volken
ban endi bodskepi obar thea is brêdon giwald een ban en bosschop, bried verspreid
cuman fon them kêsure cuningo gihuilicun, deur de keizer verkondigd an de keunings in zien riek:
hêmsitteandiun sô wîdo sô is heritogon inheemse vörsten, hertogen die oaveral
obar al that landskepi liudio giweldun. in wiede wiendstreken 't bewind voerden.
Hiet man that alla thea elilendiun man iro ôdil sôhtin, Wel as aanderwoors verbleef, mus zien arfgoed zuken,
helidos iro handmahal angegen iro hêrron bodon, in zien gebied verschienen veur de boden van zien heer.
quâmi te them cnôsla gihue, thanan he cunneas was, Iederiene gunk naor de streek waor zien volk weg kwaamp,
giboran fon them burgiun. That gibod ward gilêstid naor de börg daoras-e geboren was. Naor 't gebod luusterden ze
obar thesa wîdon werold. in de wiede wereld.

Uutgaonde verwiezingen[bewark | bronkode bewarken]

Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eskreven in t Sallaands.