Heliand
n Heliand is ne geleuvige epische heldendoad oaver t leevn van Jezus Christus, den eschreven is in t Oldsaksisch, um en noabie 825. n Naam Heliand, det pas um en noabie 1830 deur geleerdn an t gedich wördn toekent, is Oaldsaksisch veur t Duutse en Nederlandse 'heiland' of 'redder'. t Is t enige umvangrieke gedich det in t Oaldsaksisch is oaverleeverd. t Bestiet uut 5983 allitererende varzen en is neet compleet. De tekste van ne heldendoad is bewaard ebleevn in veer geschriftn: twee grotere, n codex Můnchen Cgm 25 (bekend as M of Monacensis, uut de negende eeuw) en in de British Library, de Codex Cottonianus Caligula A. VII (bekend as C, tiende eeuw), en doarbie twee lösse stukken, dee zich bevindt in n Universiteit van Praag en in t Vaticaan. Van het Cotton manuscript wördt an-enömnn det t in Engeland schreevn is.
n Eerstn Nederlandsen vertaling van n Heliand kwam uut in 2006 en wördn maakt deur Jaap van Vredendaal, nen kenner van t Oaldgermaans. Theoloog Willem van der Meiden hölpn hum doarmet. In mei 2012 kwaamn d'r ne riege buuke uut van n Heliand in veer Nedersaksische vertalingn. 'n Grönninger wördn maakt deur Sies Woltjer, n Twentsen deur Anne van der Meiden en Harry Morshuis, n Achterhooksen deur Henk Krosenbrink en Henk Lettink en n Münstersen deur Hannes Demming. De beuke wördn uutegeven deur TwentseWelle, met doarbie n nieje wetenschoppelijke uutgave van n originele tekste van n Heliand deur Tim Sodmann.
Veurbeeldtekst [bewark]
Fragment uut de Heliand, woarin op n epische wieze de beginversen uut t tweede heufdstuk van t Evangelie noar Lukas noaverteld wordt:
| Thô ward fon Rûmuburg rîkes mannes | Doe richtten de rieksheer vanuut Romebörg, |
| bar alla thesa irminthiod Octaviânas | Octavianus, an alle volken |
| ban endi bodskepi obar thea is brêdon giwald | een ban en bosschop, bried verspreid |
| cuman fon them kêsure cuningo gihuilicun, | deur de keizer verkondigd an de keunings in zien riek: |
| hêmsitteandiun sô wîdo sô is heritogon | inheemse vörsten, hertogen die oaveral |
| obar al that landskepi liudio giweldun. | in wiede wiendstreken 't bewind voerden. |
| Hiet man that alla thea elilendiun man iro ôdil sôhtin, | Wel as aanderwoors verbleef, mus zien arfgoed zuken, |
| helidos iro handmahal angegen iro hêrron bodon, | in zien gebied verschienen veur de boden van zien heer. |
| quâmi te them cnôsla gihue, thanan he cunneas was, | Iederiene gunk naor de streek waor zien volk weg kwaamp, |
| giboran fon them burgiun. That gibod ward gilêstid | naor de börg daoras-e geboren was. Naor 't gebod luusterden ze |
| obar thesa wîdon werold. | in de wiede wereld. |
Uutgaonde verwiezingen [bewark]
| Dit artikel is eskreven in t Sallaands. |