Naar inhoud springen

Sisiliaans

Uut Wikipedia, de vrye encyklopedy
Sisilaans taalgebied

t Sisiliaans (lu sicilianu, lingua siciliana) is n Romaanse streektaal die espreuken wörden op t Zuud-Italiaanse eilaand Sisilië, Zuud- en Sentraal-Kalabrië (waor t Zuud-Kalabries eneumd wörden), in de streek Salento in Zuud-Apulië (waor t Salentino heet) en in Kampanië, op t vastelaand van Italië (waor t Cilentanto heet). Sommigen denken dat t Sisiliaans de oudste Romaanse taal veurstelt die van t Volkslatien aofstamp, mer hef gien breed draagvlak onder taalwetenschappers, en wörden somtieds hevig bekritiseerd. t Antal sprekers wörden eschat op zo'n acht miljoen sprekers.

Heufddialekten van t Sisiliaans

[bewark | bronkode bewarken]

Veurbeelden van de eschreven taal

[bewark | bronkode bewarken]

Lu Patri Nostru (Onzevaor)

[bewark | bronkode bewarken]
Sisiliaans (Sisilië) Kalabro-Sisiliaans (Zuud-Kalabrië) Salentino (Zuud-Apulië, an Lecce)
Patri nostru, chi siti 'n celu, Patri nostru ca siti 'nto celu Sire nesciu ca stai an cielu
Sia santificatu lu vostru nomu, Fussi santificatu u nomu vostru Cu'bbessa santificatu lu nume tou
Vinissi prestu lu vostru regnu, Venissi prestu lu regnu vostru Cu'bbegna 'mprima lu regnu tou
Sempri sia fatta la vostra Divina Vuluntati Fussi sempri faciùta a Vuluntà Vostra Cu'bbessa sempre fatta la Vuluntate toa
Comu 'n celu accussì 'n terra. Comu 'ndo celu cusì 'nta terra Comu an cielu cussì an terra
Dàtinillu sta jurnata lu panuzzu cutiddianu Ratandìllu sta jurnata u pani quotidianu Dànnilu osce lu pane quotidianu nesciu
E pirdunàtini li nostri piccati E pirdunatindi i nostri piccati E perdunanni li peccati nesci
Accussì comu nui li rimintemu ê nostri nimici   Cusì comu nui i rimentimu ê nemici nostri Cussì comu nui li rimentimu a li nemici nesci  
E nun ni lassati cascari ntâ tintazzioni, E non 'ndi rassàti mi carimu ntâ tentazzioni   E nu' lassare cu cadimu 'n tentazzione
ma scanzàtini dû mali. ma levatindi r'avanzi u mali. ma 'lléandenni te lu male.
Amen. Amen. Amen.

Celia, Lib. 2

[bewark | bronkode bewarken]

(~1575)

Non è xhiamma ordinaria, no, la mia
è xhiamma chi sul'iu tegnu e rizettu,
xhiamma pura e celesti, ch'ardi 'n mia;
per gran misteriu e cu stupendu effettu.
Amuri, 'ntentu a fari idulatria,
s'ha novamenti sazerdoti elettu;
tu, sculpita 'ntra st'alma, sì la dia;
sacrifiziu lu cori, ara stu pettu.

Don Chisciotti e Sanciu Panza (Cantu quintu)

[bewark | bronkode bewarken]

(~1790)

Stracanciatu di notti soli jiri;
S'ammuccia ntra purtuni e cantuneri;
cu vacabunni ci mustra piaciri;
poi lu so sbiu sunnu li sumeri,
li pruteggi e li pigghia a ben vuliri,
li tratta pri parenti e amici veri;
siccomu ancura è n'amicu viraci
di li bizzari, capricciusi e audaci.

Briscula 'n Cumpagni

[bewark | bronkode bewarken]

(~1900)

—Càrricu, mancu? Cca cc'è 'n sei di spati!...
—E chi schifiu è, di sta manera?
Don Peppi Nnappa, d'accussì jucati?
—Misseri e sceccu ccu tutta 'a tistera,
comu vi l'haju a diri, a vastunati,
ca mancu haju sali di salera!