Ensyklopedie

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Olde Duutstaolige encyclopedieën

n Ensyklopedie is n struktureerd skreven verzaemeling van meenskelike kennis, vaeke mit anvullings zo as ofbeeldings, geluudsopnames en videomateriaol. n Woordeboek kan n verdudeliking of synoniem geven, mar n ensyklopedie leit uut wat t begrip betekent, verklaort t belang en de ontwikkeling dervan, verwiest naor eventuele onderdielen, aandere zaeken die dervan ofleided binnen of dielgebieden.

Ensyklopedieën kunnen algemien van aord wezen en artikels bevatten over verskillende onderwarpen, of ze kunnen spesiaoliseerd wezen (bi'jgelieks n mediese ensyklopedie of n taelkundige ensyklopedie).

n Ensyklopedie wordt saemensteld deur ensyklopedisten. Deurgaons is der n sentraole redaksie die vakspesiaolisten inhuurt um artikels te skrieven of bi'j te warken.

De volgende ensyklopedieën bin over t algemien vri'j bekend: Wikipedie, Encarta, de Winkler Prins Encyclopedie en Britannica.

Etymologie[bewark | bronkode bewarken]

t Woord ensyklopedie stamt of van t klassiek Grieks "ἐγκύκλιος παιδεία" (ommezet: "egkyklios paideia") en betekent letterlik "algemiene vorming". In partie ensyklopedieën staot somtieds allienig spesialistiese kennis van ien gebied. Ensyklopedie worde in 1541 veur t eerst (bi'jvoeglik) bruukt deur de Antwarpener Joachimus Fortius Ringelbergius (±1499-±1556) in zien wark Lucubrationes vel potius absolutissima kyklopaideia (Bazel, 1541). As zelsstaandig naemwoord in de titel kwam t as eerst veur in Encyclopaedia seu orbis disciplinarum tam sacrarum quam prophanarum epistemon (Bazel, 1559) van de Kroatiese ensyklopedist Pavao Skalić (1534-1573).

De ordening in rubrieken is baseerd op n wetenskopssystematiek die weeromgaot op de Artes Liberales uut t hellenisties opvoedkundig model en op de moderne systematiek van de wetenskoppen zo as t ontwikkeld worde deur de filosoof sir Francis Bacon. De zogenuumde alfabetiese ordening van n ensyklopedie is der laestdaegs inkommen.

Uutgaonde verwiezingen[bewark | bronkode bewarken]

Nuvola apps ksig.png Dit artikel is skreven in t Stellingwarfs, in de Algemiene Nedersaksiese Skriefwieze.