Boom (plaant)

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk

Onder boom (mv. beum(e), bööme) wörd algemeen 'n holten plaant verstoan, den uut nen wörtel nen stam en nen kruun met loof deran bestiet.

Wat bint beume..[bewark | bronkode bewarken]

Beume bint eag’nk grote plaanten. Nen boom hef wörtels, nen stam, takken, twiegen, blädder en vruchten. De wörtels zörgt derveur, dat den boom stewig in de grond stiet. De grotere wörtels bestoat liek-as den stam uut holt. De kleanere wörtels, woarvan der eankeln zo dunne bint as nen hoar, zoegt ‘t water op uut de grond. In dat water zit voedingsstöffen veur n‘n boom. ‘t Water met ‘t voedsel giet deur de wörtels, den stam en de takken noar de blädder. Uut de wörtels gruit den stam. Den stam is van holt en doardeur is ‘e stark en buugzaam. An’n stam zit takken en twiegen. An de twiegen zit bladder of nöalden. De bladder en nöalden hebt zunlecht neudig. Beume den niet kört bi-j mekare stoat hebt völle ziedtakken, umdat ‘t zunlecht goed bi-j de bladder kommen kan. Beume den kört bi-j mekare stoat, gruit hoge en hebt allenne an de boavenkaante takken. Waant allenne doar kriegt de bladder genog zunlecht.

..en wat doet ze?[bewark | bronkode bewarken]

  • 1. Beume brekt met heur bladder of nöalden 'n kracht van de reegn.
  • 2. Beume hold met hun wörtels eurde vaste.
  • 3. Beume brekt 'n kracht van de wind.
  • 4. Beume vankt met heur bladder stöf uut de lucht op.
  • 5. Beume maakt oadem.
  • 6. Beume biedt woonruumte an verskillnde diern.
  • 7. Beume geeft voedsel an diern.
  • 8. Beume maakt 't klimoat zachter.
  • 9. Beume zörgt veur schaa en vochtige lucht.
  • 10. Beume maakt ekosysteemn.