Zwitserlaand

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Schweizerische Eidgenossenschaft
Confédération suisse
Confederazione Svizzera
Confederaziun svizra
Confoederatio Helvetica
Vlagge van Zwitserlaand Wapen van Zwitserlaand
Ligging van Zwitserlaand
Ligging van Zwitserlaand
Baosisgegevens
Offisiële laandstaal Duuts 64%, Frans 19%, Italiaans 8%, Retoromaans 1%
Heufdstad Gien, Bern is de bondsstad
Regeringsvorm Drekte demokrasie, Federale rippebliek, bondsstaot
Geleuf Katteliek 46%, Protestans 40%
Geografie en bevolking
Oppervlakte
- Waoter
41.285 km²
3,7%
Inwoeners
- Dichtheid
7,3 miljoen
176 inw./km²
Koördinaoten 46° 45′ N, 8° 0′ OKoördinaoten: 47° N, 8° O; CH1903: (642894 / 177799)
Overige
Volkslied Zwitserse Psalm
Munteenheid Zwitserse frank (CHF)
Tiedzaone +1
Nasionale feestdag 1 augustus
Web | Kode | Tel. .ch | CHE | 41

Zwitserlaand is ien van de Europese lanen die niet tot de Europese Unie beheurt. De laanstälen van Zwitserlaand bint Duuts, Frans, Italiaans en Retoromaans. De buurlanen van Zwitserlaand bint Duutslaand, Italië, Frankriek, Liechtenstein en Oostenriek. 't Laand stiet ok bekend onder zien Latiense naam Confoederatio Helvetica (CH).

41% van de Zwitsers is rooms-katteliek, 40% griffermeerd, 2,5% is lid van een Freikirche (protestanse karke zonder biezondere baand mit de overheid), 5,5% beheurt tot een aandere kärkgenootskop of aandere godsdienst en 11% is niet an-esleuten bi'j een religie. Van de butenlaanders in Zwitserlaand is 44% rooms-katteliek, 5% Grifformeerd, 17% Orthodox, 18% islamitisch en 2% is niet an-esleuten bi'j een religie.

Geografie[bewark | bronkode bewarken]

Steden[bewark | bronkode bewarken]

Bern is allinnig de facto heufdstad, want officieel hef Zwitserlaand gien heufdstad. De stad wördt Bundesstadt of la ville fédérale eneumd. De discussie of Zwitserlaand een heufdstad möt hebben is al zo old as 't laand zelf.

Buten Bern bint aandere belangrieke stejen onder aandere:

Meren/revieren[bewark | bronkode bewarken]

De grootste meren in Zwitserlaand bint: 't Bojenmeer en 't Meer van Genève, mar disse beiden meren wörden edield mit aandere lanen. 't Grootste gehiel in Zwitserlaand liggende meer is 't Meer van Neuchâtel.

De veurnaamste revieren bint de Rien mit zien ziedrevier de Aare, en veerder de Rhône en de Inn, die alle in Zwitserlaand ontspringen.

De meren hebt een belangrieke toeristische weerde. Jaorlijks bezuken honderdduzenden luui de meren. Behalven de grote meren, bestaon der ok nog kleinere meren, ok al bint ze väke nog groot. De bekendste bint 't Meer van Zurich, Vierwoldstejenmeer, Meer van Thun, Meer van Brienz, Meer van Maggiore en 't Meer van Lugano. De leste twee enuumde wäteren wörden geografisch edield mit Italië. 't Vierwoldstejenmeer is mit heur 3 miljoen toeristen per jaor zelfs 't drokst bezochte meer van Europa.

In Zwitserlaand bin der de wäterscheiding tussen de Noordzee, de Zwarte Zee, de Adriatische Zee en de Middellaanse Zee.

Taolen[bewark | bronkode bewarken]

1rightarrow.png
Der besteet oek n artikel "Toalen ien Svitzerlaand" mit meer informasie over dit onderwarp

Bestuurlijke indieling[bewark | bronkode bewarken]

't Laansbestuur is iezig decentraal eregeld, mit een grote maote van autenomie veur de gemientes en de kantons. 't Laand hef officieel 26 kantons, waorvan 6 op historische gronden bestaon as halfkanton (d.w.z. mit een ehalveerde stemme in de Kantonsraod).

Aargau - Aarau Graubünden - Chur Solothurn - Solothurn
Appenzell Ausserrhoden - Herisau Jura - Delémont Thurgau - Frauenfeld
Appenzell Innerrhoden - Appenzell Luzern - Luzern Ticino - Bellinzona
Bazel-Landschap - Liestal Neuchâtel - Neuchâtel Uri - Altdorf
Bazel-Stad - Bazel Nidwalden - Stans Wallis (Frans: Valais) - Sion (Duuts: Sitten)
Bern - Bern Obwalden - Sarnen Vaud - Lausanne
Fribourg (Duuts: Freiburg) - Fribourg Sankt Gallen - Sankt Gallen Zug - Zug
Genève - Genève Schaffhausen - Schaffhausen Zürich - Zürich
Glarus - Glarus Schwyz - Schwyz

Van disse kantons bint de meeste Duutstälig. Genève, Vaud, Neuchâtel en Jura bint Franstälig, Wallis, Fribourg en Bern zowel Frans- as Duutstalig, Ticino Italiaanstälig en Graubünden Duuts-, Italiaans- en Retoromaanstälig.

Uutgaonde verwiezingen[bewark | bronkode bewarken]

Wikimedia Commons Commons: Zwitserlaand - plaetjes, filmkes en/of geluudsbestaanden.
Nuvola apps ksig.png Disse pagina is eskreven in 't Attems