Benin

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Benin op de kaarte van Afrika

Benin (Fraansk: Bénin, vroger Dahomey), offisjeel de Reppubliek Benin (Fraansk: République du Bénin) is n laand in West-Afrika. t Ligt op t oostn van Togo, op t westn van Nigeria en op t zuudn van Burkina Faso en Niger. t Grötste deel van de inwonners wont an de kuste in t zuudn, an de Baai van Benin. Det is deel van n Golf van Guinea in t meest noordelike tropiese deel van n Atlantiesen Oseaan. De heuwdstad van Benin is Porto-Novo, mer de regearing zit in Cotonou, de grötste stad en t ekonomiese härte van t laand.

Benin is ongevear 115.000 kilometer in t veerkaant en dr wont ongevear 9,98 miljoen leu. Benin lig oonder n Sahara en hef n tropies klimaat. Ze mut t vuural hebn van boeren, woermet ze vuural zikzelf en de familie te etn geewt.

De offisjele sproake van Benin is Fraansk, mer dr wordt heuwdzakelik inheemse sproakn esprökn as Fon en Yoruba. De meeste leu zeent Rooms Katholiek, met kort doarachter Islamities, Vodun en Protestaants. Benin is deel van de Verenigde Nasies, Afrikaanse Unie, Islamitiese saamnwoarking, Zuud-Atlantiese Vreade- en saamnwoarkingsstrekke, La Francophonie, de Gemeenskop van Sahel-Saharastoatn, t Afrikaanse verboond van Petroleummakers en de Nigerbeknautoriteat (NBA).

Tusken t 17de en t 19de joarhoonderd warn de belangrieste regearingn t Keuninkriek Dahomey en n stadsstoat Porto-Novo en n groot gebeed met verskilnde stamn in t noordn. t Gebeed wör al rap bekeand as de "Slaawnkuste", umdet oet de Golf-strekke völle slaawn verskeept wördn noar de Nieje Wearld. Noadet slawerieje dr achterhen edoan wör, nöm Fraankriek t laand oawer en herneumn t Fraansk Dahomey. In 1960 wör Dahomey zelfstaandig, woernoa nen onröstigen tied vol demokratiese regearingn, stoatsgreepn en leagerbesteur volgden.

Tusken 1972 en 1990 besteund dr nen Marxisties-Leninistiesen stoat dee't de Volksreppubliek Benin heetn. Noa de val van t kommunisme in 1991 wör de hudige demokrasie in esteeld, met meardere regearingspartiejn.