Zuud-Jitlaand

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Lokaotie van Zuud-Jytlaand in Denemarken
Kanon bi-j Dybbøl uut de Duuts-Deense oorlog

Zuud-Jitlaand (Deens: Sønderjyllands Amt) is een previnsie in Denemarken. 't Omvat 't zudelke deel van t schiereiland Jitlaand en de eilanden Rømø, Als, Barsø en Årø. De heufstad is Åbenrå. 't Oppervlak is 3939,12 km². De previnsie hef 252.980 inwoners, woarvan 126.235 mannen en 126.745 vrouwen (ciefers 2005). Op 1 januari 2007 wordt de previnsies in Denemarken af-eschaft. Zuud-Jytlaand zal dan deel worden van de ni-je regio Zuud-Denemarken (Deens: Region Syddanmark).

Geschiedenis[bewark | bronkode bewarken]

Zuud-Jitlaand is een andere benaming veur de streek Sleeswiek. Noord-Sleeswiek en Zuud-Sleeswiek vörmde dat ut Deense hertogdom Sleeswiek, Woaroaver Denemarken in de 19e eeuw met Pruussen en Oosterriek in oorlog kwam, de zogenuumde Duuts-Deense oorlog of Sleeswiek-Holsteinse kwestie. In 1864 verloor Denemarken bi-j de slag um Dybbøl (Duuts: Düppel) dissen oorlog en mos heel Sleeswiek, Holstein en Lauenburg afstoan an 't Koninkriek Pruussen. Noa de Duutse nederloag in 1918 (Eerste Wereldoorlog) mochten de inwoners van Sleeswiek volgens 't Verdrag van Versailles stemmen bi-j welk land of zi-j heuren wollen. In Noord-Sleeswiek koas de bevolking veur Denemarken en in Zuud-Sleeswiek veur Duutsland. In Zuud-Sleeswiek besteet der nog altied een Deense minderheid veural in en um de stad Sleeswiek. Doar bunt dan ok Deense scholen en gemeenschappen. An de andere kante besteet der in Zuud-Jytlaand ok nog steeds een Duutse minderheid, dèn ok een gemeenschap vörmt en eigen Duutse scholen hef.

Gemeentes[bewark | bronkode bewarken]