Vlagge van Nederlaand
Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Den vlagge van Nederlaand is et symbolle van den eenheid en den unafhänkelekheid van et Könninkriek der Nederlaanden en is ok den vlagge van et laand Nederlaand. Den rood-wit-blauwen vlagge beheurt overal woar zi-j op et Nederlaandsen groandgebeed wödt ontplooid den ereplaetse te hebben. Et rood-wit-blauw is zowal te laand as ter zee in gebruuk as civiele vlagge, deenstvlagge en kriegsvlagge.
Onderwarpen |
[bewark] Untwarp
Den Nederlaandsen vlagge is nen horizontoalen dreekleur in rood, wit en blauw. Meer in et biezunder bunt de kleurn te beneumen as helder vermiljoen, helder wit en kobaltblauw. In normblad 3055 bunt de kleurn vastgesteld in Eclairage-coördinaten. Dizzen kleurn bunt neet dreks in Pantone-codering um te zetten, zodat veur den letsten uutenlopende weerden bruukt wödden.
Et Ministerie van Algemene Zoaken güf in hun[vlagge anwiezing den volgende weerden, welke ok bunt vastgelegd in NEN 3055:
- Rood: helder vermiljoen
- Wit: helder wit
- Blauw: kobaltblauw
Oaver den ofmetingen van den vlagge bunt gene veurskriften. In den neet vastgestelde Vlaggenwet van 1937 wöd den verholding tussen heugte en lengte vastgesteld as 2:3, en oaver et algemeen wödt dee verholding nog steeds noa-evolgd.
[bewark] Geskiednis
[bewark] Prinsenvlagge
Den vrögsten veurbeelden van den dreekleur stamt uut den 16den eeuwe. Den eersten versie dee eneumd wödt is in 1572 nen oranje-wit-blauwen vlagge. Bi-j et uutroopen van den unafhänkelekheid in 1579 wöd dit dan ok den officiële Nederlaandsen vlagge. Dit was den eurspronkeleken vlagge van den Republeek der Zeaven Vereanigden Nederlaanden, moar in den löp van minder dan nen eeuwe wöd et oranje vervangen deur rood, zodat bi-j et end van den Tachtigjoarigen oorlog in 1648, den vlagge feitelek veraanderd was in Rood-Wit-Blauw, al wöd nog wal sprokken van den "Oranjevlagge".
Doar bunt verskillenden meugeleke redenen an-edroagen veur den veraandering van oranje noar rood. Doar is geopperd dat rood den veurkeur van zeeleu genot, dat den kleure op ofstaand meer opveel, dat dee minder verbleekten, dat doar nen tekort an oranje kleurstoffe ontstoand, dat nen ni-jen warkwieze nen donkerder oranje opleaverden, dat et huus Oranje minder eleefd wöd en tenslotte dat den Stoaten-Generaal van et Könninkriek der Nederlaanden et rood uut heur eigen vlagge invoerden, moar gene van dizzen verkloaringen kan echt annemmelek emaakt wödden.
[bewark] Fraansen Tied
In 1787 namen den geliekgerechtigden Stoaten an dat den vlagge Oranje-Wit-Blauw was (prinsgezinden) en juust dat dee dat neet was (patriotten), moar et gezag van beide beslissingen vült te betwiefelen. Noadat den Fraansen in 1794 et laand binnenvallen waren, beslot den Stoaten Generaal in 1796 dat den kleuren Rood-Wit-Blauw mösten wean. Dit zol et ende veur altied van et oranje gewest mötten wean. Moar, deurdat dat den Stoaten Generaal twee weken later wödden ofgeschaft, bootten dit besluut nogal an kraft in.
Noa den Fraansen Tied wöd de vlagge opni-j ingevuurd as Rood-Wit-Blauw, moar zunder unmiddeleken wetteleken groand. Allenig deurdat wöd vastgesteld dat den wetten van et Könninkriek Hollaand van kraft zollen blieven, woarbi-j dat könninkriek um te beginnen stilzwiegend den wetten van den republeek had oavernommen, had den vlagge zuuver enommen nen wetteleken groandslag in et besluut van 1796.
[bewark] Officiële annoame van et rood-wit-blauw
In den joaren dartig van den twintigsten eeuwe kwamen den Nationaal-Socialistiesen Beweaging (NSB) op. Den NSB vorderden dat oranje-blanje-bleu den echten Nederlaandsen vlagge was. Neet veul leu wisten dat zie hierin histories ezeen neet geliek hadden, en et was neet eenvoldig an te geaven welke wette et moatschoppelek anzeen van et oranje-wit-blauw as den nationale vlagge untkenden, moar et was veural ht andringen van dee partie dat doar too leidde dat den regering under anvuuring van Hendrikus Colijn den kleurn rood-wit-blauw officieel wilde vastleggen.
Op 19 februari 1937 tekkende Könningin Wilhelmina op heur vakantie verblief in Zell am See et kortsten Könninklek Besluut ooit,[1] luudend: "Den kleurn van den vlagge van et Könninkriek der Nederlaanden bunt rood, wit en blauw."[2]
Tiedens den Tweeden Wealdkrieg, dee veur et Könninkriek duurde van 10 mei 1940 tot 15 augustus 1945, blef et rood-wit-blauw in gebruuk. Tiedens et deeptepunt van den krieg waarn allenig nog Suriname en et Gebeedsdele Curaçao neet bezet deur Nazi-Duutslaand of Japan. In et bezetten Nederlaand blef et rood-wit-blauw echter mit toostemming van den Duutsers den nationalen vlagge, moar et gebruuk doarvan wöd deur zie stark beparkt.[3]
Noa den Tweeden Wealdkrieg bunt preciezere tinten veur den kleuen rood, wit en blauw vastesteld. Den kleurn van den Nederlaandsen vlagge kunnen vanof dee tied wödden beneumd as helder vermiljoen, helder wit en kobaltblauw. Dat blauw verskilt van et donkerder Nassaus blauw.
Doar bunt vandage ok nog leu dee et oranje-wit-blauw as den echten vlagge zeen, moar et algemeen gebroek is noe um den Nederlaandsen verbundenheid mit et könninklek huus te teunen deur boaven den vlagge nen oranje wimpel te hiesen. Den eurspronkeleken Nederlaandsen vlagge is echter of en too nog trög te zene in den sport klearn van den Nederlaandsen vootbal- of hockeyploogn, (licht)oranje hemd, witte bokse en azuurblauwen sökke.
[bewark] Vlaginstruktie
Veur den Nederlaandsen vlagge bestet nen vlaginstructie van den Nederlaandsen overheid veur an de overheid verbunden instellingen, dee aangüf wanneer den Nederlaandsen vlagge hesen wödt, en op welken wieze.
Den tieden woarop den vlagge hesen wödt van rieksgebouwen ligt vast in nen instructie van den minister-president van 22 december 1980. An bürgerleu, bedrieven en instellingen wödt evroagd dizzen instructie, zo veul as meugelek is, te volgen. Dit letsten is echter neet verplicht. Nen bespraeking van den instructie uut 1980, mit nen aaanvulling van 21 april 1999, volgt hierunder.
Bi-j et uutsteaken van den Nederlaandsen vlagge wödt underscheid emaakt tussen "uutgebreid vlaggen" en "beparkt vlaggen". Uutgebreid vlaggen wil zeggen dat den vlagge wödt uutgestoaken van alle rieksgebouwen, zoas gebruukelek is op Könninginnedag. Bi-j "beparkt vlaggen" steakt men den vlagge allenig uut van den heufdgebouwen van den afdealingen en van den heufdgebouwen van den instellingen dee neet (rechtstreaks) under den afdealingen vült. Dit bunt den Kamers der Stoaten-Generaal den Road van State, den Algemene Rekkenkamer, et Kabinet der Könningin en den Hoogn Road der Nederlaanden.
[bewark] Vaste tieden veur et vlaggen
Doar is nen antal vaste tieden woarop van den rieksgebouwen of uutgebreid (UV) of beparkt (BV) evlagd möt wödden. As nen tiedstip op nen zundag of op nen algemenen arkende christeleken feestdagge vült, wödt op den tussen hoakskes vermelden tied evlagd. Bi-j verjoardaagn van leden van et Könninklek Huus en op Könninginnedag mag den vlagge soamen mit nen oranje wimpel wödden hesen (W).
| 31 januari (1 februari) | Verjoardag van Könningin Beatrix | BV W |
| 10 april (11 april) | Verjoardag Prinsesse Ariane | BV W |
| 27 april (28 april) | Verjoardag van den Prinse van Oranje, Prinse Willem-Alexander | BV W |
| 30 april (29 april) | Könninginnedag | UV W |
| 4 mei (4 mei) | Nationale Dodenherdenking, mit halfstok vlaggen van 18.00 uur tot zunsundergäng (ru. 21.10 uur zommertied). Veurdat den vlagge halfstok hesen mag wödden, möt den vlagge eerst volle hesen wödden. Veur et neerhoalen van den halfstok ehesen vlagge, möt den vlagge wier eerst volle hesen wödden. | UV |
| 5 mei (5 mei) | Nationale Bevriedingsdag | UV |
| 17 mei (18 mei) | Verjoardag Prinses Máxima | BV W |
| 26 juni (27 juni) | Verjoardag Prinsesse Alexia | BV W |
| 15 augustus (16 augustus) | Formelen ende Tweeden Wealdkrieg | UV |
| 3den dinsdag in september | Oppening van den Stoaten-Generaal (allenig in Den Haag) | UV |
| 7 december (8 december) | Verjoardag Prinsesse Amalia | BV W |
| 15 december (16 december) | Könninkrieksdag | BV |
[bewark] Oranjen wimpel
Op Könninginnedag en op den hierboaven beskreaven verjoardagen van leden van den Könninkleken familie wödt den vlagge hesen mit oranje wimpel. Den vlagge wödt zunder oranje wimpel hesen bi-j alle aandere geleagenheden.
[bewark] Vlaggen bi-j biezundere geleagenheden
Bi-j biezundere gebeurtenissen in den Könninkleken familie (geboorte, huwelek, oaverlieden) zal doar altied nen aparten reageling kommen, dee van geval tot geval bekand zal wödden maakt. In ieder geval wödt daor neet op nen zundag vlagd. Tiedens officiële bezooke van stoatsheufden wöddt allenig evlagd in dee plaetse dee wödden bezocht. Zowal bi-j et overlieden van Prinses Juliana as bi-j et oaverlieden van Prinse Bernhard wöd den Oranjewimpel vervangen deur nen zwarten rouwwimpel.
[bewark] Officieel protocol
NB: dit protocol is veur overheidsinstellingen. Bürgerleu en bedrieven wödden verzocht dit protocol te volgen moar bunt doartoo neet verplicht.
- Nen vlagge is nen eerbetoon an nen noatie en heurt doarom neet in den nachte buuten te hängen. Et hiesen van den vlagge gebeurt dan ok bi-j zunsopgang, et neerhoalen bi-j zunsundergäng. Allenig wanneer nen laandsvlagge an beide kanten deur schienwarpers wödt belicht, mag dizzen noa zunsundergäng blieven hängen. Doar is nen eenvoldigen vuustreagel veur et uuterleken tiedstip van neerhoalen van de vlagge. Dit is et tiedstip wanneer doar gene zichtboar verskil meer is tussen den ofzunderleken kleurn van den vlagge.
- Nen vlagge mag den groand neet roaken.
- Op den Nederlaandsen vlagge beheurt, tenzi-j doartoo gerechtigd, gene ene versiering of aandere toovooging te wödden an-ebracht. Ok et gebruuk van nen vlagge louter veur versiering beheurt te wödden noagelaten. Wal mag vlaggendook veur versiering -bi-jveurbeeld in den vörm van draperieën- wödden bruukt.
- Den oranjen wimpel wödt officieel allenig ebruikt op verjoardagen van leden van et Könninklek Huus en op Könninginnedag. Den oranjen wimpel möt mintens deezelfden lengte hebben of wat länger wean dan den diagonoal van den vlagge.
[bewark] Halfstok vlaggen
Et halfstok hiesen van den vlagge beheurt op den volgende wieze te gebeurn: eerst wödt den vlagge völ ehesen, doarnoa wödt zi-j langzoam en stoatig neergehoald, totdat et midden van den vlagge op den helfte van den normalen heugte is ekommen, woarnoa den vlaggenliene wödt vastgebonden; den vlagge wödt neet opgebonden. Bi-j et neerhoalen van nen halfstok ehesen vlagge wödt dizzen eerst haenig en stoatig völ hesen en vervolgens op dezelfden wieze neergehoald. Den vlaginstructie skrif uutdrökkelek veur dat doar halfstok evlagd möt wödden, in teggenstelling tot de meugelekheid dat doar rouw eteund möt wödden mit den vlagge. Dit vereurzoakt bi-j veurtduring problemen mit toostaanden woarin halfstok vlaggen neet meugelek of neet gebruukelek is, zoas mit vlaggen vastemaakt an nen vlaggenstok.
[bewark] Et hiesen van meer vlaggen
Bi-j et hiesen van meer vlaggen beheurt dizzen van gelieke afmeatingen te wean en zo meugelek op gelieke heugte te wödden hesen. Bi-j et ontplooien van twee vlaggen is den ereplaetse rechts, erekkend mit den rugge noar den vlaggen. Doar beheurt dus den Nederlaandsen vlagge. Bi-j dree vlaggen beheurt den Nederlaandsne vlagge in et midden. As d proveensie en den gemeenteleken vlagge noast den Nederlaandsen vlagge kump, is den opstelling in et (mit den rugge noar den vlaggen): Nederlaandsen vlagge midden, proveensiejalen vlagge rechts en gemeenteleken vlagge links. Den vlaginstructie mekt hierbi-j nen uutzundering veur nen gemeenteleken angeleagenheid, woarveur den volgorde van proveensievlagge en gemeentevlagge um-ekeerd mötten wödden. Indeen noast nen laandsvlagge vlaggen van aandere noaties wödden hesen, is veur den onderlinge rangorde oaver et algemeen in den eersten letter van den noamen van den betrokken laanden in den Fraansen toal bepoalend. Den vlaginstructie güf hier echter gene uutsluutsel oaver, moar güf an dat doar contact opgenommen möt wödden mit den Directie Kabinet en Protocol.
[bewark] Opvouwen van den vlagge
Den juuste wieze veur et vouwen van den vlagge is as volgt: den vlagge wödt längs den banen in drieën vouwen, zodat allenig den roden en den blauwen boan zichtboar blieven (den witte baan is tussen den beide aanderen verscholen). Vervolgens wödt den vlagge hoaks op den veurige vouwen dubbelvouwen, mit den blauwen baan noar buuten. Et dubbelvouwen wödt nogmoals herhoald.
[bewark] Beïnvlooding van aandere vlaggen
Den Nederlaandsen vlagge, zowal den Prinsenvlagge as den vlagge van noe, hef aandere laanden beïnvlood nen soortgelieken vlagge te broeken. Den vlagge van New York City en enkele aandere steedn in New York bruukt den Prinsenvlagge. In Zuud-Afrika, gebruukten dree boernstoaten al vlaggen dee op den Nederlaandsen ebaseerd waren, noamelek den vlagge van Transvaal, deb vlagge van Oranje Vri-jstoat en den vlagge van de Republiek Natalia. Moar ok den nationale vlagge van Zuud-Afrika was tot 1994 op den Nederlaandsen ebaseerd. Zelfs den vlagge van Zuud-Afrika van vandage bevat dele dee van den letsten vlagge welke an den Nederlaandsen vlagge ontleend bunt.
Den vlagge van Ruslaand hef net deezelfden kleurn as den Nederlaandsen allenig in nen aandere volgorde. Volgens éne theorie hef Peter de Grote, dee Nederlaand bezocht umtrent skeepszoaken, den vlag oavergenommen en met noar Ruslaand enommen. Doar zbunt echter starke anwiezingen dat den Russiesen vlagge al wierd gebruukt veur et bezook van Peter de Grote an Nederlaand. Zodoonde is et neet zeaker of den Nederlaandsen vlagge hier doadwerkelek invlood op hef ehad.
[bewark] Zee ook
[bewark] Uutgoande verwiezingen
- Officiële vlaginstructie op den webstee van et Ministerie van Binnenlaandsen Zaken en Könninkrieksrelatie
- Rood wit blauw
- Den Nederlaandsen vlagge
[bewark] Rifferenties
- ↑ Allesvan.nl (2007): Terug in de tijd - 19 februari, geraadpleegd op 14 juni 2007.
- ↑ Wilhelmina en Den Minister van Stoat, Minister van Koloniën, Veurzitter van den Road van Ministers (19 februari 1937): Könninklek Besluut nr. 93, Zell am See.
- ↑ Flags of the World (2006): The Netherlands - Kingdom of the Netherlands, geraadpleegd op 14 juni 2007.
