Scandinavië

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie

Scandinavië is een gebied in Noord-Europa. Scandinavië kan op dree verschillende menieren benaoderd wörden:

1. As de puur geografische betekenisse van Scandinavië. Dit umvat de lanen: Noorwegen en Zweden, en 't uterste noordwessen van Finlaand.
2. As poletiek geheel, bestaonde uut de lanen: Denemarken, Noorwegen en Zweden.
3. As historisch en cultureel gebied, bestaonde uut de lidstaoten van de Noordse Raod: Denemarken, Finlaand, Ieslaand, Noorwegen en Zweden.

Meesttieds wördt de tweede of de darde definisie gebreukt.

[bewark] Oorsprong

't Woord Scandinavië wier veur 't eerst gebreukt deur Plinius de Oldere (23-79) in de vorm Scadinauia en is werschienlijk evormd uut de Old-Germaanse woorden 'skadin' (schao) en 'auio' (eilaand). Disse betekenisse zit oek achter lokale namen zoas 't Zuud-Zweedse laandschap Skåne (Schonen).

[bewark] Lanen in Scandinavië

Bie Scandinavië heuren de koninkrieken Denemarken, Noorwegen en Zweden. De overige Noordse lanen: Finlaand, Ieslaand en de Faeröer, doon ze der soms bie vanwegen de nauwe historische en culturele banen mit de dree eneumde koninkrieken.

In de taalkundige en culturele zinne wördt de definisie van Scandinavië vake uut-ebreid mit alle gebieden waor ze vrogger Old-Noors praotten en waor ze noe Noord-Germaanse talen praoten.

[bewark] Scandinavische talen

De talen Noors (Bokmål en Niejnoors), Zweeds en Deens wörden vake an-eduud as de Scandinavische talen. Dit in tegenstelling töt de Noord-Germaanse talen, waoronder ook Ieslaans en Faeröers vallen. De talen lieken zo op mekaar dat ze onderling verstaonbaor bin. 't Woord Scandinavisch wördt gebreukt veur Noors, Zweeds en Deens, as 't waore één taal, mar deur de Scandinaviërs zelf wördt Scandinavisch veural gebreukt veur de taal dee mensen uut de dree lanen mit mekaar praoten. Dat kump derop neer dat ze der eigen taal heel dudelijk arteculeren en de paor typische woorden dee uniek bin veur de eigen taal ontwieken. As dat onmeugelijk is, vervangen ze 't deur 't woord in de taal van de gesprekspartner of deur de Engelse variant. Scandinavisch praoten is veur de Scandinaviërs zelf dan ook arg onnetuurlijk. Ook 't Gøtudanskt dat op de Faeröer en 't Deens dat in Ieslaand op skoele eleerd wördt wördt ervaoren as Scandinavisch.

Der bin ook een bulte Noord-Germaanse en Samische dialekken. In Zweden wördt op sommige plaosen ook wel Fins esproken.