Melancholie

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
De beroemde gravure melencolia van Albrecht Dürer

Melancholie, of: duusterkieken is nen gevuul, woor iej vake lange op blieft hangen, dennen körtbi-j depressiviteit lig. Aans as depressiviteit kömp duusterkieken deur 't verlidden of nen verlangen die'j nie kwiet ewörden bint. D', algemiene of, Nederlaandse beduding melancholie kömp uut 't Grieksen μελας (melas: zwart) en χολη (cholè: gal).

Met duusterkieken kan 't wèèn da'j nie te passe terugge kiekt op 't verlidden an. Da'j oew nen kop zet noar nen tied woorin de weerld nog nie zoo muilik in mekare zaten. Iej heurt ok wel iens oaldere luu dingen zeggen as: "Och keerl, toe ko'j nog van mekare op an." of "Wi-j stön aid veur mekare kloor, maa noe…". Dan goat ze klagen oaver verloedering op de buurte, oaver de kinder of kleankinder dennen gien tied meer veur heur hebt. Meansen wörd de weerld woorin zi-j leeft as nie-veilig gewaar. Allemoale veur zich en gien God meer veur oons allen. Dat kan goan töt bangigheid en töt nen benauwd lèven.

A'j psychologen en psychiaters mangs heurt, dan proat zi-j oaver duusterkieken as d' oale beduding veur nen depressie met psychotiese trekkies. Ienene kan 't hum op iene moal allemoale niks meer schelen, hi-j hef ter gien wille meer an, arns interesse of plezier an hebben is oaver. Dit kömp deur dat ienene 't op zienen kop ekrègen hef dat e nen weerdelozen is en dat e niks bereikt hef. 't Is nen gevuul wat ienene zich zoo heuge op nen kop kriegen kan, dat 't hum op 't raandtie zet. Op disse wieze kan duusterkieken oewzölf kepot maken. Uut de tied wèèn is dan better as dat lèvensbangige.

Duusterkiekende meansen kunt heur galle speien oaver zoo'n bettie alles hen; oaver heur eagen lèven, oaver aanderen en oaver nen helen weerld. Meansen kunt zo verre kommen dat ze zichzölf uut de tied hölpt. Ienene kan ok arrig last kriegen van vroggerzeerte noar 't verlidden an en hebt gien besten kiek op de toekomst en bint ok bange veur 't vrömden. Ienene kan op disse wieze machtig agressief wörden. 't Hef ok bi-jna aid nen aander edoane.

  • Melancholie hef völle 't onderwarp ewest veur de kunst, zo as op scheelderi-jen en theater.


Nedersaksies[bewark | bronkode bewarken]

Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eskreven in t Sallaandse dialekt van Haddenbarreg.