Jager-verzamelaar

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk

Nen jager-verzamelaar is n mens den zich in leaven höld deur middel van den jacht en/of et verzamelen van etboare plaanten. Et jagen en verzamelen as oaverleavingswieze is bi-jnoa oaveral vervongen deur den laandbouw.

In et geskiedenisbook van de mensheid besloat de heufdstukken dee-t de Jager-verzamelaars behandelt wietweg de meeste bladzieden. Tenminste, dat zol zo motten wean ekekken noar de tied dat de mensheid de eerde veurnaomelek as nomaden bevölkten. Van de 60.000 joar dat der mensen van de ni-jerwetse soort (Homo sapiens) rundlepen op dizze planeet, schat wi-j noo dat wi-j de langste tied hiervan, rundumme 50.000 joar, hebt eleafd as jager-verzamelaars.

Et leaven as jager-verzamelaar stoand in et tekken van oaverleaven. Deur op tocht te goan veur et verzamelen van etboare wilde plaanten en et jagen op wilde dieren zörgden zi-j elken dag wier veur genog te etten. De jager-verzamelaars leafden n primiteef leaven: mangs hadden zi-j gene vaste verbliefsplaats, moar trokken zi-j in kleine tröpkes (deurgoans 20-50 leu) rond as nomaden op zeuk noar ni-je gebeeden woar genog eaten te vinden was.

Et is n misverstaand dat jager-verzamelaars n erbermelek bestoan hadden. Gemiddeld enommen hadden zi-j woarschienliek better eaten dan primitieve boern en verkeerden zi-j in ne bettere gezondheid. Wal hebt vri-j kleine gröpskes jägers en verzamelaars n groot gebeed neudig um in te leaven. Et is unwoarschienlek dat de eerde veur de untwekkeling van den laandbouw ooit meer as 10 miljoon inwonners had.

Op verskillende plaetse en op verskillende tiedstippen gingen gröppen mensen oaver op et holden van vee en huusdieren. Ok wödden plaanten kultivierd. Hierdeur was den tocht neet lenger noodzoakelek en wodden oaveral darpen gesticht, later uutgreujend tot steadn.

Vermeudelek is dit et eerst ebeurd in et Midden-Oosten. In et streumgebeed van den Eufroat en de Tieger (Mesopotaomie) untstoanden zo'n 10.000 joar eleden de eerste stadstoaten.