Overleg gebruker:Servien/ANS 2.0

Uut Wikipedia, de vrye encyklopedy
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Ni'je regels[bronkode bewarken]

   De /ao/ en /ae/ worden gebruikt in woorden die etymologisch gezien een /aa/-klank hebben, de /oa/ en /ea/ in woorden die etymologisch gezien een /oo/-klank of andere klank hebben. Het Gronings en het Twents vormen hier de uitzondering op, hier schrijft men de /ao/ altijd als /oa/. De reden dat deze klank in Groningen anders wordt geschreven is omdat de Groningse /oa/ 'donkerder' klinkt dan de zuidelijke /ao/. Het Gronings kan soms beide klanken naast elkaar hebben (bv. loat [loːt] versus aof [ɔːf]), dit onderscheid kan op deze manier aangegeven worden. Het Twents vormt een uitzondering op deze regel vanwege de lange traditie van het schrijven van de /oa/.
  • Is t resultaot neet t zelfde as wat er al was, maor dan onbegriepeliker, deur de etymologie derbi'j te slöppen? Neum aanders es wat veurbeelden in t Twaents of Achterhooks.
Veurbeelden ao/oa: haolen, laoten, waoter vs. oaver, boaven, oaven(d); veurbeelden ae/ea: daeken (daken), maer (maar), tael vs. deaken (deken), mear (meer), leaven.
Veend ik een betken dubbelop en verwarrend. En de regel is baseerd op de anname at et Nederlaands de oonderliggende basis is. Ik zin wal vuur de vrieheid um leu zelf te loaten kiezen. Ik deanke at de mearderhead vuur de -oa zal goan, umdet det vuur et geveul körter bie de oetspraak lig. Woolters (overleg) 11:48, 29 mrt 2015 (CEST)
t Geet niet uut van t Nederlaands as baosis (eerder van t Oudsaksies/Middelsaksies), mer veural van t bekende woordbeeld (je hebben bv. 'over' en daornaost: oaver/aover en oawer). Ik bin der niet zo'n veurstaander van um de keuze vrie te laoten, went dan krie'j dat meensen binnen n dialektgroep, of zelfs binnen n darp/stad weer aanders gaon schrieven, dat kan verwarrend ween. t Veurdeel van oa/ea naost ao/ae is dat woorden as oaver, boaven, leaven, Tweante, Dreante, beater, eaten, eawen (Urkers: hebben), tael, verhael, maeken [maken], meaken [deerne] herkenbaorder bin en natuurliker overkoemen, mit n ae is toch wat ampart. Servien (overleg) 17:59, 29 mrt 2015 (CEST)
  • t 'Bekende woordbeeld', dat is toch juust wal n Nederlaands oetgangspunt?
  • A'w t volgens de etymologie zolden doon, en n woord as staon nemt, dan krie'j ik stoa, wi'j staot, wi'j stoanden, wi'j hebt estaone, volgens de proto-germaanse o of a. Neet oet te leggen, onbegriepelik veur leu dee't zich neet veur woordherkumste interesseert, en onwarkbaor veur leu dee dat wal doot
  • Meerdere skriefwiezes veur den zelfden klank vind ik gin verbettering. Droadnaegel (overleg) 25 mrt 2015 (CET)
Dat kan inderdaod wat verwarrend ween. Wat stel je zelf veur? Servien (overleg) 12:41, 30 mrt 2015 (CEST)
Ik zol lever zeen dat dit blif zo as t was, dus altied ao veur den zelfden klaank, in stae van twee skriefwiezes veur den zelfden klaank. Dan he'j ok de ea weer vri'j veur de Grunnegers, as ze dat wilt veur ì. Droadnaegel (overleg) 18:12, 30 mrt 2015 (CEST)
Oh, ik had n heel verhaal eschreven, mer je waren m'n al veur: De Sallaands-Veluwse en Drentse schriefwiezen gooien alle ao's en oa's op een hope en maken der ao van (baoven/aover). Bie de ao zo'k dus inderdaod zegen, pas toe wat t gebrukelikst is veur de regio waorin dit dialekt espreuken wördt (zie tabel hieronder; lao'w zo as t noen is). Mer de Sallaands-Veluwse en Drentse schriefwiezen maken wel n onderscheid tussen de ae en èè/èe. Ik mut eerlik zegen de ae in woorden as: Draents, Twaents, maense, aeten, laeven, aew (Urkers veur 'heb'), der arg ampart uutziet (sommigen meer as aanderen), mer: verheal, teal en neame des te meer. Bie ae/ea zo'k toch t verschil derin laoten (of ae veur de Stellingwarven/Stellingwarfs-Drenthe, en ea veur de rest; de Stellingwarven/Stellingwarfs-Drenthe hef namelijk n [ɛː] in woorden die in aandere dialekten n aa/ao hebben (mit n paor uutzunderingen zo as: daenken, aende en aenlik). De rest van t taalgebied hef meestentieds n [ɛː] in woorden die in aandere dialekten n ee hebben (mit n paor uutzundering zo as: biedreage, gleasken en mear.). De Twentenaren zie'k zo gauw gien ae gebruken. Servien (overleg) 19:55, 30 mrt 2015 (CEST)

Hier n overzichjen waor de ao en oa gebruukt wörden, en waor ae, ea en è(è)/èu (zo as vasteleegd deur de streektaalorganisasies):

Ae Ea È(è)/èe
Achterhooks - -
Stellingwarfs - -
Drèents (ae: veur aa)* - Drèents (èe: veur ee)
- - Sallaands (èè/è: veur ee)
- - Grunnegs (è)
- Twents -
- Urkers -
- - Veluws (èè/è: veur ee)
Ao Oa
Achterhooks Grunnegs
Drèents Twents
Sallaans
Stellingwarfs
Urkers
Veluws
Is dat wat Droadnaegel? Servien (overleg) 11:17, 2 apr 2015 (CEST)
Met 'blif zo as t was' duden ik op zo as in ANS 1. Ik vraog mi'j veural af waorum da'j dan no weer è naost ae zollen willen hebben, dat is neet dudeliker as altied ae (met de oetzondering veur twd)? A'j alle verskillen van de regioos t.o.v. ANS weer toostaot, wat is dan nog t nut van ANS? Dus, welk achterliggend idee ha'j bi'j disse veraanderingen? Droadnaegel (overleg) 19:01, 4 apr 2015 (CEST)
t Is inderdaod niet dudeliker as altied ae, mer t woordbeeld is wel effen wennen, a'k woorden as Draents, Twaents leze, dan lik t of t uut n aa-klank ontstaon is (in plaotse van n ee-klank). Mer goed, a'j der logies naor kieken hoeft dat oek niet zoveule uut te maken went t Deens/Noors hef oek læse, t Zweeds läsa, t Limburgs hef laeze en t Duuts hef n vergeliekbaore situasie in bv. t woord Bär. Misschien is t goed um meensen dermee te laoten warken zo a'w t noen hebben (mit /ea/ as alternatief veur de Twentenaren), en as de ANS vlocht nimp dan ku'w der altied weer es naor kieken as dat neudig is. M'n dunkt in elk geval dat t goed is um veur alle dialekten in elk geval zo veule as meugelik op de zelfde liende te zitten, en niet te kieken op welke punten t niet anslöt en n spelling daordeur te verwarpen, mer juust te kieken naor de punten die wél bie mekaar ansluten, en wao'w konsessies op doon kunnen/willen en dat as baosis nemen. Servien (overleg) 23:26, 5 apr 2015 (CEST)
Uutkomst: Blif zo as t is (mer wel mit ea as alternatief veur t Twents).
   De /ì/ is toegevoegd voor de langgerekte korte i-klank ([ɪː]) die in Groningen voorkomt naast de Groningse /ee/-klank ([eːi]).
  • Ik denk neet dat dat neudig is, neet elk foneties verschil hoof i'j te skrieven. Ik begriep ok het verschil tussen het seed en near neet zo, da's toch den zelfden klank, behalve a'j near nemt met de -r, dan is t nen diftong Droadnaegel (overleg) 19:31, 23 mrt 2015 (CET)
Ik heb near as veurbeeld an-epast naor beast (Fries). M'n dunkt dat near eerder op de /ee/ angeet (liek as great) mer deur de -r aanders klinkt. Mer t geet bie disse klank feitelik allinnig um t Gronings (en evt. Noord-Drents), niet um de zujelike dialekten, dat kömp umdat de ee-klank in t Gronings heel aanders klinkt as in de rest van t taalgebied. Daor klinkt t standard as /eej/ [eːi] (liek as t Nederlaands), bie ons klinkt t as n /ee/ [eː] of lang-erekten korte /i/-klank [ɪː] (hierin is gien onderscheid neudig). Je kunnen disse klank in t Gronings dus niet schrieven as heen umdat t aanders uutespreuken zol wörden as: heejn [heːin] (terwiel t hìn [hɪːn] mut ween). De schriefwieze i kan oek mer zu'j al gauw lezen as [hɪn] (klank van 'kin'). Disse klank steet in de versie zo as e noen is beschreven as ea (mer dit teken krig in versie 2.0 de klank [ɛː] toe-ewezen). Servien (overleg) 22:47, 23 mrt 2015 (CET)
Ik deanke at de ì neet neudig is. De Grönningers weet(t) echt wal wo as ze öar egene sproake oetsprekken mut ;). Skriewt dan 'hin'. Woolters (overleg) 11:48, 29 mrt 2015 (CEST)
Ku'w oek doon, dat is offisieel oek zo eregeld in de Groningse spelling he'k verneumen. Servien (overleg) 17:59, 29 mrt 2015 (CEST)
Uutkomst: De Groningse lang-erekten i-klank wördt eschreven as /i/.
   Aan het eind van een woord geen verdubbeling van de medeklinker, dus ik kan i.p.v. ik kann. In het geval van 'glottale versterking' (met name in het Twents, meestal voorafgaand aan een t-consonant) kan er wel een dubbele consonant geschreven worden, bv. vie loatt en ie weett.
Ik heb effen ekeken wat de Standaard Schriefwieze veurschrif veur de glottale verstarking in t Twents (dikke T = n overbliefsel van t ouwere zee möttet dat samenetrökken is tot zee mött), mer daor wördt t oek niet in gebruukt, wel a'j dialektverschillen angeven willen. Dat lik m'n n beter idee, de lezer weet zelf wel of e die dikke T uut mut spreken. Servien (overleg) 22:47, 23 mrt 2015 (CET)
Inderdaad neet echt neudig, mer et veult gek as he der neet steet. As of der wat mist. Mer as ieleu et neet neudig veendttt... ;) Woolters (overleg) 11:48, 29 mrt 2015 (CEST)
Wat mien betreft ma'j t derbie zetten heur, daor he'w toch gien last van, mer in gien enkele Twentse schriefwieze is dat tot nog toe vasteleegd. Servien (overleg) 17:59, 29 mrt 2015 (CEST)
Uutkomst: Bie glottale verstarking ma'j kiezen o'j n dubbele t schrieven of niet.

Lidwoorden[bronkode bewarken]

Bie lidwoorden he'w staon: Het gebruik van de verkorte en niet-verkorte lidwoorden niet door elkaar laten lopen (dus consequent: de, t, n óf de, het, een [den, ne en nen onbreken hier nog]), de voorkeur gaat uit naar de afgekorte vorm.

Ik heb m'n effen verdiept in t lidwoord het, mer in t Oudsaksies was dat it (liek as in t Oudnederlaands), dat is laoter in t Nederlaands overegaon naor et en is de h derbie ekeumen (het), t Fries had die h oek (hit), mer daor is e weer vortevöllen (it). Onbeklemtoond heur je m in t Nedersaksies/Nederlaands niet, beklemtoond heur je m wel in t Nederlaands, mer veur zovere a'k wete heur je hum in de Nedersaksiese dialekten oek niet beklemtoond, is voluut de, et, een (den, ne, nen) dan niet logieser (vergeleken mit t Fries/Duuts: de/die, it/es, in/ein)? Hef de verkorte vorm nog altied de veurkeur? Servien (overleg) 12:41, 30 mrt 2015 (CEST)

Faeilik is it neet t lidwoord in t Oldsassies, maor t veurnaamwoord (net as en:it, de:es), en was dat t lidwoord (the, das). Ik zol et ok wal mooi vinden, de Platduutsers skrieft ok et en dat. Nog belangrieker as wat wi'j der van vindt, is of de leu dat ok zo zolden skrieven, want dat is t allerveurnaamste. Ho kö'j no meer leu bi'j disse diskussie betrokken kriegen? Droadnaegel (overleg) 18:22, 30 mrt 2015 (CEST)
Dat is zo, t mut wel ewardeerd wörden deur de schrievers zelf. Ik zal es kieken o'w op Onzetaal.nl / Huusvandetaol.nl meensen kunnen trekken die hierover mee willen praoten. Misschien hef Woolters nog ideeën um meer meensen hierbie betrökken te kriegen? Servien (overleg) 23:20, 5 apr 2015 (CEST)