Naar inhoud springen

Lissabon

Uut Wikipedia, de vrye encyklopedy
Lissabon in et rood op ne kaarte van Portugal

Lissabon (in et Portugees: Lisboa, Tweantse oetsproake /'lɪsəbɔ̃/, Portugese oetsproake /liʒˈβoɐ/) is de heuwdstad van Portugal. Et is ook de grötste stad van et land. Binnen de officiële stadsgrenzen wont 547.631 leu [1] op ne oppervlakte van 84,8 km². Met vuursteaden der biej, dee zik wied boeten de stad oetstrekt, kump de stad an 3 miljoen leu[2] op ne oppervlakte van 958 km². Doarmet is Lissabon et op acht noa grötste versteadelikte gebeed van Europa. Ongevear 2.831.000[3][4] leu wont der in de Metropool Lissabon (ongevear 27% van et hele Portugal). Lissabon is de meest westerlik liggende grote stad van Europa, de meest westerlike heuwdstad en de ennigste an de Atlantische kuste en de Tagusrivier.

As wearldstad spölt Lissabon ne belangrieke rolle in gelddeenste, (internationalen) handel, media, vermaak, kunst, onderwies en toerisme.[5][6] Et is ene van de ekonomische härten van Europa, met nen gröaienden financiëlen hook en ene van de grötste zeehawens an de Atlantische kuste van Europa.[7] 'n Lochthawen, Lisbon Portela Airport, komt joarliks ongevear 13 miljoen leu duurhen. Lissabon stund in 2007 25ste op de Lieste van beste steaden um in te wonnen, volgens et blad Monocle.[8] Lissabon is noa Istanboel, Rome, Barcelona, Madrid, Athene en Milaan de drokstbezöchte stad van Zuud-Europa, met 1,7 miljoen touristn in 2009.[9] In et gebeed-Lissabon zitt de meeste knaken van Portugal. Leu hebt der duur mekander 26 doezend euro te besteaden (4,7% mear as in duursnee in Europa).

Völle internationale grote bedriewe zitt met een heuvdkantoor in Lissabon. Wat dat angeet steet Lissabon op de negende stea van de wearld.[10] In Lissabon zit ook de Portugese regearing en n president wont der.

Lissabon is ene van de euldste steaden van de wearld. Julius Caesar maakten der een municipum van, wat he Felicitas Julia neumen, boawnop 'n naam Olissipo. Noa at et vanof et viefde joarhoonderd duur Germaanse stämme regeard wör, köm et in et achtste joarhoonderd in handen van de Moren. In 1147 wör et wier terugge wunnen onder 'n Tweeden Kruustocht, met Alfonso Henriques as anvoorder. Vanof den tied is et ene van de belangriekste politieke, ekonomische en kulturele middelpunten van Portugal.

Dat Lissabon heuwdstad van Portugal is, steet noargens vaste op papier. Dat is duur de joaren zo gröaid. Et is ja ne de fakto heuwdstad. De stad zitt twee buro's van de Europese Unie: et Europese controlecentrum vuur Drugs en Drugsverslawing (EMCDDA) en et Europese Buro vuur Zeeveiligheaid (EMSA). Ook de Gemeenskop van Portugeestalige Landen hef et heuwdkantoor in Lissabon.

Lissabon hef twee steas op de Wearldoarfgoodlieste van UNESCO stoan: 'n Toren van Belém en et Klooster van Jerónimos. In 1994 was Lissabon de Europese Heuwdstad van Kultuur en in 1998 organiseerden et ne Wearldtentoonstelling.

Der is in Lissabon n Middellaandse Zeeklimaat. 'n Winterdag is et der woarm en zachte. Dagens wördt et der duurgoans 15 °C en 8 °C 's nachtes, van december töt an februwoari. 'n Zommerdag doert gemiddeld van mei töt oktober. Mer ook in november, meart en april kan et der al boawen de 20 °C wean.

Verwiezingn

[bewark | bronkode bewarken]
  1. Censos 2011 – Resultados Preliminares
  2. Demographia: World Urban Areas, meart 2010
  3. United Nations Department of Economic and Social Affairs, World Urbanization Prospects (2009 revision), (United Nations, 2010), Tabelle A.12. Gegeewns vuur 2007.
  4. Rui Campos, Pedro Senos. Statistics Portugal. Skreewn op 30 juni 2009. Bekekn op 8 juli 2009.
  5. The World According to GaWC 2010. Globalization and World Cities Study Group and Network, Loughborough Universiteat. Bekekn op 3 meart 2009
  6. Inventory of World Cities. Globalization and World Cities (GaWC) Study Group and Network. Bekekn op 1 desember 2009.
  7. "Avance del Plan Territorial Sectorial de la Red Intermodal y Logística del Transporte de la Comunidad Autónoma del País Vasco" – Eusko Jaurlaritza – Gobierno Vasco
  8. Monocle.com. Monocle, oetgawe Juni 2009. Bekekn op 26 juni 2010
  9. Bremner, C. Euromonitor International's Top City Destination Ranking. Euromonitor International. Skreewn op 10 januwoari 2011. Bekekn op 10 januwoari 2011
  10. "Lisboa é 9ª cidade que mais recebe congressos internacionais" – Agência LUSA