Gerrit Jan Pieperiet
Gerrit Jan Pieperiet (? 1786 Delden - Almelo 3. määrt 1818) was nen van moard verdachten timmerman uut et twentske Delden. Hee solde den notaris Jan Dikkers uut Almelo ümmebracht hebben. Töt up et skavot hölde Pieperiet vul dat he et neet edån hadde.
Anleiding
[bewark | bronkode bewarken]Timmerman Gerrit Jan Pieperiet syn bedryv was oaver den kop egån. Notåris Dikkers was by em langs egån üm te oaverleggen oaver en skikkingsvöärstel vöär et inlössen van synen skuld. Mär Pieperiet wolde neet togeaven. Do as Dikkers den åvend noch weaderümme löyp nå Almelo, oaver de Olde Deldenskeweg, wör hee by Tusveld by Åsel doudehöwwen. Dårnå wör syn lyk in nen plas by Braamhaarskamp esmeaten en evünden up den 23. juni 1816.
Anholding en vonnis
[bewark | bronkode bewarken]Et was mär eaven of se hadden Pieperiet al vastesat in de stadhuusgevangenis van Almelo, med synen kameråd, den klumpenmaker Gerrit Roessingh. Måndenlange seaden de kearls niks. Töt et Roessing te vöäle wör en hee Pieperiet de skuld gavven. Up den 6. november 1817 wör Pieperiet in höyger beroop döär et gerecht van Swolle skuldig achted an 'doudslag med vöärbedachten råde'. Hee solde upeknüpped worden an den galg teagenoaver et stadhuus. Roessing küm der underhen en wör vryspröäken.
Do as Pieperiet syn doudsvonnis höyrden, seade hee dat Roessing et edån had. Se hadden nå et gesprek med Dikkers in nen kroog eseaten en mekander upejürked üm Dikkers en good mål kläppe te geaven. Roessing sol et uutendelik ouk echt edån hebben. Pieperiet vröög med nen breev vergiffenis van köäning Willem I, mär den breev küm neet oaver.
Et doudsvonnis sol up den 3. määrt döärgån. Et stadsbestüür verwachteden ungereageldheiden, düs vrögen se verstarking. Generaal Majoor Norman Mac Leod, provinciaal kommandant van Oaveryssel, skreav vanuut Swolle dat he 1 officier en 11 onderofficieren en 12 paerde solde stüren üm et spül in et gareel to holden. Se kümmen al up 2. määrt, üm den gevangenis te bewaken. Kennelik warren de oaverheiden bange at Pieperiet sol untsnappen of ehülpen solde worden, of dat de tokykers upstandig solden worden.
Uphanging
[bewark | bronkode bewarken]Nen juurnalist van de Overijsselsche Courant was by den uutvoor van et doudsvonnis. Up den 6. määrt stünd van em in dee krante ne beskryving van de geböärdenissen:
‘De executie maakte op de ontzettende menigte aanschouwers, welke van alle oorden waren zamengevloeid, om dit akelige schouwspel, waarvan alhier sedert ruim eene eeuw geen voorbeeld geweest was te zien, den diepsten indruk. Er heerschte eene onbegrijpelijke stilte, en alles is in de volkomenste orde afgelopen. Ik hoop, dat het heilzaam doel, hetwelk met het doel dier executie alhier beoogd is, volkomen zal zijn bereikt en dus de onbedachtzame menigte van het uitvoeren van wandaden, waarvan zij thans de gevolgen hebben kunnen zien, zal worden afgeschrikt.’
Kort vöärdat he upehüngen wör, rööp Pieperiet noch: 'Ik bin unskuldig.'
Nåsleap
[bewark | bronkode bewarken]Noch alle jåren wördt in Almelo med echte rechters en juristen et proces nåspöäld. Nen advokåt uut Den Haag was der in 2013 tovallig by. Et stünd em niks an dat der en toneelstükken van emaked was, terwyl as der wal ymand möägelik unskuldig upehüngen was. Hee plüüsden et wyder uut en deenden en versöök töt hersening van de sake in.