Gebruker:Servien/Overzichte

Uut Wikipedia, de vrye encyklopedy
Nå navigaty springen Nå söken springen

t Veluws is n Nedersaksische dialekgroep dat op de Veluwe espreuken wonnen. t Veluws hef twee heufonderverdelingen, namelik t West-Veluws en t Oost-Veluws, veerder hef zwat elk darp en elke stad zien eigen dialek, vake is der oek nog es n dialekverschil binnen n darp, stad of buurtschap. Naos t West- en Oost-Veluws ku-w oek nog t Zuud-Veluws onderscheien (beter bekend as t Betuws), disse dialekgroep vuilt neet binnen t Nedersaksisch en is oek gien gebrukelike indeling.

>>Verschillen: lidwoorden of-ekort, de uutgang -lijk > -lik

t Grunnigs (ook Grönnigs of Grunnigers) is de versoamelnoam veur de Friso-Saksische dialekten dij proat worden in en om de proveenzie Grunnen. t Is n toal dij beheurt tot t Leegsaksisch, ain van de twij streektoalen van Nederlaand. Binnen dizze Leegsaksische streektoal vörmt t Grunnigs, soamen mit t Oostfrais n apaart kluster Noordwest-Saksische dialekten. Dizze apaarte stoatus het t Grunnigs-Oostfrais te danken aan de ienvloud van t Frais (zai ontstoan).

>>Verschillen: de uutgang -eg > -ig, provìnzie > proveenzie, stoates > stoatus.

Et Stellingwarfs is een Nedersaksisch dialekt dat praot wodt in de gemienten Oost- en Weststellingwarf (tegere de Stellingwarven) in Zuudoost-Frieslaand, mit uutzundering van de Friestaelige dörpen Haulerwiek en Waskemeer (beidend Ooststellingwarf) en et gebied rond et dörp Noordwoolde, waor onder invloed van de veenkeloniën een eigen streektael ontwikkeld is (in de volksmond Veenkeloniaols nuumd). Et dialekt in et noordwesten van Overiessel (omdebi'j de gemiente Stienwiekerlaand) en et zuudwesten van Drenthe (omdebi'j de gemiente Westerveld) beheurt ok tot et Stellingwarfs. Et ooldste Stellingwarfs da-w in drok tegenkommen is van 1837.

>>Verschillen: dawwe > da-w

t Achterhooks is n Nedersaksisch dialekt dat epraot wödt in n Achterhook (Gelderlaand, ten oosten van den Iessel). In disse streektaal (of spraoke) bunt völle varianten. In t noorden en oosten lik t Achterhooks stark op t Twents of Sallaands. Ne officiële spelling is der neet, maor meestal wödt wal dezelfde skriefwieze ebroekt. De beskreven woorden bunt fonetisch eskreven.

>>Verschillen: lidwoorden of-ekort, oa > ao

Tweants is n dialekt van t Neersassisch. Neersassisch is een van de twee anerkende strektalen in Nederlaand. n Aandern is t Limbörgs. Wieders hef t Freesk al n staotus van tweede officiële taal in Neerlaand. t Tweants wördt stäörig meender spröken, umdat de oalders vandaag an n dag meesttieds dervuur kiest um de keender in t Nederlaands groot te brengen. In de dree steden Eanske, Hengel en Almelo is de verslatering van t dialekt nog völle greuter as op t plattelaand.

>>Verschillen: de uutgang -ies > -isch, -n > -en, öa > äö, vandaag-an-n-dag > vandaag an n dag, oa > ao
>>Opsioneel: lidwoorden maggen oek voluut et of een