Dominika
| Dominica | ||
 |
 | |
 Ligging van Dominika
| ||
| Basisgegeavens | ||
| Officiele språke | Engels Fransk | |
| Höyvdstad | Roseau | |
| Regeringsform | Republiek | |
| Godsdeenst | 94,4% Kristelik | |
| Geografy en bevolking | ||
| Uppervlakde - Water |
750 km² 1,6% | |
| Inwoanertal - Dichtheid |
72.412 (Skatting van 2021) 105 inw./km² | |
| Koordinaten | 15° 18′ N, 61° 23′ W
| |
| Oaverige | ||
| Volksleed | "Isle of Beauty, Isle of Splendour" "Eiland vol skoonheid, eiland vol pracht" | |
| Münteynheid | Oost-Karibischen Dollar (XCD)
| |
| Tydzone | UTC–4 (AST) | |
| Web | kode | tel. | ..dm | DM | +1 | |
Dominika, officieel et Gemenebest Dominika, is nen eilandstoat in de Kariben. Et heurt biej de Kleine Antillen van de Boavenwindse Eilanden. De heuwdstad Roseau lig op et westen van et eiland. De nöaste noabers van Dominika zint twee Franske oawerzeese eilanden: Guadeloupe en Martinique. Dominika is 750 veerkante kilometer en et heugste punt is Morne Diablotins met 1447 meter. In 2011 wörren der 71.293 inwonners eteld.
In de vievde eeuwe kömmen de Arawakken vanoet Zuud-Amerika op et eiland an. Dee wörden an de kanten sköaven duur de Kalinago in de 15e eeuwe. Op zundag 3 november 1493 köm noar verluudt Kolumbus vuurbiej voaren. Vanaf de joaren '90 van de 17e eeuwe töt 1763 warren der de Fransken fel op et te koloniseren. Dee brachten slaven oet West-Afrika, um der op koffieplantages te waarken. In 1763 nöm Groot-Brittanië et in noa 'n Zeuven-Jöarigen Oorlog. Heanig an wör Engels de officiële sproake. Et eiland köm op egene bene in 1978 en wör ne republiek.
Dominika hef as biejname et 'Natuureiland van de Kariben'. Et is et jongste eiland van de Kleine Antillen en gröait nog aait verdan umdat et vulkanisch gebeed is. Dat is ook vernemmen an de tweede-grötste heetwaterbronne dee der te vinden is, et zoneumde Kokmear. Et eiland ligt verstökken onder een dik reagenwold en der komt ne hele riege biejzundere planten en deers vuur. Der zint dreuge buske an de westkuste, mer in et binnenland valt nen beheurliken skoer reagen. 'n Staark bedreigden Sisserou-papegaai kump enkel op Dominika vuur en is 'n nationalen vogel. Hee steet ook op de vlagge van Dominika, woermet et ene van twee landen op de wearld is met pearsk in de vlagge. Et land is biej et Britse Gemenebest, de Verenigde Naties, de Organisatie van Amerikaanse Stoaten, de Organisation internationale de la Francophonie, de Oostkaribische stoaten en de Neet-Lieerde Beweaging.
Land en klimaat
[bewark | bronkode bewarken]Dominika is ongevear 750 kilometer in et veerkant. Et is 47 kilometer lank biej 26 kilometer breed.
Duur de natuurlike riekdom steet et eiland bekend as et natuureiland van de Kariben. Der leawt heel wat verskeidenheid an planten en deers. Et eiland hef twee ekostrekken: boavenwindse natte wolden en buskenland. Et eiland hef de heugste boargen van de Kleine Antillen duurdat et een vulkaaneiland is. De oetbörstingskraters Morne aux Diables (1447 meter), Morne Trois Pitons en Morne Anglais zint de heugsten. In et noordoosten gef et zandstranden. Wat deers en planten dee't oetestörven zint op andere eilanden komt nog vuur op Dominika. Et eiland hef verskeidene besköarmde gebeden, zo as et nationaalpark Cabrits en 365 rivieren. De regearing hef verskeidene joaren probeerd et eiland as ekotoeristischen trekpleister an te fietern, mer noa 'n orkaan van 2017 hebt ze de plannen ummegooid.
De vuurnaamste wonsteas zint heuwdstad Roseau (14.725 inwonners in 2011) en Portsmouth (4.167). De meeste leu wont an de kuste, in de baargen hoaste nums.
Dominika krig nog wal es nen orkaan um de oren, umdat et in de zoneumde orkaanstrekke lig. Dat gef iederbod wier nen hoop skade en mangs ook staarfgevallen. In 1970 kreeg et eiland Orkaan David, nen storm van de veerde categorie, te verdoeren. In 2007 was et wier raak, do was et Orkaan Dean van de eerste categorie. Doar köm ne moo en een kind biej umme, en der was flink wat skade an de bananenplantages. Augustus 2015 leup et eiland onder duur tropischen storm Erika. Mearere dörpe wörden ontruumd en mear as 30 leu kömmen der biej umme. Orkaan Maria van categorie 5 knappen der in 2017 op en zörgen vuur 900 miljoen euro skade.
Deers
[bewark | bronkode bewarken]'n Nationalen vogel van Dominika is 'n Sisserou-papegaai (Amazona imperialis). Et deer is inheems en leawt in de boargwoolden. Een anverwante soorte, de jaco of roodnekpapegaai (A. arausiaca) kump der ook vuur. Beide veugel zint zeldzaam en besköarmd. Wat bossen wördt wal ekapped vuur holtbouw en ook de regelmoatige orkanen zint een gevoar vuur de deers.
Op Dominika leawt op zien minst veer soorten slangen en elf soorten eavertaske. Dominika is et leste bolwaark van 'n staark bedreigden Klein-Antilliaansken Leguaan (Iguana delicatissima).
Dominika wont 195 veugelsoorten. Rond et eiland zwemt nen hoop walvisken. Potvisken leawt der et hele joar duur. Andere walvisachtigen dee't der vaker zeen wordt zint verskillende dolfienensoorten. Ook orka's wordt wal es ezeen, dwargpotvisken, rissodolfienen, gewone dolfienen, atlantische vlakdolfienen, bultruggen en brydewalvisken.