Bahama's
| Commonwealth of the Bahamas | ||
 |
 | |
.svg) Ligging van Bahama's
| ||
| Basisgegeavens | ||
| Officiele språke | Engelsk Bahamaansk kreool | |
| Höyvdstad | Nassau | |
| Regeringsform | Parlementäre grundwettelike monarchy | |
| Godsdeenst | * 93,0% Kristelik
| |
| Geografy en bevolking | ||
| Uppervlakde - Water |
13,943 km² 28% | |
| Inwoanertal - Dichtheid |
412,628 (2023) 25,21 inw./km² | |
| Koordinaten | 25° 0′ N, 77° 40′ W
| |
| Oaverige | ||
| Volksleed | "March On, Bahamaland" "Vöärwaerts, bahamaland" | |
| Münteynheid | Bahamian dollar ((BSD))
| |
| Tydzone | UTC−05:00 (EST) Soamer (DST): UTC−04:00 (EDT) | |
| Web | kode | tel. | .bs | BS | +1 | |
De Bahama's, officiääl et Gemeynebest van de Bahama's, is nen eilandståt in den Lukajaansken archipel in den Atlantisken Oceaan. Et besteyt uut meyr as 3000 eilanden, kaaien en kleine eiländkes up et noorden van Kuba en noordwestelik van Hispaniola (et eiland wåras de Dominikaanske Republik en Haiti up ligget) en de Türken en Kaikos-eilanden, up et süüdousten van den amerikaansken ståt Florida en oustelik van de Florida Keys. De grötste stad is höyvdstad Nassau, up et eiland New Providence. Volgens de Köäninglike Defensytropen van de Bahama's beslöt et gebeed 470.000 veerkante kilometer an oceaanuppervlak.
Up de Bahama's woanden oorsprungelik de arawakken en lukajanen, ne afsplitsing van de Taíno. Den eyrsten europeaan wat der voot an wal setteden was Kristoffel Kolumbus in 1492, up et eiland San Salvador. Et Spaanske Köäningryk vüngen de inheymsken wat noch neet an europääske seekdes ümmeköämen warren en verskeypeden se nå Hispaniola as slaven. Dårnå warren de Bahama's vöärnamelik löädig tüsken 1513 en 1648. In 1649 landden der engelske kolonisten, bekend as de Eleutheraanske Avonturyrs, up et eiland Eleuthera.
De Bahama's wörden en krounbesit van et Köäningryk Grout-Brittanie in 1718, do as de britten achter piraten angüngen. Nå den Amerikaansken Unafhangelikheidsoorlog verskeypeden de engelsken heyl wat amerikaanske loyalen nå de Bahama's. Dee nöämen ouk weader slaven med, dee an et wark kunden up nye plantages. Vanaf den tyd was de grötste grupe lüde afrikaanske slave. In 1807 deaden de britten der slaverye achterhen. Up de Bahama's wör dat pas officiääl in 1834, mär vanaf 1818 köämen der voordan meyr vryemakede slaven nå et eiland. De britske marine brachteden der Afrikanen hen dee bevryd wörden van illegale slavenskeype. Tegelyke köämen der nen houp noordamerikaanske slaven en seminoles vanaf Florida nå de eilanden hen. De Bahama's kenden ouk vryheid to an slaven dee up boten van andere landen anköämen. Rechtevoord is sou'n 90 procent van de 400.516 bahamianen swart.
In 1973 wör et en unafhangelik land binnen et Gemeynebest. Den eyrsten premier was Sir Lynden Pindling. Rechtevoord is Köäning Charles III ståtshöyvd, den as sik löt afvaerdigen döär nen governöör-generaal. Wat inkoamen angeyt müttet de Bahama's et vöärnamelik hebben van turisme en butenlandsk geldbeheyr. De Bahama's förmet feitelik öär eygenen Lukajaansken archipel, mär wordet toch vake by de gröttere karibiske streake reakend. De Bahama's is vultallig lid van de Karibiske Gemeynskap (CARICOM), mär düt neet med an de deylde CARICOM-markt en -ekonomy.
Name
[bewark | bronkode bewarken]De name Bahama's kümt uut et lukajaansk en bedüdt 'grout middel-eiland', wat up Grout-Bahama slüt, et grötste eiland van de Bahama's.
Land
[bewark | bronkode bewarken].png)
Wat nu de Bahama's is, ligt up et noorden van de Groute Antillen en untstünd sou'n 200 miljoon jår weaderümme.
De Bahama's sint ne keatene van 700 eilanden en 2400 kaaien verspreid oaver sou'n 800 kilometer in den Atlantisken Oceaan. Se ligget up et ousten van et amerikaanske Florida, noordelik van Kuba en Hispaniola en westelik van de Türken en Kaikoseilanden (wårmed et samen den lukajaansken archipel förmet). Et is te vinden tüsken 20° en 28° noorderbreydte, en 72° en 80° westerlängde. Et ligt up den kreyvtskeyrkring. Sou'n 30 eilanden woanet lüde. By mekander is der en landuppervlak van 10,010 km2.
De höyvdstad, Nassau, ligt up et eiland New Providence. De vöärnaamste bewoande eilanden sint Grout-Bahama, Eleuthera, Kateiland, Rumkaai, Langeiland, Sünt Salvador, Ragged Island, Acklins, Kröäkeleiland, Exuma, de Beaseneilanden, Mayaguana, De Biminieilanden, Grout-Abako en Grout-Inagua. Et grötste eiland is Andros.
De meyste eilanden sint vlak en laege en koamet neet höyger as sou'n 20 meter. Et höygste punt is den höävel Alvernia, med 64 meter.
Sou'n beaten 51 procent van de eilanden is bebusked en sint in to deylen in dree grupen: bahamiaanske dröygbusken, nåldbüsken, en mangroves. Der is en is tropisk savanneklimaat. Et is der afwesselend heyte en nat en wårm en dröyge. Der kummet reagelmåtig störme en orkanen oaverhen.
Geld
[bewark | bronkode bewarken]In de Bahama's holdet se den bahamaansken dollar lyk an den amerikaansken.
Turisme leyvert sou'n 70 procent van alle landelike inkumsten. Der köämen in 2024 meyr as 11,2 miljoon besökers vakanty holden up de Bahama's. De meysten koamet med kruusskeype. Sou'n beaten de hälvde van alle volk wat der woanet, hevt wark in et turisme. De andere vöärnaamste geldbrunnen sittet in butenlandsk vermögensbeheyr en landbouw.
Belastingparadys
[bewark | bronkode bewarken]Sou'n 15 procent van et binnenlandsk produkt kümt uut butenlandsk geldbeheyr. Nå skatting beheyrt se sou'n 12 triljoon euro an pivaat geld en noch es 10 triljoon an bedryvswaerde in offshore-bedryven. De regeyring maket winst up importhevvingen, btw, licentyhevvingen en vastgoodbelasting. Mär se reakent gin inkoamstenbelasting, bedryvsbelasting, kapitaalwinstbelasting of vermögensbelasting.
Vervoor
[bewark | bronkode bewarken]Et land hevt sou'n 1600 kilometer an weagen. De rest müt med de boot of et vleegtüüg. Der sint 61 luchthavens up de Bahama's.
Volk
[bewark | bronkode bewarken]Der woanet sou'n 400 dusend lüde up de Bahama's. Et oavergroute deyl süt sikselv as swart. Weagens de krisis in öär land kummet der ouk voordan meyr lüde illegaal uut Haïti hen. Seyd 2014 wordet dee weader torüggestüürd.
Der is ouk en händekevul greekske afstammelingen dee as in de 19. eywe oaverkümmen üm et land up to bouwen. Dee hebbet ne verholdingswys starke bahamaansk-greekske kultuur behölden.