Zuudwest-Zuud-Drèents
Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
| Zuudwest-Zuud-Drèents | |
|---|---|
| Name | Zuudwest-Zuud-Drèents |
| Wiedere namen | Zuudwest-Drèents |
| Nederlaandse name | Zuidwest-Zuid-Drents |
| Espreuken ien | Nederlaand |
| Taalgebied | Grofweg de Drèentse gemientes Möppelt, De Wolden en 't Oogeveine en de Oaveriesselse plaatsen krek daoronder |
| Antal sprekers | ? |
| Dialecten | Ofzunderlijke plaatsen |
| Taalclassificaotie |
|
| Schrift | Latiense alfabet |
| Taalstaotus | 't Zuudwest-Zuud-Drèents rekent ze töt 't Drèents. |
| Taalcode ISO 639-1 | n.v.t. |
| Taalcode ISO 639-2 | n.v.t. |
| Taalcode ISO 639-3/DIS | n.v.t. |
't Zuudwest-Zuud-Drèents (ok Zuudwest-Drèents) is íén van de dialectgroepen die as ze binnen 't Drèents onderscheidt (waorbi'j 't Drèents wördt eziene as 't gehiel van Nedersaksische dialecten binnen Drenthe).
Onderwarpen |
[bewark] Verspreiding
't Zuudwest-Zuud-Drèents praot ze ien en rond dizze plaatsen:
Ien de Oaveriesselse plaatsen krek onder Drenthe, maank de Riest en de (vroggere) Dedemsvaort, praot ze wezenlijk 't zölfde dialect.[1][2][3] De Stichting Drentse Taol schrif: "veur alle streektaolen an de Drèentse grens langs geldt dat ze deurloopt in de buurprevincies. Het Drèents van Zuudwolde het in Balkbrug Overiessels."
[bewark] Kenmaarken
Ien 't Zuudwest-Zuud-Drèents gebruukt ze, net as ien haoste de hiele zudelijke helfte van Drenthe en een diel van Oaveriessel, de klaank aa ien bepaolde woorden, waor ze ien 't noorden van Drenthe ao zegt en ien 't Zuudwest-Noord-Drèents ae. Een sjibbolet veur 't Zuudwest-Zuud-Drèents is: 't Water klatert tegen de glazen det 't zo davert. Toch bint d'r - zoas ien de aandere Nedersaksische dialecten - veule woorden mit de ao-klaank, zoas gaon, staon, raod, taofel, vraoge.
[bewark] Veurbield
't Zuudwest-Zuud-Drèentse taalgebied is aorig ienvörmig. Det toont oe 't volngde fragmentien in 't dialect van zowal Runerwold (boven Möppelt) as Zuudwolde (onder 't Oogeveine). De woorden tussen haakies geeft an waor de variaosie uut Zuudwolde ofwik:
- 'Ik kun nog net vurtkomen, 't hazenpad langes,' klèug de haze, 'mar mien arme va wordde (wèur) bij 't Hemelriek evöngen (evangen) deur een streuper.'
- 'En mien stiekels maakt zij bessems van', knorde 't wilde varken hellig.
- Nog aandere dieren wolden an 't woord.
- 'Zo kan 't wel,' zèe d'oele, 'mien eigen breur hebt zij dood emèuken (van kaant emèuken), hij is opestopt mit stro en nou stiet hij veur 't glas ien (in) de schoele. Net wa'k al ezegd hebbe, wij mut oens reuren! Ik roep oe allemaole op umme de kop der dwars veur te gooien. Partie nuumt zöks een 'protestmars'. Morgen as de zunne opkomp, gaow (gao we) vurt van de Kwartiesbarg.
- Doe mitan, aans gaoj deran.'
[bewark] Bronnen
- Darwinkel, Abel, Jan Germs en H. Slot (2005), Moi! Taalgids Drenthe, Assen: In Boekvorm Uitgevers bv
- Drentse Taol (now 't Huus van de Taol)
- Fragmenties uut: Drentse Taol (2005), Drentse spelling: Een handleiding voor de schrijfwijze van de streektaal, Zuudwolde: Stichting Het Drentse Boek
 |
