Zakynthos

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
t Uutzichte op Zakynthos mit de haven vanuut t darpjen Bochali
t Uutzichte op Marathonissi (t schilpaojeneilaand)
Ouwe oliefbomen bie Potamia
t Eilaand Zakynthos van bovenaof

Zakynthos (uutspraak: Zà·kien·ðos, Grieks: Ζάκυνθος), is n Grieks eilaand en departement (nomos), oek bekend onder de (eigenlik Italiaanse/Venesiaanse) naam Zante of Zacinto.

Zakynthos beheurt samen mit onder meer Lefkas en Kefalonia (in t noorden van Zakynthos) tot de Ioniese Eilaanden. t Is t darde eilaand in grootte van disse eilaandengroep in de Ioniese Zee. Zakynthos hef n oppervlakte van 410 km². De lengte van t eilaand is ongeveer 40 kilometer en de breedte 20 kilometer. De totale kustlengte is ongeveer 123 kilometer. t Hoogste punt van t eilaand is Vrachionas op 758 meter boven de zeespegel, zo'n bietjen in t midden van t eilaand.

t Eilaand Zakynthos ligt in t westen van t vastelaand van Griekelaand, ongeveer op gelieke heugte mit Sisilië. De heufstad van t eilaand is t gelieknamige Zakynthos/Zante en ligt an de zuud-oostkust van t eilaand.

Geschiedenisse[bewark | bronkode bewarken]

Zakynthos wördden vake Il fiore di Levante eneumd (de bloeme van t oosten). t Eilaand is verneumd naor de jonge van Dardanos, de koning van Troje. In de Romeinse tied maakten Zakynthos deel uut van de provinsie Achaia. To Konstantien de Grote t Byzantiense Keizerriek oprichtten, beheurden Zakynthos tot de provinse Illyrië. Daornao is t nog verschillende keren in aandere haanden evöllen van onder aandere de Venesiërs, Fransen, Britten, t hef daornao nog n hortjen onaofhankelijk ewest en uuteindelik wördden t op 21 mei 1864 verenigd mit Griekelaand.

De bescharmheilige van t eiland is Dionyssios, die der in 1547 geboren wördden en der in 1622 uut de tied kwam. In 1953 wördden Zakynthos deur n grote eerdbeving etröffen mit in totaal zo'n 120 schokken, hierdeur was ongeveer 70% van t eilaand verrinneweerd, waoronder veule Venesiaanse huzen en verschillende Byzantiense karkjes mit kunstverzamelingen. De belangriekste karke van Zakynthos, de "Agios Dionísios", bleef gelokkig staon.

Klimaot[bewark | bronkode bewarken]

Zakynthos hef n subtropies-mediterraans klimaot. Swienters he'j der aordig wat regen, mer deur de gunstige temperaturen is t eilaand beheurlik greun. Der koemen veule oliefbongerds veur. Zoemers zit t vol mit sykaojen, die der eigen dudelik laoten heuren tiejens der zeuktocht naor n soortgenoot. Van de meeste olieven wörden oliefolie emaakt. De eerste (kouwe) parsing gif de kwaliteit extra vergine/extra vierge. Der kömp zelfs weg en were n vruchtdragende bananeboom veur.

Oek wörden der veule druven verbouwd veur t maken van wien. In t wiengebied Kalipado steet de grootste wienfabriek van t eilaand (Callinico Wines), die deur de eerdbeving van 1953 verrineweerd wördden, mer in 1968 (vuuftien jaor laoter), deur de jonge van de eigenaar weer opniej op-estart wördden, die daormee in de vootsporen van zien vaor trejen. De fabriek hef noen n kapasiteit van 2500 flessen per ure (2004).

De meuite weerd[bewark | bronkode bewarken]

n Antal plaotsen op t eilaand bin zeker de meuite weerd um te bekieken:

  • Zakynthos-stad/Zante-stad (de heufstad), mit veule winkels en n grote haven.
  • Volimes, bekend vanwegen zien haandemaakten waand- en vloerklejen.
  • Agios Sostis, mit uutzichte op Marathonissi, t eilaand veur de kust dat de vorm van n schilpad hef.
  • Agalas, hier he'j n galderieje in n ouwe schoele
  • Macherado, mit de Agia Mavra-karke (bedevaortsoord) en hoog boven t darp t klooster Panagia i Eleftherotria.
  • Kambi, mit t grote witte kruus (van vuuftien meter hoog) ter herinnering an de partizanen, die tiejens de Griekse Burgeroorlog in zee egooid wördden deur de viejaand.
  • Koukounaria
  • Limni Keriou, helemaole in t zujen mit zien ouwe pekbronnen waor lange tied de scheepswaanden mee toe esmeerd wördden.
  • Macherado mit de bedevaortskarke, de Agia Mavra (19e eeuw). De kampenile hef n mooiklinkend klokkespel. Buten de plaotse he'j nog t nieje klooster Panagia i Eleftherotria mit n fraoie ikonostase (waandschildering).
  • Akra Gereki, n belangrieke schilpaojenbreudplaotse.
  • Agios Nikolaos en Akra Skinari, vanaof hier bin de blauwe grotten te zien.
  • Laganas, hier he'j veule disko's, die jonge vakaansiegangers lokken, mer waor oek de zaandstraanden an de baai n bepaolde tied van t jaor bescharmp gebied bin, umdat daor de schilpaojen der eiers legen. Vandaor dat der n National Marine Park of Zakynthos is. Op de bordjes steet an-egeven, dat in dit gebied de schilpaojen niet versteurd maggen wördden tiejens t breudseizoen.
  • Navagio is één van de meest efotografeerden straanden van Zakynthos. Op t kleine straand ligt t vrak van n estraande boot waormee sigaretten esmokkeld wördden. t Straand hef zich laoter rond de boot op-ebouwd. t Straandjen, dat langes n stikke rotskust lig, ku'j allinnig per boot bereiken.
  • Op Zakynthos liggen oek de resten van de Heilige Dionysios.

Toerisme[bewark | bronkode bewarken]

t Eilaand is veur veule meensen n geliefde vakaansiebestemming. Aandere eilaanden ku'j bezeuken mit n vissersboot bieveurbeeld vanaof de haven van Agios Sostis zo as t eilaand Kefalonia. Der geet oek n grote veerboot van de stad Zakynthos naor t vastelaand. Bie Laganas steet oek de ruïne van t kasteel Sarakino, dat in de 18e eeuw ezien wördden as t mooiste gebouw van t eilaand, mer tiejens de eerdbeving van 1953 in-estort is.

Tegenswoordig wörden alle nieje gebouwen eerdbevingbestendig ebouwd, deur gebruuk te maken van betonnen muren en vloeren van extra zwaor ewapend beton.

Bestuur[bewark | bronkode bewarken]

Departement[bewark | bronkode bewarken]

t Departement Zakynthos hef naost t eilaand Zakynthos zelf, gien aandere neumensweerdige eilaanden.

Plaotsen[bewark | bronkode bewarken]

Deur de bestuurlike herindeling (Programma Kallikrates) bin de departementen in 2011 aofeschaft. t Departement Zakynthos wördden n regionale eenheid (perifereiaki enotita). Der wördden oek gemeentelike herindelingen deurevoerd, in de tabel hieronder “GEMEENTE” eneumd.

Plaotse Heufdplaotse
(vrogger)
Postkode GEMEENTE Heufdplaotse van
de gemeente
Alykes Katastari 290 90 Zakynthos Zakynthos
Arkadion Vanato 291 00 Zakynthos Zakynthos
Artemisia Machairado 290 92 Zakynthos Zakynthos
Elatia Volimes 290 91 Zakynthos Zakynthos
Laganas Pantokratoras 290 92 Zakynthos Zakynthos
Zakynthos 291 00 Zakynthos Zakynthos

Uutgaonde verwiezing[bewark | bronkode bewarken]

Wikimedia Commons Commons: Zakynthos - plaetjes, filmkes en/of geluudsbestaanden.
Nuvola apps ksig.png Dit artikel is eschreven in t West-Veluwse dialekt van Nunspeet, in de Algemene Nedersaksiese Schriefwieze.