Wieringen

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie

Gemiente Bargen


(Vlagge van Bargen)		(Waopen van Bargen)

Oppervlak
- Laand
- Waeter

212,50 km²
26,77 km²
185,73 km²

Antal inwoners
Inwoners per km²

8.705 (1 juli 2006)
323 inw./km²

Belangrieke verkeersaoders

-

Netnummer

0227

Postkodes

1777-1779

Officiële webstee

[http://www.wieringen.nl/ www.wieringen.nl

Wieringen (Westfries: Wirringe) is een gemeente en veurmalig Waddeneilaand en/of Zuderzee eilaand in den kop van den proveensie Noord-Hollaand. Et veurmalige eiland verkreg in den Middeleeuwn stadsrechten. Vanof 1 juli 2006 had dizzen gemeente 8.705 inwonners (bronne: CBS).

Onderwarpen

1 Geskiednis
2 Eilaand of
3 Wieringerrandmeer
4 Laandskap
- 4.1 Zwerfkeien
- 4.2 Tuunwallen
5 Plaetse in de gemeente
6 Uutgoande verwiezingen
7 Galleri-je

[bewark] Geskiednis

Et laandskap van Wieringen is, in teggenstelling tot den Wieringermeerpolder ongeliek: doar bunt stuwwallen van keileem, dee tiedens den Saale-iestied bunt onstoan. Den name Wieringen hef neet mit (zee)wier van doon, al wierd dit vrögger mangsmoal edacht. Den name kump van et old-Freese 'wîr' dat heugte beteakent. Den ni-jen name kump veur et eerst veur in den geskiednis van Egmond van 1184, doarveur wödt esprokken ovver Wiron of den pagus / pago Wirense. Et geet dan wal ovver et gewest/gouw, dat noast et Wieringen van noe ok et grondgebeed van den Wieringermeer en meugelek ok den Wieringerwaard too beheurden. Ok ligt doar 'n dele van dat gebeed noe in den Waddenzee en Iesselmeer.

Neet duudelek is of et een aparten gouw is, of bi-j den gouw Texla heurden. Et grondgebeed van et gewest was rundum de gemeenten Wieringen en Wieringermeer van vandage en wieter verdrunken laand, dele van d'n Waddenzee en et Iesselmeer van vandage. Den gouw lag in 'n gebeed dat in den Vrögge Middeleeuwn bekand stond as Frisia ten westen van et Vlie.

[bewark] Eilaand of

In 1924 kwamen an et eilaandbestoan 'n end, deurdat op 31 juli et Amsteldeep soamen mit et Ulkedeep wierd of-eslotten. Den Amsteldeepdiek wödt ok wal den Korten Ofsluutdiek eneumd. In 1930 kwamen den oosteleken Wieringermeerdiek in den Zuderzee tot staand, en doarmet den angrenzenden polder den Wieringermeer. Den ofsluuting van den Zuderzee wierd in 1932 voltooid deur den groten Ofsluutdiek, dee Wieringen mit Friesland verbindt. Dizzen diek begint bi-j Den Oever.

[bewark] Wieringerrandmeer

In 1999 leet de gemeente Wieringen nen hoalboarheidsstudie uutvoern noar et verbreden van et Amstelmeerkanaal tot Wieringerrandmeer. Deur dit meer zol Wieringen weer een (schier)eilaand liekn. Ok kan et meer as ecologiese verbindings brugge van nut wean. In 2002 richtten den proveensie Noord-Hollaand 'n projectbureau op veur dit plan, woarin wödt samenewarkt mit de gemeenten Wieringen, Wieringermeer en et Hooghiemroadskap Hollaands Noorderkwarteer. Noe hebt zowal de gemeenten Wieringen en Wieringermeer as den proveensie Noord-Hollaand et plan goedekeurd. As den insproak warkwiezen kloar bunt en den Soamenwarkingsovvereenkomst is eteakend, kan den anleg anvangen. Op 19 december 2007 hebt Gedeputeerde Stoaten van Noord-Hollaand et plan veur den anleg van et Wieringerrandmeer formeel good-ekeurd.

Veur den anleg, dee in 2010 zol kunnen anvangen, möt veul boernbedrieven plaetse maken veur et randmeer. Et project hef dan ok veul weerstaand under boern, de zich mit bewonners- en natuurorganisaties hebt verenigd in et Wieringer Beraad, dat 'n alternateef plan hef. Et randmeer zol toeristen mötten antrekken en op eilaandtjens zult bi-jnoa 2000 huze wödden ebouwd. Den Proveensjale Stoaten van Noord-Hollaand en de gemeenteroaden hebt inmiddels in-estemd mit et project.

[bewark] Laandskap

Et Wieringer laandskap wiekt stark of van de umrengende polders. Neet allenig den bulten in et laandskap vült op; et laandskap is ok aanders, 'losser' ingericht dan et umrengende laand. De weage op Wieringen kronkelt nogal. Et höf geen uutleg, dat et veurmaligen eilaand zeker in den zommer toeristen antrekt, dee zich ok mit den woatersportmeugelekheden van et Amstelmeer wet te vermaken.

[bewark] Zwerfkeien

Hier en doar op Wieringen ligt nog zwerfkeien, woarvan den zwerfkei van Westerklief den grootsten is. Ovver den stene wödt gezegd, dat hi-j zich om zol dreejn as hi-j den klokke heurt sloan (en kind, dan blif oew gezicht eeuwig zo stoan...), en in vröggere tieden wierden er ok wal zekere krachten an den stene too-eskreaven.

[bewark] Tuunwallen

Hier en doar op et veurmalige eilaand bunt nog tuunwallen te zeen. Dizzen eerden wallen, mangsmoal een meter hoge, wierden ooit ebruukt as arf-ofscheiding. Deur den bulten op et eilaand was et graven van sloten en beaken, zoas oaveral in Nederlaand in gebruuk, hier gene meugelekheid. Teggenwoordig bunt de meesten tuunwallen deur hekwark vervangen. Op Tessel bunt dergeleke tuunwallen veul better bewoard eblevven; et Tesselsen laandskap guf dan ok ne indrok hoo Wieringen er ooit möt hebben uutezeen.