Stadspoorte
Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Nen stadspoort is nen deurgang in den (umwalling) van nen stad, woar vrögger den toogang wierd edoan. Nen stadspoorte mit zien poortgebouw was doarbi-j underdele van nen stadsmure of stadswal en was veural nen verdaedigingswark. Eurspronkelek zol nen stadspoorte ok 's nachts mangsmoal eslotten ewest wean, um ungewensten bezookers buutn den stad te holden.
Bi-j et afboakenen van et laand rundumme nen neaderzetting ploogden den hoogweerdigheidsbekleder, mangsmoal nen preester, mit nen bronzen plögge nen voore in den groand. Op dee plaetse woar men den poorten zol bouwen wierd den plögge opgetild of gedroagen. Poorte zol dus ofgeleid wean van et Latiensen weurd portare of dreggen.
In den löp van den eeuwn bunt veul olde stadspoorten verloarn egoan. Noa et vortgoan van den vestenstatus van veul steedn wödden den wallen ofegraoven en veul poorten wier afebrokken. Dit was bi-jveurbeeld neudig veur den stadsuutbreidingen. Ok wödden den stadspoorten en -muurn wal as steengroove ebruukt as zi-j in onbruuk waren geraakt. Dee steen wierden dan ebruukt veur ni-je gebouwen.
Ok in den 20den eeuwe bunt nog veul stadspoorten verloaren egoan umdat et verkeer drökker wödden en leu dee stadspoorten ofbrekken um meer ruumte hierveur te maken. Nog bestoande stadspoorten, zoas in Naarden, stoat noe veulal op den monumentenlieste.
In Nederlaand bunt er diverse stadspoorten in bi-jveurbeeld Amsterdam, Zutfent, Amersfoort en Zwolle. ok in België bunt nog oaver-ebleaven stadspoorten in bi-jveurbeeld Brugge of Mechelen.
Er wödden nog steeds resten van stadspoorten evonden zoas den middeleeuwsen Hartogpoorte in Nimweage.
In Rome bunt veul muurn mit eavenveul stadspoorten zoas under aandere den Porta San Sebastiano.
In Londen bunt restanten van olde stadspoorten zoas Aldersgate.
In Breevoort bunt restanten van den olden stadspoorte verwarkt in nen ni-jen poorte zoas den Aalterpoorte.
 Den Woage in Amsterdam, euspronkelek den Anthoniespoorte |
 De Maaspoorte in vestingstad Grave |
 De Kruuspoorte in Brugge |
|
 Huzerpoorte in Buren |
 Aalterpoorte ni-jen stadspoorte in Breevoort |
