Saxofoon
Nen Saxofoon, ook wal saksofoon (vake of ekortt töt sax), is n konies bloasinstrumeant (n buis wörd noar t eande hen breder). Disn buis is vake in S-vörm eböagn um t instrumeant körter te maakn, mear de heugerder estemde saxofoons beent recht (en wordt doarumme nog wal es met nen klarinet verwisseld).
n Buis hef geater dee at of-eslötn köant wordn met klepkes um zo n toonheuge te veraandern. t Hele apparaat is van kopper, mear t wörd nit töt de kopperne bloasinstrumeantn ereknd umdet t n moondstukke hef van reet, woerduur t n hooltinstrumeant eneumd wörd.
Geskiedenisse[bewark]
t Instrumeant is oet eveundn duur n Belgiesn instrumeantnmaker Adolphe Sax (1814-1894), den at dr op 28 juni 1846 pateant op anvreug in Fraankriek.
Sax wol n instrumeant maakn det net zo woarm as striekers kon spöln, en tegeliek zo krachtig as kopper en de klaankmeugelikheedn van t hooltwoark. n Eerstn sax was nen bas-sax, umdet den duur zinne grötte makkeliker te maakn is, en makkeliker of te steln. Doew at Sax det eenmoal keandn, gung'e vearder op t kleaindere priegelwoark.
Gebroek[bewark]
n Saxofoon wörd gebroekt in jazz-bands, showbands, plezeerkapeln, harmonieorkestn, popmuziek, kamermuziek, reggae en ska. Wieter is t instrumeant eweeld bie klezmer-orkestn.
In de simfoniese orkestn is n sax nooit op-enömn ewördn.
Mooi um te weetn[bewark]
- In Tweante wörd n saxofoon ook wal es n saxemeant eneumd, wat wier dubbelzinnig is met zak cemeant.
