Rococo
Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Rokokko is nen Europesen stieltied uut rundumme 1720-1775. Den name is nen soamentrekking van et Fransen weurd rocaille, nen asymmetriesen schelpvörm dee wi-j in den 18den eeuwe antreft in mit noame den binnenwarkkunste, en et Italioansen barocco, dat barok betekkent.
Onderwarpen |
[bewark] Versiering
Kenmarkend veur et Rokokko is den geneumden asymmetrie, den noadrük op angenoam andoond deur fienen vörmgeaving en den liefleken en lüchtegen uutstroaling. Et kleuregebruuk kenmarkt zich deur zachten tinten, mit veul gebruuk van zachten, gedekten kleure.
Mit betrekking tot den versiering zet dee beweaging van den barok zich in et Rokokko veurt, moar zie vült in stukken uut mekaar en wödt op kleineren schoal uut-edrökt. Gedenkwoardig wödt vervangen deur lössere vörmen, in lichtzinnigen moate vreulek; de underwarpen wödden neet zo ernstig. Dit vült soamen mit et minder streng wödden van den geveuligen en morelen veurskriften in den soamenleaving.
[bewark] Sckilderkunste
Wat kunstskilders waren Jean-Antoine Watteau, Jacob de Wit en Canaletto.
Zee ok den lieste mit kunstenoars uit den Rokokko
[bewark] Architectuur
[bewark] Frankriek
Mit betrekking tot den architectuur kwam et Rokokko veural tot uutdrökking in den Binnenwarkkunst. Et binnenwark en huusroad waren riekelek veurzeen van verfiend stucwark.
Dizze stiel ontstoand in Frankriek as uutwarking op den strengen classicistiesen stiel dee den kunst destieds domineerden. Den Rokokko belichoamt et scharpen en gans verfienden geveul veur den beeldende kunst in nen soamenleaving dee angenoamen, gekunsteldheid en lögtheartigen geistigheid heoge ansloat.
Michael Levey sketst in zien Rococo to revolution den kunst in nen breder tiedsbeeld:
Et vroagstuk van den 18den eeuwe was van politeeken, filosofiesen en artisteeken eerd. Zi-j trok veural samen op et beneumen van den uutsproake "Natuur".
Et Rokokko was nen natuurleken uutwarking teggen et formalisme – moar tegeliek lek et kunstmoatig en unnatuurlek. Doar waren duudelek gewelddoadige botsingen tussen teggen-estelden krachten: op politeek vlak tussen autocratie en vri-jheid; op artisteek vlak tussen rococo en neoclassicisme of tussen den "olden" en den "ni-jen".
Eigenlek waren dit allemoal benoamingen veur den groandstried tussen et bewüste en et onbewüste. Den deurdachten wieze, optimisme en geleuf staot op et punte in stukken te wödden eschoaten. Goya is doarbi-j den brugge tussen Rokokko en revolusie. Howal hi-j zien geleuf in den rede beheeld, leet den al nen stuksken van den sluier zeen mit zien sketse "Den sloap van den rede bringt monsters veurt".
[bewark] Duutslaand en Oostenriek
Et Rokokko wöd deur François de Cuvilliés noar et zuuden van Duutslaand ebreg. In Duutslaand wöd den bouwkunst ok beïnvlood deur den Italioansen barokarchitectuur van mot noame Francesco Borromini en Camillo-Guarino Guarini.
Et klooster van Melk (1702-1739), op de top van den bulte, ebouwd deur Jakob Prandtauer en noa deens dood in 1726 deur Jozef Muggenast, dut nog stark an barok denken.
Den karke van Vierzehnheiligen (1744-1772) van Balthasar Neumann voogd ingewekkelden ruumtewarking en rieken uutbundige versieringen. Den karke besteet binnen uut in mekaar vlochten ovaolen, et ibinnenwark tintelt van plantenvörmen, vrüchten, schelpen, asymmetriesen krullen en bloomenslingers. Den Bedevoartskarke van Wies in Zuud-Duutslaand van Dominikus Zimmerman geet nog wat wieter in den Rokokko-welbehoagen.
Zowal bi-j den Vierzehnheiligen as bi-j den Bedevaortskarke van Wies kozzen den untwarpers veur wit, gold en pastelkleure. Den kracht van den barok, dee zich kenmarkten in den veurkeur veur nen veulheid van kleure en verzoadigden kleure, verminderden dus langzoam moar gewis.
[bewark] Muzeek
In den muzeekgeskiednis versteet zie under Rokokko den stiel dee zich untwekkelden uut den barokmuzeek. Rokokko kenmarkten zich deur beslotten kamermuzeek mit uuterst verfienden versieringsvörmen. Bekandne Rokokko-componisten waren:
[bewark] Literatuur
- Baarsen, Reinier: Rococo in Nederland ISBN|9040095779
