Nunspeets
Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
't Nunspeets is een West-Veluws en Nedersaksisch dialek dat espreuken wonnen in de Gelderse gemeente Nunspeet. 't Nunspeets wonnen in-edeeld bie 't West-Veluws, mar 't hef oek een bulte Oost-Veluwse kenmarken.
Onderwarpen |
[bewark] Kenmarken
Een veurbeeld van zo'n Oost-Veluws kenmark is de behuilt van de -e in de van oorsprong vrouwelijke zelfstaandige naamwoorden, zo bin bieveurbeeld kaas, kies en kerk in 't Nunspeets keze, kieze (of soms oek koeze) en karke (dit is 'tzelfde as in 't Oost-Veluws) terwiel de woorden kees/keis, kies en kaark/kark in 't zujelijke en middelste part van 't West-Veluwse dialekgebied veurkoemen.
In 't Nunspeets he-j oek vake da-j de t vortlaoten (mit een deftig woord t-deletie), dit he-j oek in 't Limburgs, 't Utrechs en wele aandere Veluwse dialekken. Een aander ampart kenmark van 't Nunspeets is de ee en de oo in antal woorden dee in 't Nederlaans mit een ie of oe eschreven wonnen (bieveurbeeld: dreje, neet, ko en doon = drie, niet, koe en doen). Dit verschiensel kump in de meeste Oost- of West-Veluwse dialekken neet veur, mar bieveurbeeld wel in Doospiek, Elburg, Oldebroek en een paor aandere darpen in 't Oost-Veluwse dialekgebied, mar daor heur je meestentieds awweer vaker de t as in 't Nunspeets.
[bewark] Soorten Nunspeets
Je kunnen roewweg vuuf soorten Nunspeets onderscheien:
- Uut 't centrum
- Uut 't butengebied
- 't Elspeets
- 't Vierhoutens; en
- 't Hulshorsts
[bewark] Schrieverieje
Der is oek een boek over 't Nunspeets uut-ebröch: Bie Bart in de rie, mar dit boek wonnen neet meer edrok, der wonnen wè drok ewark an een tweede deel van 't boek. 't Eschreven Nunspeetse dialek wonnen veerder oek nog gebruuk in 't Woordenboek van de Gelderse Dialecten.
In de plaoselijke kraante hef Lammertnôom oek een eigen stukjen, 't dialek van disse artikels hemmen wat meer Doospiekse invleujen as in 't darpsdialek zelf.
[bewark] Nunspeets tellen
A-j gewoon tellen dan gebruuk je de eerste vorm en a-j iets an 't tellen bin dan gebruuk je de aandere vorm.
| Ciefer | Nunspeets |
|---|---|
| 1 | een, ene |
| 2 | twee, tweje |
| 3 | dree, dreje |
| 4 | vier, viere |
| 5 | vuuf, vuve |
| 6 | zes, zesse |
| 7 | zeuven, zeuvende |
| 8 | ach, achte |
| 9 | negen, negende |
| 10 | tien, tiene |
 |
