Normandies
| Spraoke | ||
| Laand | ||
| Antal sprekkers | ? | |
| Dialekte | Jerseys, Guernseys, Sarks | |
| Taalklassifikatie | Indo-Europees
|
|
| Skrift | Latiens alfabet | |
| Staotus | op Jersey n offisiële taal | |
| Taalkode ISO 639-1 | - | |
| Taalkode ISO 639-2 | roa | |
| Taalkode ISO 639-3/DIS | - | |
t Normandies is n Romaanse taal die espreuken wörden in Normandië en op de Normandiese eilaanden. t Normandies wörden meestentieds ezien as n Frans dialekt, mer verschilt aordig van t Standardfrans, dit kömp onder aandere deurdat t Normandies in de tied van de Vikingen veule woorden van t Oud-Noors hef overeneumen. De taal sluut in t noorden an op t Pikardies, in t zuudwesten op t Gallo en in t zuudoosten op t Frans.
[bewark] Variëteiten
t Normandies is mit de Normandiese invasie mee-ebröcht naor de Britse eilaanden, waor de taal n grote uutwarking op t Engels hef ehad. Op de Britse Kanaaleilaanden wörden t nog altied espreuken, en op elk van disse eilaanden spreken ze zo'n bietjen n amparte variëteit van t Normandies dat nogal es kan verschillen van t vastelaand-Normandies. Sommige variëteiten van t Normandies bin inmiddels uutestörven of op starven nao dood. Op Jersey wörden der Jerseys (Jèrriais) espreuken, dit is de grootste taal van de kanaaleilaanden en is n offisiële taal op Jersey waorvan t gebruuk, allewel t gien bestuurstaal is, an-ebusd wörden deur de regering. Op Guernsey wörden der Guernseys (Guernésiais of Dgèrnésiais) espreuken, en op Sark he'j t Sarks (Sercquiais), n variëteit dat zich ontwikkeld hef vanuut t Jerseyse dialekt dat in de 15e eeuw eeuw deur kolonisten is mee-ebröcht. Op t eilaand Alderney wördden der vrogger Alderneys (Auregnais) espreuken, mer dit dialekt is vandage de dag uutestörven. t Contenin-Normandies (Cotentinais) is de variëteit die in t Normandiese Contentin espreuken wörden en tot slot he'j nog t Cauchois dat espreuken wörden in t Normandiese Pays de Caux.
[bewark] Oud-Noors in t Normandies
Veurbeelden van woorden mit n Oud-Noorse oorsprong:
| Normandies | Engels | Oud-Noors | Frans |
|---|---|---|---|
| bel | court, yard (vergeliek: bailey?) | bæli | cour (vergeliek: bal) |
| bète | bait (eleend van t Normandies) | beita | appât (vergeliek: bête, bestial) |
| canne | can (eleend van t Normandies) | kanna | cruche |
| cat | cat (verwaant an t Germaans) | katte | chat |
| gardîn | garden | garðr | jardin |
| gradile | (black)currant | gaddr | cassis |
| graie | prepare | greiða | préparer |
| hardelle | girl | hóra (hoer, prostituee) | fille (vergeliek: hardi) |
| hèrnais | cart (vergeliek: harness) | járnaðr (besleugen peerd) | charrette (vergeliek: harnais, harnâcher) |
| hougue | mound (vergeliek: howe, high) | haugr | monticule |
| mauve | seagull | mávar | gaviote (veur de Normandiërs) / mouette (nao de Normandiërs) |
| mielle | dune | mellr | dune |
| mucre | damp (vergeliek: muggy) | mygla | humide |
| nez | headland / cliff (vergeliek: Sheerness, ets.) | nes | falaise (vergeliek: nez) |
| pouque | pouch, bag (vergeliek: Noord-Engels poke , gezegde "pig in a poke"; mer pocket) |
poki | sac (vergeliek: poche) |
| viquet | wicket (eleend van t Normandies) | víkjask | guichet (eleend van t Normandies) |
[bewark] Normandies in t Engels
Veurbeelden van Normandiese woorden die in t Engels, en in n enkel geval in t Nedersaksies en t Nederlaands (hier vet-edrokt), terechtekeumen bin:
| Engels | Normandies | Frans | Nedersaksies |
|---|---|---|---|
| fashion | < faichon | = façon | moede |
| cabbage | < caboche | = chou (cf. caboche) | kool |
| candle | < ca(u)ndelle | = chandelle, bougie | keerze |
| castle | < castel (noen: catè) | = château, castelet | kasteel* |
| cauldron | < caudron | = chaudron | ketel |
| causeway | < caucie (noen: cauchie) | = chaussée | rieweg |
| catch | < cachier (noen: cachi) | = chasser | vangen |
| cater | < acater | = acheter | kopen |
| cherry (-ies) | < cherise (chrise, chise ) | = cerise | karse |
| mug | < mogue/moque | = mug, boc | mokke |
| poor | < paur | = pauvre | arm |
| wait | < waitier | = gaitier (noen: guetter ) | wachten* |
| war | < werre (Oud-Normandies) | = guerre | oorlog |
| warrior | < werreur (old Norman) | = guerrier | striejer |
| wicket | < viquet | = guichet (cf. piquet) | paoltjen |
| Dit artikel is eschreven in t West-Veluwse dialekt van Nunspeet, in de Algemene Nedersaksiese Schriefwieze. |