Gorkem

Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie
Gao naor: navigasie, zeuk
Gemaente Gorkem
Vlagge van de gemeante Gorkem Waopn van de gemeante Gorkem
(Vlagge van Gorkem) (Waopn van Gorkem)
Lokatie van de gemeante Gorkem
Lokatie van de gemeante Gorkem
Informasie
Proveensie Zuud-Hollaand Zuud-Hollaand
Heufdplaatse Gorkem
Geografie en bevolking
Öppervlakte
 - Laand
 - Water
21,99 km²
18,96 km²
3,03 km²
Inwonners
Bevolkingsdichtheid
34.266 (1 juli 2007)
1.807 inw./km²
Koördinaoten 51° 50′ N, 4° 58′ OKoördinaoten: 51° 50′ N, 4° 58′ O
Aoverig
Belangrieke verkeersaoders A15, A27
Netnummer 0183
Postkode 4200-4207
Offisiële webstie www.gorinchem.nl

Gorkem (Nederlaands: Gorinchem) is ne stad en gemeente in de Nederlandse previnsie Zuud-Hollaand. Op ne oppervlaakte van 22,01 km² (woarvan 3,23 km² water). Dalem beheurt ok tot de gemeente Gorkem. In et centrum van Gorkem ligt den good bewoarden veste.

Geskiednis[bewark | bronkode bewarken]

Zi-j goat doarvan uut dat Gorkem is ontstoan deordat vissers en boern rundumme et joar 1000 ne naederzetting stichtten op wat heuger elaegen laand noabi-j ne munding van den Linge in den Merwede. Gorkem ("Goriks Heem") wödden et eerst eneumd in n skrift uut 1224 woarin Floris IV de 'Gorcumers' den tolvri-jdom in et hele groafschap Hollaand bevestigden.

Tussen 1247 en 1267 kwam Gorkem en umgaeving in et bezit van de heern Van Arkel. Otto van Arkel verleenden Gorkem op 11 november 1382 stadsrechten. An et ende van de 13de eeuwe wodden rundumme de naederzetting wallen ebouwd dee verstarkt waren met ne mure van pöale, dit um de stad te beschermen teggen de oaverheersing van de noaberstoaten Hollaand en Gelre. Halverwaege de 14de eeuwe wödden de wallen wieter verstarkt met steenn muurn woar 7 poorten in zaten en 23 toorns woardeur nen echten stadswal ontstoand.

Doarnoa was et de beurte van de Watergeuzen um de stad te veroaveren. Op 9 juli 1572 namen zie 19 priesters en brooders gevangen (umdat zi-j in eur geleuf volheelden) dee in ne turfschoppe buten Den Briel (Brielle) wodden op-ehongen. Dizze geesteleken gingen de geskiednis in as de marteloaren van Gorkem. In et Gorkems Museum hunk n skilderi-j ter noagedachtenis an dizze gebeurtenis.

In de 16de eeuwe waren de stadsmuurn zo zwak dat zi-j wodden vervangen deur nen ni-jen vestingwal met 11 bastions, dee vandage nog bi-jnoa helemoal anwezzig bunt. Den ni-jen wal kwam in 1609 kloar en lag nen stuk wieter van et centrum woardeur de stad twee keer zo groot wierd. In 1673 wierd Gorkem op-enommen in de (olde) Hollandse Waterliene.

Noa de Golden Eeuwe kwam in de 18de eeuwe de tröggang. Toon de Franse ovverheersing weerumme leep, verschansten den trögtrekkende Fraanse tröppen zich in den veste. Noa dree moanden belaegerd te waen, gaven zi-j zich oaver. De stad was echter zwoar beschoadigd. Deur den opkomst van de industrie krabbelden Gorkem wier uut et dal en den bouw van stoomskeepn leidde tot meer slöpvoart. Der wodden knaaln gegroaven veur ne bettere deurvoart en der kwam ne spoorliene woardeur de stad better bereikboar wodden. Et antal inwonners nam too en dizzen bleuj zörgden doarveur dat de binnenstad zo volle raken dat der buten den wal huze bouwd mossen wodden.

Stadsuutbreiding in de 20ste eeuwe[bewark | bronkode bewarken]

Anvang 20ste eeuwe vond de eerste uutbreiding plaatse in de Lingewiek en West. Noa den Krieg wodden uutbreiding zocht in et noordwesteleke deel van de gemeente. In de joaren 70 kump dee uutbreiding kloar woarnoa de stad in oosteleke richting wieter bouwden an de ni-je wiek Wiedskild. In 1985 begun de untwikkeling in oosteleke richting met et stadsdeel Laeg Dalem. Ok greujden de stad deurdat in 1986 den kern Dalem as gevolg van et gemeenteleken samengoan too-evoegd wodden.

Film en tv[bewark | bronkode bewarken]

In Gorkem bunt verskeiden films/ tv-programma's op-enommen. In de joaren 70 wodden doar de tv-riege Waaldrecht op-enommen. Den kinderfilm De tasjesdief is grotendeels op de grote markt en in verskillende kleine steggen filmd.

Uutgoande verwiezingen[bewark | bronkode bewarken]

Galleri-je[bewark | bronkode bewarken]